Ten artykuł lub sekcja wymaga modyfikacji na podstawie najświeższych informacji. Niektóre treści są już na pewno lub najprawdopodobniej nieaktualne. Należy artykuł zweryfikować i adekwatnie go zmienić, a następnie usunąć niniejszy szablon z kodu tego hasła.

Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: opisać lata 2002-2006 i od 2009, usunąć za mało istotne informacje, poprawić czas gramatyczny na przeszły. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Operacja Enduring Freedom
Czas	7 października 2001 – Obecnie
Miejsce	Afganistan
Terytorium	Azja
Strony konfliktu Koalicja: ISAF:  Stany Zjednoczone  Wielka Brytania  Niemcy  Francja  Włochy  Kanada  Polska  Turcja  Australia  Hiszpania  Rumunia 35 innych państw  Afganistan W 2001:  Stany Zjednoczone  Wielka Brytania Sojusz Północny Grupy powstańcze: Talibowie Al-Kaida Islamski Ruch Uzbekistanu Hezb-e-Islami Gulbuddin Hezb-e Islami Khalis Haqqani Laszkar-e-Toiba Jaish-e-Mohammed Tehrik-i-Taliban Pakistan Islamskie emiraty Waziristan Tehreek-e-Nafaz-e-Shariat-e-Mohammadi W 2001: Islamski Emirat Afganistanu Al-Kaida Dowódcy David Petraeus Stanley McChrystal David D. McKiernan Karl W. Eikenberry David Barno Dan K. McNeill Paul T. Mikolashek Nick Parker David Richards John McColl Rick Hillier Andrew Leslie Mauro del Vecchio Jean-Louis Py Goetz Gliemeroth Norbert Van Heyst Hilmi Akin Zorlu Hamid Karzaj Bismillah Khan Mohammadi Mohammad Omar Obaidullah Akhund Dadullah † Bakht Mohammed Dżalaluddin Hakkani Osama bin Laden † Ajman az-Zawahiri Saeed al-Masri Mohammed Atef Gulbuddin Hekmatjar Sirajuddin Haqqani Abdul Ghani Baradar Maulana Fazlullah Siły 437 630 ludzi (2010)[1] 93 000 ludzi (2010)[2] Straty zabici: 8 200+ ranni: 25 tys.+[3] 30 tys.+
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Wojna w Afganistanie

Crescent Wind – Riho – Mazar-i Szarif – Kabul – Herat – Tarin Kowt – Kunduz – Qala-i-Jangi – Kandahar – Tora Bora – Anakonda – Takur Ghar – Jacana – Mountain Viper – Mountain Resolve – Asbury Park – Mountain Storm – Czerwone Skrzydło – Laszkar Gah – Mountain Thrust – Helmand – Kaika – Sangin – Pandżwai – Meduza – Mountain Fury – Sokół – Hoover – Kamin – Pickaxe-Handle – Chora – Hammer – Oruzgan – Nasrat – Harekate Yolo – Musa Qala – Karez – Kandahar – Okręg Arghandab – Arghandab – Garmser – Wanat – Shewan – Uzbin – Eagle's Summit – Balamorghab – Czerwony Sztylet – Shahi Tandar – Diesel – Kunduz – Alasay – Orle Pióro – Oqab –Pazur Pantery – Cios Miecza – Usman Khel – Kamdesh – Gniew Kobry – Musztarak – Shah Wali Kot – Czarny Książę – Baawar

Wojna w Afganistanie – działania wojskowe na terytorium Afganistanu zapoczątkowane 7 października 2001 roku.

Spis treści 1 Geneza 2 Przebieg działań 2.1 2001 2.1.1 Działania wstępne 2.1.2 Inwazja 2.1.3 Akcja lądowa: Mazar-i Szarif 2.1.4 Zdobycie Kabulu 2.1.5 Atak na Kunduz 2.1.6 Zdobycie Kandaharu 2.1.7 Bitwa o twierdzę Tora Bora 2.1.8 Powołanie wojsk ISAF i ustanowienie nowego rządu 2.2 2002 2.2.1 Operacja Anakonda 2.2.2 Po operacji 2.3 2003-2005: Talibańska partyzantka 2.4 2006: NATO w południowym Afganistanie 2.5 2007: Ofensywa wojsk koalicyjnych 2.5.1 Operacja Achilles 2.5.2 Operacja Hoover 2.5.3 Operacja Pickaxe-Handle 2.5.4 Bitwa pod Chorą 2.5.5 Operacja Hammer 2.5.6 Bitwa pod Oruzgan 2.5.7 Operacja Harekate Yolo 2.5.8 Bitwa pod Musa Qala 2.6 2008: Ofensywa wojsk koalicyjnych 2.6.1 Operacja Karez 2.6.2 Talibski szturm więzienia w Kandaharze 2.6.3 Bitwa pod Arghandab 2.6.4 Bitwa pod Wanat 2.6.5 Walki w Dolinie Uzbin 2.6.6 Walki z rebelią talibską pod koniec 2008 roku 3 Koalicja 3.1 Australia 3.2 Belgia 3.3 Kanada 3.4 Chorwacja 3.5 Czechy 3.6 Dania 3.7 Finlandia 3.8 Francja 3.9 Estonia 3.10 Niemcy 3.11 Irlandia 3.12 Japonia 3.13 Jordania 3.14 Korea Południowa 3.15 Litwa 3.16 Łotwa 3.17 Holandia 3.18 Norwegia 3.19 Nowa Zelandia 3.20 Pakistan 3.21 Polska 3.21.1 Incydent z 16 sierpnia 2007 roku 3.22 Portugalia 3.23 Rumunia 3.24 Szwecja 3.25 Węgry 3.26 Wielka Brytania 3.27 Włochy 3.28 USA 3.29 Uzbekistan 3.30 Hiszpania 4 Przypisy 5 Linki zewnętrzne

