Zagrzeb – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Zagrzeb
Herb Flaga
Herb Zagrzebia Flaga Zagrzebia
Zagrzeb nocą
Zagrzeb nocą
Państwo  Chorwacja
Okręg Zagrzeb
Mer Milan Bandić
Powierzchnia 641 km²
Wysokość 122 m n.p.m.
Ludność (2011)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
792 875▲
1237 os./km²
ok. 1,2 mln[1]
Nr kierunkowy (+385) 01
Kod pocztowy 10000 Zagreb
Tablice rejestracyjne ZG
Podział miasta 17 dzielnic
Miasta partnerskie Unia EuropejskaWęgry Budapeszt

Argentyna Buenos Aires
Unia EuropejskaWłochy Bolonia
Japonia Kioto
Unia EuropejskaPolska Kraków
Boliwia La Paz
Unia EuropejskaWielka Brytania Londyn
Unia EuropejskaSłowenia Lublana
Unia EuropejskaNiemcy Moguncja
Rosja Petersburg
Kosowo Prizren
Stany Zjednoczone Pittsburgh
Czarnogóra Podgorica
Bośnia i Hercegowina Sarajewo
Chińska Republika Ludowa Szanghaj
Albania Tirana
Norwegia Tromsø
Unia EuropejskaAustria Wiedeń
Położenie na mapie Chorwacji
Croatia location map.svg
"Zagrzeb"
Zagrzeb
45°48′N 15°58′E / 45.8, 15.967Na mapach: 45°48′N 15°58′E / 45.8, 15.967
Położenie na mapie
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Zagrzeb w Wikisłowniku
Strona internetowa miasta
Teatr narodowy

Zagrzeb (chorw. Zagreb, wym. [ˈzɑː.greb]; niem. Agram, węg. Zágráb) - stolica i największe miasto Chorwacji. Liczy 779 145 mieszkańców, aglomerację zagrzebską zamieszkuje natomiast 1,2 mln.

Miasto leży na północnym brzegu rzeki Sawy, u podnóża Medvednicy. Stanowi samodzielny okręg administracyjny. Jest również stolicą otaczającej go zagrebačkiej županiji.

Spis treści

[edytuj] Historia

  • 1094 - Erygowanie biskupstwa i katedry na Kaptolu.
  • ok. 1240 - najazd Tatarów, założenie osady Gradec na sąsiednim wzgórzu Kaptola - Grič. W 1242 został wolnym miastem królewskim. Na Kaptolu jest władza kościelna. Toczyła się rywalizacja między mieszkańcami Gradeca, a Kaptola.
  • 1557 r. - nazywa się go stolicą kraju (w późniejszych wiekach straci przejściowo tę funkcję m.in. na rzecz Varaždinu.
  • 1607 - założenie gimnazjum (potem akademia).
  • od XIX wieku - stolica Chorwacji (od 1878 oficjalna nazwa - Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji) - autonomicznego państwa wchodzącego w skład Wielkich Węgier; stolica komitatu Zagrzeb (Zagrebačka županija, Zágráb vármegye, Komitat Zágráb).
  • ok. 1850 - miasta Kaptol i Gradec zostały formalnie zjednoczone.
  • 1862 - otwarto połączenie kolejowe z Wiedniem.
  • 1878 - otwarcie pierwszego wodociągu.
  • koniec XIX i pocz. XX w. – budowa na południe od starówki (Górne Miasto) tzw. Dolnego Miasta – nowoczesnej dzielnicy z szerokimi ulicami i placami zabudowanymi wielkomiejskimi kamienicami i gmachami w stylach historyzmu
  • 1918 - rozpad Austro-Węgier - Zagrzeb przestaje być stolicą Królestwa Dalmacji, Chorwacji i Slawonii - po wejściu w skład Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców jego rola spada do funkcji głównego miasta chorwackiego.
  • 1941 - 1945 - stolica faszystowskiego Niezależnego Państwa Chorwackiego.
  • od 1991 - stolica niepodległej Chorwacji.

Podczas wojny w Jugosławii na miasto kilkukrotnie spadały serbskie pociski niszcząc budynki oraz powodując ofiary śmiertelne wśród mieszkańców.

