Województwo inowrocławskie – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Województwo inowrocławskie | |||
|
|||
 Województwo inowrocławskie na mapie I Rzeczypospolitej |
|||
| Nazwa łacińska | Palatinatus Iuniuladislaviensis | ||
| Istniało | XIV wiek–1772 | ||
| Prowincja | wielkopolska | ||
| Stolica | Inowrocław | ||
| Sejmik | Radziejów | ||
| Wojewoda | zobacz: wojewodowie inowrocławscy | ||
| Powierzchnia | 2 900 km² | ||
| Liczba powiatów | 5 | ||
| Liczba senatorów | 2 | ||
Województwo inowrocławskie (początkowo gniewkowskie) – jednostka terytorialna Korony Królestwa Polskiego, później Rzeczypospolitej Obojga Narodów istniejące od XIV wieku do 1772, tworząca prowincję wielkopolską. Obejmowała powierzchnię 2 900 km²[potrzebne źródło] i miała 2 powiaty. Siedzibą wojewody był Inowrocław, a sejmiki ziemskie odbywały się razem z woj. brzeskokujawskim w Radziejowie.
Herb był taki sam jak województwa brzeskokujawskiego, to jest pół orła czarnego i pół lwa czarnego, grzbietami do siebie obróconych i zwieńczonych jedną koroną na polu złotym.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Województwo inowrocławskie utworzono w XIV w. początkowo zwane było gniewkowskim.
[edytuj] Terytorium
Było to jedno z najmniejszych województw I Rzeczypospolitej - liczyło tylko 2 900 km².[potrzebne źródło]
W skład województwa inowrocławskiego wchodziła m.in. Bydgoszcz, będąc w 1. poł. XVII w. jego największym miastem (niecałe 5 tys. mieszk.), która jednak nie odgrywała roli administracyjnej.
| Województwo/ziemia | Powiat | Powierzchnia w mil² | Powierzchnia w km² |
|---|---|---|---|
| województwo bez z. dobrzyńskiej | powiat bydgoski | 30,10 | 1657,68 |
| powiat inowrocławski (inowłocławski) | 23,01 | 1267,18 | |
| Razem Σ | 53,11 | 2924,75 | |
| ziemia dobrzyńska | powiat dobrzyński | 9,59 | 528,35 |
| powiat lipnowski | 22,74 | 1252,28 | |
| powiat rypiński | 21,27 | 1100,43 | |
| Razem Σ | 53,60 | 2952,38 | |
| województwo inowrocławskie z ziemią dobrzyńską Σ | 106,71 | 5877,13 | |
[edytuj] Urzędy
Senatorów większych posiadało województwo 2, którymi byli: wojewoda i kasztelan inowrocławscy; mniejszych senatorów 1 – kasztelana bydgoskiego. Sejmiki ziemskie odbywały się wspólnie dla województw inowrocławskiego i brzeskokujawskiego w Radziejowie.
Wojewodowie Inowrocławscy:
- Bogusław ze Służewa i Oporowa (1439-1453)
- Hieronim Radomicki (1630-1651)
- Jakub Rozrażewski (w okresie Potopu)
- Paweł Ludwik Szczawiński herbu Prawdzic[2] (1644-1678)[3]
[edytuj] Ziemia dobrzyńska
Ziemię dobrzyńską wcielono ostatecznie do Korony w 1466 r. Powierzchnia wynosiła ok. 54 mil². Dzieliła się na 3 powiaty: dobrzyński, rypiński i lipnowski (ustanowiony w miejsce dawnego słońskiego). Sejmiki odbywały się w Lipnie, gdzie obierano dwóch posłów na sejm, deputata na trybunał i komisarza na komisję radomską. Senatorów mniejszych było 3, t.j. kasztelanowie: dobrzyński, rypiński i słoński. Starostwo grodowe bobrownickie, niegrodowe: dobrzyńskie, lipnowskie, rypińskie i inne. Herb jej wyobraża głowę sędziwego człowieka z dwiema koronami, jedną na głowie z rogami bawolimi, a drugą na szyi.
Przypisy
- ↑ Adolf Pawiński: Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 1: Wielkopolska. Warszawa: Gebethner i Wolff, 1883, s. 50.
- ↑ wymieniony jako wojewoda inowrocławski w bitwie Obrona Zbaraża 11 lipca 1649, Bitwa pod Beresteczkiem 28-30 czerwca 1651
- ↑ Swawolna Kompanija - Oficjalna Pagina Szlacheckiej Gry Fabularnej "Dzikie Pola"
|
||||||||||||||||