[edytuj] Geneza

Na końcu lat 90. do Afganistanu przybył poszukiwany przez USA w związku z oskarżeniami o terroryzm Osama bin Laden, a talibowie, rządzący Afganistanem od 1997, z którymi łączył go radykalizm poglądów, udzielili mu gościny. Już w 1998 r. USA zażądały jego wydania za zamachy w Kenii i Tanzanii. Talibowie odmówili, zapewniając jednocześnie Al Kaidzie ochronę i logistykę dla baz szkoleniowych organizacji w tym kraju. W sierpniu 1998 na jeden z obozów należących do organizacji bin Ladena spadły amerykańskie pociski typu Tomahawk. W listopadzie 1999 r. ONZ nałożyła na Afganistan sankcje ekonomiczne, również żądając wydania bin Ladena. Sankcje wzmocniono w styczniu 2001 r. (m.in. zakazem sprzedaży broni do Afganistanu).

We wrześniu 2001 roku terroryści z organizacji Al-Kaida dokonali zaplanowanego i koordynowanego z terytorium Afganistanu ataku na terytorium USA. Atak na obiekty cywilne wywołał falę wzburzenia w państwach członkach NATO. W efekcie zgodnie z art.5 Traktatu uznano, iż zaatakowany został jeden z członków NATO i podjęto decyzję o działaniach odwetowych w stosunku do autorów zamachu. Jako winnego wskazywano od początku Afganistan rządzony wówczas przez Talibów.

[edytuj] Przebieg działań

[edytuj] 2001

[edytuj] Działania wstępne

20 września 2001 r w trakcie sesji Kongresu USA Prezydent George W. Bush postawił Talibanowi ultimatum:

• wydać Stanom Zjednoczonym liderów Al-Kaidy przebywających na terytorium Afganistanu
  
• uwolnić wszystkich uwięzionych obcych narodowości, w tym 16 obywateli amerykańskich
  
• zapewnić ochronę zagranicznym dziennikarzom, dyplomatom i osobom niosącym pomoc humanitarną
  
• zamknąć obozy treningowe organizacji terrorystycznych
  
• udostępnić przedstawicielom ONZ pełen dostęp do tych obozów treningowych celem weryfikacji ich zamknięcia.

21 września 2001 r. przedstawiciele Talibanu w ambasadzie w Pakistanie odrzucili ultimatum Busha.

[edytuj] Inwazja

 Osobny artykuł: Inwazja na Afganistan (2001-2002).

Około 16:15 czasu UTC (tj około 20:45 czasu lokalnego) w niedzielę 7 października 2001 amerykańskie oraz brytyjskie siły powietrzne rozpoczęły bombardowanie wyznaczonych celów na terenie zajmowanym przez siły Talibanu oraz Al-Kaidę. W szczególności atak sięgnął celów położonych w stolicy Kabulu gdzie zbombardowano elektrownię oraz lotnisko a także Kandahar (siedziba przywódcy Talibanu – mułły Omara) oraz Dżalalabad (obóz treningowy). Taliban określił ten atak jako atak na islam. O godzinie 17:00 (czasu UTC), Prezydent Bush poinformował w wystąpieniu telewizyjnym o podjętych działaniach.

Bombardowania lotnicze zapoczątkowane zostały przez lotnictwo działające na dużej wysokości z uwagi na możliwość użycia przez Talibów pocisków Stinger. W ciągu kilku dni większość talibskich ośrodków szkoleniowych zostało poważnie uszkodzonych. Zniszczony został też talibski system obrony powietrznej. W następnej fazie inwazji bombardowano za pomocą samolotów McDonnell Douglas F/A-18 Hornet talibskie pojazdy. Na linię obrony talibów zrzucano bomby kasetowe.

Na początku listopada 2001 przeciwko talibom użyto bomby konwencjonalnej BLU-82 oraz samoloty szturmowe Lockheed AC-130. 2 listopada 2001 defensywa talibska została zniszczona, co umożliwiło wojskom Sojuszu Północnego marsz na Kabul. Podczas gdy zdobywano Mazar-i-Szarif na północy kraju i odcinano drogę do stolicy, ekstremiści z Al-Kaidy brali odpowiedzialność na ochronę afgańskich miast pod administracją talibską co ukazało brak stabilności rząd talibów. W czasie kiedy Sojusz Północny zdobywał kontrolę nad kolejnymi miastami, USA czyniło starania na rzecz odnalezienia Usamy ibn Ladina.

[edytuj] Akcja lądowa: Mazar-i Szarif

 Osobny artykuł: Upadek Mazar-i-Szarif.