[edytuj] Gospodarka

Główne gałęzie gospodarki to: produkcja urządzeń elektrycznych, przemysł chemiczny, farmaceutyczny, tekstylny, spożywczy. Zagrzeb jest międzynarodowym centrum handlu i biznesu oraz węzłem komunikacyjnym. Ma największe PKB na mieszkańca w Chorwacji (19 132 dolarów w 2005 roku). W 2004 roku parytet siły nabywczej wynosił 28 261 dolarów. W lipcu 2008 roku średnia pensja netto w Zagrzebiu wynosiła 6 228 kuny. W 2006 roku bezrobocie w Zagrzebiu wynosiło 8,6%. 34% przedsiębiorstw w Chorwacji ma siedzibę w mieście. Przedsiębiorstwa w Zagrzebiu wytwarają 52% obrotu, 60% dochodu, 35% eksportu i 57% importu Chorwacji.

[edytuj] Muzea

Muzeum historyczne Chorwacji (Hrvatski povijesni muzej)
Muzeum miasta Zagrzebia (Muzej grada Zagreba) 
Muzeum przyrodnicze 
Chorwackie muzeum sztuki prymitywnej (Hrvatski muzej naivne umjetnosti) 
Muzeum Mimara (Muzej Mimara) 
zbiory to 3700 dzieł sztuki (ponad 1500 w stałej ekspozycji) podarowane Zagrzebiowi przez Wiltrud i Ante Topića Mimarów. Obrazy malarstwa hiszpańskiego, włoskiego i holenderskiego oraz ceramikę i sztukę orientalną
Muzeum Etnograficzne (Etnografski muzej) 
stroje ludowych z Chorwacji, instrumenty muzyczne oraz bogate zbiory ludowej kultury Etiopii, Ameryki Południowej, Chin i wysp Pacyfiku
Muzeum Archeologiczne (Arheološki muzej) 
sztuka egipska, zbiory numizmatyczne antyczna i średniowieczna historia Zagrzebia i okolic
Muzeum Sztuki i Rzemiosła

[edytuj] Atrakcje turystyczne

[edytuj] Sport

Zagrzeb jest siedzibą wielu klubów piłkarskich, między innymi ośmiokrotnego mistrza Chorwacji Dinamo Zagrzeb oraz NK Zagreb. W północno-wschodniej części miasta znajduje się Stadion Dinama, Maksimir, mogący pomieścić 40 000 widzów.

[edytuj] Kluby sportowe

Profesjonalne kluby sportowe w Zagrzebiu:

[edytuj] Dzielnice miasta

Lp. Dzielnica Powierzchnia (km²) Ludność (2001) Gęstość zaludnienia
1. Donji Grad 3 45 108 14956,2
2. Gornji Grad - Medveščak 10 36 384 3593,5
3. Trnje 7 45 267 6146,2
4. Maksimir 14 49 750 3467,1
5. Peščenica - Žitnjak 35 58 283 1651,3
6. Novi Zagreb - Istok 17 65 301 3947,1
7. Novi Zagreb - Zapad 63 48 981 782,5
8. Trešnjevka - Sjever 6 55 358 9498,6
9. Trešnjevka - Jug 10 67 162 6828,1
10. Črnomerec 24 38 762 1593,4
11. Gornja Dubrava 40 61 388 1524,1
12. Donja Dubrava 11 35 944 3321,1
13. Stenjevec 12 41 257 3387,3
14. Podsused - Vrapče 36 42 360 1175,1
15. Podsljeme 60 17 744 295,2
16. Sesvete 165 59 212 358,3
17. Brezovica 127 10 884 85,4

[edytuj] Ludzie związani z Zagrzebiem

Zagreb

[edytuj] Zobacz też

Commons in image icon.svg
  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Zagrzeb

[edytuj] Linki zewnętrzne

[edytuj] Bibliografia

Przypisy

  1. ↑ http://www.ff.uni-lj.si/oddelki/geo/publikacije/dela/files/Dela_27/01_Sic.pdf Statystyki aglomeracji z 2007 roku
p • d • e
Podział administracyjny Chorwacji – županije
Zagrzeb
Chorwacja