Wybory prezydenckie w USA w 2008 roku – Wikipedia, wolna encyklopedia
Stany Zjednoczone |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Wybory na urząd prezydenta i wiceprezydenta w Stanach Zjednoczonych odbyły się we wtorek 4 listopada 2008[1].
Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan z 7 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę i Josepha Bidena 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina i Sarę Palin. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska[2].
Formalny wybór prezydenta i wiceprezydenta został dokonany w poniedziałek 15 grudnia 2008 głosami wybranych 4 listopada 2008 elektorów. Wówczas każdy z 538 elektorów w każdym ze stanów zagłosuje pisemnie na dwie osoby (prezydenta i wiceprezydenta). Głosy te przekazane zostaną do Senatu. Po czym w czwartek 8 stycznia 2009 przewodniczący Senatu (tj. urzędujący wiceprezydent) w obecności Senatu i Izby Reprezentantów zarządzi ich przeliczenie i ogłosi wynik wyborów na urzędy prezydenta i wiceprezydenta kolejnej kadencji.
Na prezydenta zostanie wybrana tylko ta osoba, która w głosowaniu elektorskim z 15 grudnia 2008 otrzymała bezwzględną większość głosów tj. przynajmniej 270. W innym wypadku to posłowie z Izby Reprezentantów głosując pisemnie dokonają wyboru prezydenta (zaś Senat wiceprezydenta).
Prezydent i wiceprezydent zostali zaprzysiężeni w południe 20 stycznia 2009 w Waszyngtonie.
Głosowanie elektorów jest swojego rodzaju ceremonią. Elektorzy tylko w wyjątkowych sytuacjach głosowali dotychczas niezgodnie z głosami obywateli, którzy ich wybierają i nigdy nie zmieniło to wyniku wyborów. System elektorski w odróżnieniu od głosowania bezpośredniego wywodzi się z historii i podziału politycznego Stanów Zjednoczonych. Odzwierciedla on zaprojektowanie systemu demokracji w republice w taki sposób, aby ani małe stany ani duże stany nie przeważały nad sobą nawzajem.
Stany Zjednoczone zaprosiły przedstawicieli Biura Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) OBWE do obserwacji przebiegu wyborów. W misji wzięło udział ok. 100 obserwatorów[3].
[edytuj] Wyniki
Tradycyjnie, jako pierwsza, osada Dixville Notch w stanie New Hampshire, przeprowadza wybory tuż po północy i ogłasza natychmiastowo wyniki. Jest to uprawnione o ile wszyscy wyborcy zagłosowali. W 2008 wyniki te były następujące[4]:
- Obama 15,
- McCain 6,
- Ralph Nader 0.
Nieoficjalnie, dane z 99% lokali wyborczych (stan na 21 listopada 2008) wskazują, że głosowanie przeprowadzone do 4 listopada 2008 przyznało kandydatom na elektorów popierających Baracka Obamę 365 mandatów w 538-mandatowym Kolegium Elektorskim wobec 173 mandatów dla elektorów Johna McCaina. Pozostali kandydaci nie uzyskali głosów elektorskich. Podział ten odzwierciedla ordynację większościową z jednym zwycięzcą, we wszystkich stanach USA z wyjątkiem stanów Maine i Nebraska. [2].
Ok 21:05 czasu lokalnego w Phoenix w stanie Arizona, John McCain w towarzystwie Sary Palin i ich obojga rodzin wygłosił tradycyjne przemówienie przegranego kandydata, składając gratulacje Barackowi Obamie. Tylko 5 minut wcześniej zakończono głosowanie w stanie Kalifornia (wygranym przez Obamę). Obama wygrał w międzyczasie m.in. stany Pensylwania, Ohio, Nowy Meksyk, Wisconsin, Minnesota, New Hampshire, spośród tych, gdzie domniemany wynik miał przeważyć szalę całych wyborów[2].
[edytuj] Sytuacja
Urzędujący prezydent, republikanin George W. Bush, zgodnie z konstytucją nie mógł ubiegać się o trzecią kadencję, zatem w łonie obu partii odbyła się otwarta walka o nominację, zwłaszcza, iż urzędujący wiceprezydent Dick Cheney oznajmił, że nie będzie kandydować. Były to pierwsze od 1952 w pełni otwarte wybory, w których udziału nie wzięli urzędujący prezydent lub jego zastępca (ani też nie ubiegali się o nominację swych partii).