Od 9 listopada 2001 roku rozpoczęły się działania wokół największego ośrodka miejskiego północnego Afganistanu tj. wokół Mazar-i Szarif. Atak rozpoczęły bombowce dokonując nalotów dywanowych na pozycje obronne talibów. Ich główne siły skoncentrowane były w rejonie Chesmay-e-Safa ryglując wejście do miasta. O godz. 14. tego dnia siły Aliansu Północnego (Sojusz Północny) zaatakowały od południa i zachodu miasto celem opanowania głównych punktów obrony oraz lotniska. Natrafiono jednak tylko na słabą obronę ze strony Talibów. Po 4 godzinach bitwa o miasto zakończyła się. Mazar-i Szarif będące w rękach Talibów od 1998 roku, zostało zdobyte^[4]. Następnego dnia siły Aliansu Północnego przeczesały miasto celem wykrycia i unieszkodliwienia talibskich niedobitków. Około 520 Talibów, w większości ochotników z Pakistanu, znaleziono ukrytych w budynku szkoły.

Po upadku okolicznych wiosek^[5] oraz intensywnych bombardowań lotniczych wokół miasta^[6][7], ostatnie siły Talibów wycofały się z miasta^[8]. W trakcie walk kilkuset talibów zginęło, a od 500 do 1500 dostało się do niewoli^[5][8]. Część mediów spoza Stanów Zjednoczonych, zwróciło uwagę, że nie jest do końca jasne, czy atak Sojuszu Północnego zmusił Talibów do wycofania się z miasta. Talibowie opuszczali masowo miasta jeszcze na długo przed inwazją^[9]. Miasto Mazar-i-Szarif pełniło strategiczną rolę w ochronie linii zaopatrzeniowych oraz zapewnia lotnisko dla amerykańskich samolotów. Zdobycie Mazar-i Sharif spowodowało kompletne załamanie obrony Talibów i w szybkim tempie siły Aliansu Północnego zajęły pięć północnych prowincji^[4][10].

[edytuj] Zdobycie Kabulu

W nocy 12 listopada 2001 większość talibów uciekło ze stolicy spodziewając się szturmu wojsk Sojuszu Północnego. Armia ta do Kabulu weszła popołudniu 13 listopada 2001. W mieście zastano wiele lejów po wcześniej zrzucanych bombach. Miasto zostało w pełni wyzwolone w ciągu 24 godzin, w czasie których doszło do niewielkich walk^[11].

Upadek stolicy był końcem rządów talibów w Afganistanie. W czasie kiedy siły Sojuszu Północnego weszły do Kabulu na zachodzie kraju upadł Herat, Tirin Kot w ceterum kraju, co umożliwiło atak na Kandahar, a Pasztuni przejęli Dżalalabad na wschodzie. Rozpoczął się także atak na ostatni bastion na północy Afganistanu - Kunduz^[12].

Tymczasem 13 listopada terroryści z Al-Kaidy przegrupowali się w kompleksach jaskiń Tora Bora przy granicy z Pakistanem i przygotowywali się na atak USA. W bunkrach i jaskiniach przebywało tam ok. 2 tys. talibów i członków Al-Kaidy. Bombardowania górskiej twierdzy rozpoczęto 16 listopada 2001^[13].

[edytuj] Atak na Kunduz

Oblężenie Kunduzu rozpoczęło się zaraz po zdobyciu Marar-i Szarif. 16 listopada 2001 wojska pod dowództwem Mohammeda Dauda Dauda, podeszły pod Kunduz, zabezpieczając pobliskie miejscowości i rozpoczynając oblężenie. W czasie kiedy Kunduz był oblegany przez Sojusz Północny, lotnictwo amerykańskie stale bombardowało talibów mieście, osłabiając ich pozycje. Talibowie poddali miasto 26 listopada 2001^[14].

[edytuj] Zdobycie Kandaharu

Pod koniec listopada Sojusz Północny pod dowództwem Hamida Karzaja zaatakował Kandahar jedną z ostatnich twierdz talibów. W ataku rozpoczętym 22 listopada 2001 udział wzięło ok. 800 plemiennych antytalibskich bojowników, 800 żołnierzy Sojuszu Północnego, a także blisko tysiąc marines. Na pustyni na południe od Kandaharu żołnierze założyli bazę Camp Rhino, z której wyprowadzano ataki. W wyniku ciężkich walk na przełomie listopada oraz grudnia, cześć talibów opuściło miasto 4 grudnia, a wojska Sojuszu Północnego ogłosiły wyzwolenie Kandaharu 7 grudnia 2001^[15].

[edytuj] Bitwa o twierdzę Tora Bora

 Osobny artykuł: Bitwa o Tora Bora.

Silnie ufortyfikowany masyw Tora Bora był areną ciężkich nalotów aliantów, a także oblężenia. Najważniejsza część umocnień Tora Bora stanowił system naturalnych i sztucznych jaskiń, do budowy których przyczynili się podczas radzieckiej interwencji w Afganistanie eksperci z CIA.

Pod koniec inwazji na Afganistan, bojownicy al-Kaidy wciąż kontrolowali teren na którym znajdowała się Tora Bora. Anty-talibskie milicje plemienne prowadziły kampanie w tym trudnym terenie, razem z amerykańskimi i brytyjskimi siłami specjalnymi przy wsparciu lotnictwa koalicji.

12 grudnia 2001 walki wybuchły ponownie rozpoczęte przez tylną straż talibów, kupującą czas potrzebny głównym siłom na ucieczkę poprzez góry do plemiennych obszarów Pakistanu. Po raz kolejny, milicje plemienne wspierane przez siły USA oraz lotnictwo rozpoczęły natarcie na jaskinie i bunkry rozrzucone na całym górzystym rejonie. 17 grudnia ostatnia jaskinia została zdobyta. Nie odnaleziono rozległych podziemnych twierdz, jedynie niewielkie bunkry i placówki oraz kilka drobnych obozów szkoleniowych. Główne założenie operacji - schwytanie Usamy ibn Ladina, nie zostało zrealizowane, gdyż lider Al-Kaidy zdołał uciec do Pakistanu^[16].

