Ten artykuł przedstawia sytuację tylko z polskiej perspektywy. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić.

Wybory samorządowe w Polsce - wybory członków organów stanowiących jednostki samorządu terytorialnego:

• rad gmin,
• rad powiatów,
• sejmików województw

oraz (od 2002) jednoosobowych organów wykonawczych gmin - wójtów, burmistrzów, prezydentów miast. Odbywają się co 4 lata.

W gminach niebędących miastami na prawach powiatu wybory samorządowe odbywają się według ordynacji większościowej, w systemie większości względnej (w okręgach jednomandatowych, według zasady FPTP), natomiast w miastach na prawach powiatu, a także w powiatach i województwach - według systemu proporcjonalnego, w którym głosy wyborców przelicza się na mandaty według reguły d'Hondta, preferującej duże ugrupowania. Obecny system wyborczy jest szeroko krytykowany jako centralistyczny i prowadzący do upolitycznienia organów samorządu terytorialnego^[1].

[edytuj] Czynne i bierne prawo wyborcze

Wpisanie do rejestru wyborców jest formą urzędowego potwierdzenia posiadania praw wyborczych z uwzględnieniem faktu stałego zamieszkiwania na obszarze gminy.

Przesłanką decydującą o posiadaniu biernego lub czynnego prawa wyborczego w wyborach samorządowych jest fakt stałego zamieszkiwania (art 10 Kodeksu wyborczego; Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112).

Prawo wybierania (czynne prawo wyborcze) do danej rady ma, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 3, każdy obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje na obszarze działania tej rady.

Nie mają prawa wybierania osoby:

1. pozbawione praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądowym;
2. pozbawione praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu;
3. ubezwłasnowolnione prawomocnym orzeczeniem sądowym.

Prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego (rad i sejmików) – osoba mająca prawo wybierania tych organów, w wyborach wójta – obywatel polski mający prawo wybierania wyborach do rady, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 25 lat, z tym że kandydat nie musi stale zamieszkiwać na obszarze gminy, w której kandyduje.

Nie mają prawa wybieralności osoby:

1. karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego;
2. wobec których wydano prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.

Prawa wybieralności nie ma obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim pozbawiony prawa wybieralności w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jest obywatelem.

[edytuj] Zobacz też

• Państwowa Komisja Wyborcza
• Samorząd terytorialny w Polsce
• Wybory
• Wybory samorządowe w Polsce w 2006 roku
• Wybory samorządowe w Polsce w 2010 roku

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112)

Przypisy

p • d • e Wybory i referenda w Polsce oraz plebiscyty graniczne prezydenckie 1922 (I) • 1922 (II) • 1926 (I) • 1926 (II) • 1933 • 1947 • 1989 • 1990 • 1995 • 2000 • 2005 • 2010 parlamentarne 1919 • 1922 • 1928 • 1930 • 1935 • 1938 • 1947 • 1952 • 1957 • 1961 • 1965 • 1969 • 1972 • 1976 • 1980 • 1985 • 1989 • 1991 • 1993 • 1997 • 2001 • 2005 • 2007 • 2011 do Parlamentu Europejskiego 2004 • 2009 samorządowe 1990 • 1994 • 1998 • 2002 • 2006 • 2010 do rad narodowych 1954 • 1958 • 1961 • 1965 • 1969 • 1973 • 1976 • 1978 • 1980 • 1984 • 1988 referenda, plebiscyty 1919 (plan.) • 1920 • 1920/21 (plan.) • 1921 • 1946 • 1987 • 1996 • 1997 • 2003 • 2005 (plan.) Zobacz też: frekwencja wyborcza • ordynacja wyborcza • polskie okręgi wyborcze (do Sejmu, do Senatu, do Parlamentu Europejskiego) • wybory (kategoria) • wybory uzupełniające do Senatu (kategoria)