[edytuj] Główni kandydaci[5]
| Lp. | Zdjęcie | Imię i Nazwisko | Kandydat na wiceprezydenta | Partia |
|---|---|---|---|---|
| 1. |
 |
John McCain | Sarah Palin | Partia Republikańska |
| 2. |
 |
Barack Obama | Joe Biden | Partia Demokratyczna |
[edytuj] Kandydaci w prawyborach
[edytuj] Partia Demokratyczna
[edytuj] Zwycięzca prawyborów
-
Młodszy Senator Barack Obama z Illinois
[edytuj] Wycofani kandydaci
-
Młodszy Senator Hillary Rodham Clinton z Nowego Jorku
-
Senator Christopher Dodd z Connecticut
-
Były senator i kandydat na wiceprezydenta 2004 John Edwards z Karoliny Północnej
-
Były senator Mike Gravel z Alaski
-
Kongresman Dennis Kucinich z Ohio
-
Gubernator Bill Richardson z Nowego Meksyku
-
Były gubernator Tom Vilsack z Iowy
[edytuj] Partia Republikańska
[edytuj] Zwycięzca prawyborów
-
Starszy Senator John McCain z Arizony
[edytuj] Wycofani kandydaci
-
Senator Sam Brownback z Kansas
-
Były gubernator Jim Gilmore z Wirginii
-
Były burmistrz Rudolph Giuliani z Nowego Jorku
-
Były gubernator Mike Huckabee z Arkansas
-
Kongresman Duncan Hunter z Kalifornii
-
Aktywista Alan Keyes z Maryland
-
Były gubernator Mitt Romney z Massachusetts
-
Kongresman Tom Tancredo z Kolorado
-
Były senator Fred Dalton Thompson z Tennessee
-
Były gubernator i sekretarz zdrowia Tommy Thompson z Wisconsin
[edytuj] Kandydaci pomniejszych partii
[edytuj] Partia Zielonych
-
Była demokratyczna kongreswoman Cynthia McKinney z Georgii
[edytuj] Partia Libertariańska
[edytuj] Independence-Ecology Party
-
Działacz społeczny Ralph Nader z Connecticut
popierany także przez: Peace and Freedom, Michigan Natural Law, Delaware Independent, Oregon Peace, New York Populist
[edytuj] America's Independent
[edytuj] Partia Konstytucyjna
-
Chuck Baldwin
popierany także przez: Kansas Reform, Virginia Independent Green
[edytuj] Socialist Party USA
-
Brian Moore
popierany także przez: Vermont Liberty Union
[edytuj] Partia Reform
Ted Weill
[edytuj] Partia Prohibicji
Gene Amondson
[edytuj] Socialist Workers Party
Róger Calero
[edytuj] Boston Tea Party
Charles Jay
[edytuj] Party for Socialism and Liberation
Gloria La Riva
[edytuj] Objectivist Party
Thomas Stevens
[edytuj] Heartquake '08
Jonathan Allen
[edytuj] Vote Here
Jeff Boss
[edytuj] United States Pacifist Party
Bradford Lyttle
[edytuj] New Party
John Joseph Polachek
[edytuj] Humanistic Party
Lanakila Washington
[edytuj] Socialist Equality Party
Jerry White
[edytuj] Kandydaci niezależni
- Donald K. Allen
- Jose M. Aparicio
- Lawson Bone
- Ted Brown Sr.
- James D. Criveau
- Richard Duncan
- Michael Faith
- James R. Germalic
- Mark Graham
- Leonard Habermehl
- RaeDeen R. Heupel
- Thaddaus Hill
- Ronald Hobbs
- Yonyuth Hongsakaphadana
- Keith Judd
- Lou Kujawski
- Frank McEnulty
- Frank Moore
- Kevin Mottus
- Gary Nettles
- John Plemons
- Platt Robertson
- Joe Schriner
- David John Sponheim
- Lynne A. Starr
- Blaine Taylor
Przypisy
- ↑ w 34 stanach prawo lokalne dopuszcza korespondencyjne głosowanie na elektorów na dwa tygodnie przed 4 listopada 2008, lub podobnie tzw. głosowanie wczesne (ang. early voting) w osobie
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Politics: 2008 Election results: National overview (ang.). W: MSNBC.com [on-line]. Microsoft MSN, 2008-11-07. [dostęp 2008-11-07].
- ↑ Needs assessment report ahead of general elections in the United States, 4 November 2008 (ang.). 29 lipca 2008.
- ↑ Matthew Borghese: First Votes In As New Hampshire Town Picks Barack Obama (ang.). W: AHN [on-line]. AHN Media Corporation, 2008-11-04. [dostęp 2008-11-04].
- ↑ Meet the 2008 Presidential Candidates. A look at the candidates competing to be the next U.S. president (ang.).
|
|||||||