[edytuj] Powołanie wojsk ISAF i ustanowienie nowego rządu

Jeszcze w czasie trwania walk w Afganistanie w dniach 27 listopada - 5 grudnia w niemieckim Bonn w hotelu Petersburg pod aspiracjami ONZ zorganizowano konferencję poświęconą Afganistanowi. Uczestniczyli w niej członkowie Sojuszu Północnego, delegacja Pasztunów oraz innych plemion afgańskich, także tych powiązanych z Iranem. Konferencja wniosła sprecyzowany plan odbudowy struktur państwowych. Na mocy podpisanego porozumienia, 22 grudnia 2001 powołano rząd tymczasowy Afganistanu na czele z Hamidem Karzajem. Nowy rząd zachował równowagę pomiędzy dominującymi w Afganistanie Pasztunami, a członkami Sojuszu Północnego, którzy wnieśli decydującą rolę w obaleniu talibów^[17]

 Osobny artykuł: Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa.

20 grudnia 2001 Rada Bezpieczeństwa ONZ powołała do życia Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF). Celem ich było wymuszanie pokoju, misja stabilizacyjna, eliminacja grup podejmujących walkę z nowymi władzami Afganistanu oraz wsparcie władz w odbudowie kraju. 11 sierpnia 2003 dowodzenie nad ISAF przejęło NATO. Początkowo formowanie sił ISAF przebiegało powoli i stopniowo z czasem kontrolowały one większe partie kraju. Od jesieni 2003 zaczęły one przejmować od Amerykanów odpowiedzialność za kolejne regiony Afganistanu, a dopiero pod koniec 2006 pod ich kontrolę przeszedł wschód Afganistanu^[17].

[edytuj] 2002

[edytuj] Operacja Anakonda

Mimo operacji w aliantów Tora Bora, talibowie i Al-Kaida nie poddali się. W styczniu oraz lutym 2002 przeprowadzili przegrupowanie własnych sił w Dolinie Shah-i-Kot w prowincji Paktija. Ponadto zaczęły się odradzać struktury talibskie. Wywiad amerykański wykrył, iż w Paktiji talibowie tworzą obszar bazowy z którego zaczną ataki partyzanckie i ewentualnie wielkiej ofensywy w stylu mudżahedinów, którzy walczyli z wojskami radzieckimi.

Wobec tych doniesień alianci podjęli decyzję o rozpoczęciu Operacji pod kryptonimem Anakonda. 2 marca 2002 USA i afgańskie siły rozpoczęły ofensywę przeciwko Al-Kaidy i talibom przebywających w górach Shahi-Kot na południowy wschód od Gardez. Rebelianci używający, granatów o napędzie rakietowym, i moździerzy, ukrywali się w jaskiniach i bunkrach. Amerykanie bombardowali jaskinie, ruszyła ofensywa lądowa. Szczególnie ciężkie walki stoczono pod Takur Ghar. W operacji udział wzięło wiele jednostek specjalnych krajów sojuszniczych Stanów Zjednoczonych, takich jak Australia, Kanada, Niemcy, Nowa Zelandia, Norwegia. Generał Tommy Franks ogłosił 18 marca 2002 zakończenie operacji, która okazała się sukcesem aliantów. W walkach zginęło ośmiu Amerykanów i siedmiu afgańskich żołnierzy zostało zabitych, a także około 800 bojowników^[18].

[edytuj] Po operacji

Mimo sukcesu marcowej operacji nadal istniała infiltracja bojowników na pograniczu afgańsko-pakistańskim. Ponadto talibowie latem 2002 masowo przeniknęli do prowincji Kandahar, Zabol, Helmand i Oruzgan. Wobec tego zwrotu akcji Pentagon poprosił władze brytyjskie, by te by rozlokowały tam swoje kontyngenty wojskowe^[19].

W czerwcu 2002 na mocy postanowień z Bonn doszło do Wielkiej Rady, czyli Loja Dżirga, która zatwierdziła nowy rząd tymczasowy i rozpoczęła pracę nad konstytucją^[17].

[edytuj] 2003-2005: Talibańska partyzantka

Odsunięci talibowie od władzy, ogłosili dżiahad wobec aliantów i wypowiedzieli wojnę nowemu rządowi, zainstalowanemu przez kraje zachodnie. Talibowie prowadzili nabór do swoich bojówek, rozbudowywali swoje bazy w kraju, odtworzyli i zreorganizowali swoje siły zbrojne i rozpoczęli działania partyzanckie. Atakowali oni głównie odizolowane górskie posterunki sił paramilitarnych oraz konwoje wojsk afgańskich, a także ISAF. Popularną metodą walki stało się podkładanie improwizowanych min lądowych, a także przeprowadzano ataki rakietowe, a z czasem terrorystyczne zamachy samobójcze^[20].

Mohammad Omar dowódca talibów powołał 10-osobową radę z sobą na czele. W każdej z pięć stref okupacyjnych przez wojska ISAF mianował swojego namiestnika. Ponadto na wschodzie kraju miał silne wsparcie rebeliantów Al-Kaidy^[21].

Pierwszy atak talibów nastąpił 23 stycznia 2003 podczas tzw. operacji Mongoose. Wówczas grupa talibów wraz z grupą Hezb-i-Islami pod przewodnictwem Gulduddina Hekmatjara, zaatakowała Amerykanów w okolicach kompleksu jaskiń Adi Ghar, 24 km na północ od Spin Boldak. atak został odparty, wojsko amerykańskie zabiło 18 rebeliantów, nie ponosząc przy tym strat. Od tego zdarzenia powtarzały się ataki dużych grup talibskich na wojska zagraniczne^[22].

Wzmożona aktywność talibów została odnotowana latem 2003. Wówczas dziesiątki afgańskich żołnierzy, pracowników organizacji pozarządowych i organizacji humanitarnych, a także żołnierzy USA zginęło w talibskich najazdach, zasadzkach i atakach rakietowych. Ponadto w kolejnych miesiącach talibowie zaczęli wzmacniać swoje siły w prowincjach prowincji Zabol, a przede wszystkim Kandahar, Helmand i Oruzgan. Szczególną rolę odegrały obozy treningowe na pograniczu z Pakistanem. Ataki rebeliantów były coraz częstsze.

W marcu 2004 pakistańscy talibowie, którzy przeprowadzili najazdy na przygraniczne terytoria Afganistanu, rozpoczęli także kampanię partyzancką w swoim kraju. Zdestabilizowało to całe pogranicze afgańsko-pakistańskie. Od tego czasu Amerykanie szukali we władzach Pakistanu wsparcia w walce z terroryzmem.

W skutek rozbudowy sił zagranicznych w Afganistanie i uciążliwych ataków talibów, alianci wraz z rządem afgańskim podjęli decyzję. Jednak dopiero pod koniec sierpnia 2005, afgańskie siły rządowe, wspierane przez wojska USA rozpoczęły ofensywę przeciwko rebeliantom. Amerykanie przeprowadzili serię ciężkich bombardowań górskich stanowisk talibów. Po tygodniowych walkach zginęło 124 bojowników.

[edytuj] 2006: NATO w południowym Afganistanie

W 2006 międzynarodowe wojska ISAF zaczęły zastępować wojska amerykańskie na południowym Afganistanie. W strefę konfliktu początkowo wysłano 3,3 tys. Brytyjczyków, 2,3 tys. Kanadyjczyków, 1,9 tys. Holendrów oraz 300 Australijczyków, 290 Duńczyków, 1 150 Estończyków. Wsparcia lotniczego dostarczały Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Holandia, Norwegia oraz Francja.

Ponadto w styczniu 2006 powołano Regionalne Zespoły Odbudowy (Provincial Reconstruction Teams), których głównym zadaniem była stabilizacja i odbudowa Afganistanu.

Rok 2006 był najtrudniejszym okresem dla sił międzynarodowych od czasu obalenia talibów. Alianci przeprowadzali antytalibskie operacje. Pierwsza z nich to operacja pod kryptonimem Mountain Thrust (Pchnięcie w góry). Prowadzona była w czterech prowincjach na południu kraju – Uruzganie, Helmandzie, Kandaharze i Zabolu w dniach 15 maja – 31 lipca 2006. Jednocześnie rozpoczęła się wielka kampania w prowincji Helmand. Był to szereg operacji prowadzonych przez ISAF w afgańskiej prowincji Helmand. Ich celem było przejęcie kontroli nad prowincją, która jest znana jako wielka twierdza talibów, a także centrum produkcji opium.

Rozmieszczenie międzynarodowych sił, głównie brytyjskich w prowincji Helmand był to trzeci etap ISAF w Afganistanie w walce z talibami. Do początku kampanii, czyli 4 czerwca 2006 w prowincji była tylko ograniczona liczba wojska ISAF. Kampania trwa do dziś, a aliantom nie dało się przejąć pełnej kontroli nad prowincją. Na początku kampanii w Helmand rozpoczęło się oblężenie Sanginu. Otoczenie stanowisk talibskich trwające niespełna rok od czerwca 2006 do kwietnia 2007 przez brytyjskie wojska wspomagane przez międzynarodowe siły ISAF.

Oprócz walk w Helmand, ISAF prowadziło ofensywę w sąsiedniej prowincji Kandahar. Doszło tam pod koniec roku do bitwy pod Pandżawi, operacji Meduza oraz Sokół. Operacje te powodowały ciężkie straty wśród talibów, jednak nie miały skutków długofalowych. Po czasie rebelianci powracali na utracone ziemie.

[edytuj] 2007: Ofensywa wojsk koalicyjnych

[edytuj] Operacja Achilles

Operacja Achilles to operacja prowadzona w dniach 6 marca – 30 maja 2007 w afgańskich prowincjach Helmand i Herat przez siły ISAF, przeciwko talibom. Operacja była największą zbrojną akcją dotychczas przeprowadzoną przez NATO w Afganistanie od 7 października 2001. W operacji brało udział 80 polskich komandosów z GROM-u, którzy głównie przeczesywali kryjówki talibów.

 Osobny artykuł: Operacja Achilles.

[edytuj] Operacja Hoover

Operacja Hoover to akcja sił ISAF kierowanych głównie przez Kanadę w prowincji Kandahar w okręgu Zhari w dniach 24 maja – 25 maja 2007. Celem akcji była ofensywa na 300 talibskich bojowników zgromadzonych tam. Operacja Hoover to część dużej operacji afgańskiej Sokół.

 Osobny artykuł: Operacja Hoover.

[edytuj] Operacja Pickaxe-Handle

Ta operacja to akcja zbrojna prowadzona 30 maja – 14 czerwca 2007 przez siły brytyjskie w ramach NATO w afgańskiej prowincji Helmand, jest kontynuacją operacji Achilles, która zakończyła się tego samego dnia. Jej nazwa pochodzi z języka paszto.

 Osobny artykuł: Operacja Pickaxe-Handle.

[edytuj] Bitwa pod Chorą

Bitwa odbyła się w dniach 15 czerwca – 19 czerwca 2007, w prowincji Oruzgan pod miejscowości Chora.

 Osobny artykuł: Bitwa pod Chorą.

[edytuj] Operacja Hammer

Operacja Hammer operacja prowadzona przez NATO w Afganistanie w południowej prowincji Helmand w dniach 24 lipca 2007- 1 listopada 2007.

 Osobny artykuł: Operacja Hammer (Afganistan).

[edytuj] Bitwa pod Oruzgan

Bitwa pod Oruzgan to starcie wojsk USA, wspomagani przez armie afgańską z talibami, które miało miejsce 8 sierpnia 2007.

 Osobny artykuł: Bitwa pod Oruzgan.

[edytuj] Operacja Harekate Yolo

Operacja Harekate Yolo to wojskowa operacja z udziałem ISAF i afgańskich sił rządowych przeciwko talibom. Pod koniec października 2007, siły ISAF wraz z afgańskiej armii narodowej i afgańskich narodowych sił bezpieczeństwa rozpoczęła swoje pierwsze poważne działania przeciwko wrogim siłom w północnych prowincjach Afganistanu. Operacja zakończyła się pod koniec listopada 2007

 Osobny artykuł: Operacja Harekate Yolo.

[edytuj] Bitwa pod Musa Qala

Bitwa pod Musa Qala obyła się w dniach 7 grudnia – 12 grudnia 2007 w prowincji Helmand w miejscowości Musa Qala.

 Osobny artykuł: Bitwa pod Musa Qala.

[edytuj] 2008: Ofensywa wojsk koalicyjnych

[edytuj] Operacja Karez

Operacja militarna przeprowadzona w dniach 13 maja 2008 – 23 maja 2008 przez ISAF z udziałem wojsk norweskich i niemieckich wspieranych przez siły rządowe w Afganistanie przeciwko talibom.

 Osobny artykuł: Operacja Karez.

[edytuj] Talibski szturm więzienia w Kandaharze

Był to talibski szturm na więzienie w Kandaharze w którym więzieni byli talibowie, 13 czerwca 2008

 Osobny artykuł: Wyzwolenie więzienia w Kandaharze.

[edytuj] Bitwa pod Arghandab

Bitwa w dniach 18 – 19 czerwca 2008 pod kryptonimem Operacja IBRAT skierowana przeciwko talibom w odpowiedzi za wyzwolenie więzienia w Kandaharze.

 Osobny artykuł: Bitwa pod Arghandab.

 Osobny artykuł: Ofensywa przeciwko talibom w okręgu Arghandab.

[edytuj] Bitwa pod Wanat

Bitwa odbyła się 13 lipca 2008, podczas w ataku partyzantki 200 Talibów wspomaganych przez terrorystów z Al-Kaidy w prowincji Kunar pod miejscowością Wanat na stanowiska 173rd Airborne Brigade Combat Team armii Stanów Zjednoczonych.

 Osobny artykuł: Bitwa pod Wanat.

[edytuj] Walki w Dolinie Uzbin

Potyczka pod Uzbin to starcie wojskowe międzynarodowych sił ISAF a bojówką talibską w dolinie Uzbin, leżący w dystrykcie Surobi, 19 sierpnia 2008.

 Osobny artykuł: Potyczka pod Uzbin.

[edytuj] Walki z rebelią talibską pod koniec 2008 roku

20 sierpnia w Afganistanie poległo kolejnych trzech polskich żołnierzy. Polski patrol w Afganistanie został zaatakowany przy użyciu improwizowanego ładunku wybuchowego. Do ataku doszło 20km od polskiej bazy w Ghazni w wyniku tego wydarzenia został ranny, także Polski żołnierz, którego przetransportowano do szpitala w Bagram^[23]. 22 sierpnia doszło do śmierci 90 cywilów (60 dzieci, 15 mężczyzn, 15 kobiet) w wyniku feralnego nalotu bezzałogowych samolotów lotnictwa USA. Na początku września dowództwo sił USA, ogłosiło zapowiedziało wszczęcie śledztwa ws. tego nalotu^[24]. 6 września w akcji ISAF w prowincji Helmand zginęło 10 talibów. Ponadto zginęli dwaj żołnierze dowodzonych przez NATO Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF)^[25]. Dzień później w podwójnym zamachu terrorystycznym w prowincji Kandahar zginęło 8 osób. 13 września talibowie zabili gubernatora prowincji Logar. Zamachu dokonano w Kabulu^[26]. W wrześniu dramatycznie pogorszyła się sytuacja na pograniczu afgańsko-pakistańskim. Np. 14 września w walkach zginęło 10 talibów^[27]. Z terytorium Afganistanu wojska amerykańskie odpalają rakiety, które zazwyczaj spadają na plemienne ziemie bojowników w Pakistanie. Zdarza się też, że bezzałogowe samoloty USA naruszają przestrzeń powietrzną Pakistanu. Władze pakistańskie nie są zadowolone tym faktem i ty samym 16 września generał wojsk Pakistanu Athar Abbas wydał oświadczenie, z którego wynika iż siły pakistańskie mają strzelać do amerykanów, którzy naruszają terytorium Pakistanu^[28]. W dniach 9 – 12 października bardzo krwawe walki toczyły się przede wszystkim w okręgach Nad Ali i pod stolicą okręgu Lashkar Gah w prowincji Helmand. W Laskhar Gah talibowie zaatakowali, afgańską bazę sił bezpieczeństwa. W odpowiedzi siły koalicji odpowiedziały ogniem, zabijając 62 bojowników. Z kolei kolejnych 40 bojowników zginęło w trzydniowych walkach w okręgu Nad Ali. Walki zakończyły się w 11 października wyparciem z tych terenów talibów. Rzecznik gubernatora prowincji Helmand Daud Ahmadi, orzekł iż nie ma ofiar ani wśród afgańskich ani zagranicznych żołnierzy^[29]. W nocy z 21 na 22 października doszło do niefortunnego nalotu międzynarodowych sił w prowincji Chost. W owym nalocie okręgu Dowa Manda, zginęło 9 afgańskich żołnierzy, a 4 zostało ciężko rannych^[30].

30 października wojsko polskie, przejęła pełną odpowiedzialność za prowincję Ghanzi. Polacy są tam rozmieszczeni w czterech bazach – główną jest Ghazni, a pozostałe to Warrior, Giro i Four Corner – oraz w dwóch punktach obserwacyjnych przy drodze Kabul-Kandahar. 3 listopada miał miejsce nalot w rejonu Szah Wali Kot w prowincji Kandahar. W bombardowaniu zginęli cywile, uczestniczący w weselnych uroczystościach. Nie podano jednak konkretnych danych ws. liczby zabitych i rannych osób.^[31] Także 3 listopada doszło do potyczki afgańsko-talibskiej w Ghanzi. Grupa 100 talibów zaatakowała oddział afgański. Na pomoc wojskom rządowym wyruszyli Polacy. Podczas starcia rebelianci starali się zablokować jeden z mostów na drodze Kabul-Kandahar. Wg mjr Pawła Zaganiaczyka w potyczce zginął Afgańczyk i co najmniej jeden Talib. Polacy w walce nie ucierpieli^[32]. Hiszpańscy żołnierze zostali zaatakowani 9 listopada w prowincji Herat z moździerzy przez talibów, gdy jechali opancerzonym samochodem w okręgu Shindand^[33].

[edytuj] Koalicja

Trzon wojskowy operacji składa się głównie z wojsk amerykańskich, ale w całej operacji biorą udział oddziały wojskowe z łącznie 37 państw.

[edytuj] Australia

Zginęło 23 żołnierzy.

[edytuj] Belgia

Zginął 1 żołnierz

[edytuj] Kanada

Zginęło 155 żołnierzy.

[edytuj] Chorwacja

Żołnierze chorwaccy nie ponieśli śmierci w Afganistanie.

[edytuj] Czechy

Zginęło 3 żołnierzy.

[edytuj] Dania

Zginęło 40 żołnierzy.

[edytuj] Finlandia

Zginąło 8 żołnierzy

[edytuj] Francja

Zginęło 49 żołnierzy.

[edytuj] Estonia

Zginęło 8 żołnierzy.

[edytuj] Niemcy

Zginęło 43 żołnierzy.

[edytuj] Irlandia

Żołnierze irlandzcy nie ponieśli śmierci w Afganistanie.

[edytuj] Japonia

Żołnierze japońscy nie ponieśli śmierci w Afganistanie.

[edytuj] Jordania

Zginął 1 żołnierz.

[edytuj] Korea Południowa

Zginął 1 żołnierz.

[edytuj] Litwa

Zginął 1 żołnierz.

[edytuj] Łotwa

Zginęło 3 żołnierzy.

[edytuj] Holandia

Zginęło 24 żołnierzy.

[edytuj] Norwegia

Zginęło 9 żołnierzy.

[edytuj] Nowa Zelandia

Zginął 1 żołnierz.

[edytuj] Pakistan

Żołnierze pakistańscy nie ponieśli śmierci w Afganistanie.

[edytuj] Polska

2630 żołnierzy, 36 żołnierzy zginęło. Główne uzbrojenie Polaków to karabiny szturmowe wz.96 Beryl (kaliber 5,56 NATO) i pojazdy opancerzone Rosomak. 31 października 2008 Polskie Siły Zadaniowe objęły pełną odpowiedzialność za prowincję Ghazni.

• 1 – 14 sierpnia 2007 por. Łukasz Kurowski – wymiana ognia^[34]
• 2 – 26 lutego 2008 st. kpr. Szymon Słowik – eksplozja miny
• 3 – 26 lutego 2008 kpr. Hubert Kowalewski – eksplozja miny^[35]
• 4 – 8 kwietnia 2008 kpr. Grzegorz Politowski – eksplozja miny^[36]
• 5 – 21 czerwca 2008 por. Robert Marczewski – eksplozja miny^[37]
• 6 – 20 sierpnia 2008 plut. Waldemar Sujdak – eksplozja miny
• 7 – 20 sierpnia 2008 kpr. Paweł Szwed – eksplozja miny
• 8 – 20 sierpnia 2008 kpr. Paweł Brodzikowski – eksplozja miny^[38]
• 9 – 10 lutego 2009 st. chor. szt. Andrzej Rozmiarek – wypadek drogowy^[39]
• 10 – 10 sierpnia 2009 por. Daniel Ambroziński – wymiana ognia^[40]
• 11 – 4 września 2009 sierż. Marcin Poręba – atak na konwój^[41]
• 12 – 9 września 2009 kpr. Artur Pyc – zmarł w polskim szpitalu, w wyniku odniesionych ran; eksplozja miny (22 maja 2009)^[42]
• 13 – 10 września 2009 kpr. Piotr Marciniak – wymiana ognia^[43]
• 14 – 9 października 2009 kpr. Szymon Graczyk – eksplozja miny
• 15 – 9 października 2009 kpr. Radosław Szyszkiewicz – eksplozja miny^[44]
• 16 – 19 grudnia 2009 kpr. Michał Kołek – wymiana ognia^[45]
• 17 – 12 czerwca 2010 plut. Miłosz Górka – eksplozja miny^[46]
• 18 – 15 czerwca 2010 kpr. Grzegorz Bukowski – ostrzał bazy^[47]
• 19 – 26 czerwca 2010 plut. Paweł Stypuła – rozbrajanie miny^[48]
• 20 – 6 sierpnia 2010 st. kpr. Dariusz Tylenda – eksplozja miny^[49]
• 21 – 27 września 2010 sierż. Kazimierz Kasprzak – eksplozja miny^[50]
• 22 – 14 października 2010 st. szer. Adam Szada–Borzyszkowski – ostrzał moździerzowy^[51]
• 23 – 22 stycznia 2011 st. szer. Marcin Pastusiak – eksplozja miny^[52]
• 24 – 3 kwietnia 2011 mł. chorąży Bartosz Spychała – śmierć w bazie wojskowej^[53]
• 25 – 20 kwietnia 2011 st. szer. Paweł Staniaszek – zmarł w polskim szpitalu, w wyniku odniesionych ran; eksplozja miny (9 października 2009)^[54]
• 26 – 2 czerwca 2011 st. kpr. Jarosław Maćkowiak – atak z broni strzeleckiej i granatników przeciwpancernych^[55]
• 27 – 28 lipca 2011 st. szer. Paweł Poświat – atak na patrol^[56]
• 28 – 18 sierpnia 2011 sierż. Szymon Sitarczuk – atak na patrol
• 29 – 4 października 2011 st. szer. Rafał Nowakowski – eksplozja miny
• 30 – 23 października 2011 st. szer. Mariusz Deptuła – atak na patrol^[57]
• 31 – 21 grudnia 2011 st. szer. Krystian Banach – eksplozja miny
• 32 – 21 grudnia 2011 st. kpr. Piotr Ciesielski – eksplozja miny
• 33 – 21 grudnia 2011 st. szer. Łukasz Krawiec – eksplozja miny
• 34 – 21 grudnia 2011 st. szer. Marcin Szczurowski – eksplozja miny
• 35 – 21 grudnia 2011 st. szer. Marek Tomala – eksplozja miny^[58]
• 36 – 22 grudnia 2011 sierż. Zbigniew Biskup – zmarł w szpitalu polowym^[59]

Pierwszą cywilną ofiarą z polskiego kontyngentu w Afganistanie był ratownik medyczny Marcin Knap, który zginął 22 stycznia 2011^[60].

[edytuj] Incydent z 16 sierpnia 2007 roku

 Osobny artykuł: Incydent w Nangar Khel.

16 sierpnia 2007, polski oddział ostrzelał obiekty cywilne na terenie wioski Nangar Khel w prowincji Paktika. W wyniku ostrzału ucierpiała ludność cywilna.

[edytuj] Portugalia

Zginęło 2 żołnierzy.

[edytuj] Rumunia

1750 żołnierzy (2010) oraz 1 transportowiec C-130. 15 żołnierzy zginęło (2010).

[edytuj] Szwecja

Zginęło 4 żołnierzy.

[edytuj] Węgry

Zginęło 4 żołnierzy.

[edytuj] Wielka Brytania

Zginęło 246 żołnierzy^[61].

[edytuj] Włochy

Zginęło 29 żołnierzy.

[edytuj] USA

Liczba żołnierzy Stanów Zjednoczonych w Afganistanie wynosi prawie 100.000 (2010). Od początku rozpoczęcia wojny zginęło 1444 (stan na 23 stycznia 2011) amerykańskich żołnierzy w Afganistanie.

[edytuj] Uzbekistan

Żołnierze uzbeccy nie ponieśli śmierci w Afganistanie.

[edytuj] Hiszpania

Zginęło 30 żołnierzy. Obecnie stacjonuje w Afganistanie 775 hiszpańskich żołnierzy.

Na podstawie iCasualties.org

• prowincja Paktika z Wazi Kwa i Nanghar Khel (Nangray Khayl) – mapa użytkowania rolniczego, dająca wyobrażenie o warunkach naturalnych

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• oficjalna strona
• "Afgan War Diary" – zbiór ponad 91 000 dokumentów wojskowych z lat 2004-2010 (źródło: WikiLeaks)

p • d • e Konflikty XXI wieku Lata 2000-2009 Zamachy terrorystyczne na World Trade Center i Pentagon • Doktryna Busha • Wojna w Afganistanie • Oś zła • II wojna w Zatoce Perskiej • Stabilizacja Iraku • Wojna w Pakistanie • Atak terrorystyczny na szkołę w Biesłanie • Wojna w Osetii Południowej 2008 • II wojna libańska • Emirat Kaukaski • Operacja Płynny Ołów Lata 2010-2019 Arabska Wiosna • Operacja Trójząb Neptuna • Kryzys irański • Kategoria Działania zbrojne