Status Minor Vladislaviensis Wodzisławskie Państwo Stanowe
← 1502- 1809 →
Stolica	Wodzisław
Zależne od	Królestwo Czech (1502-1742) Królestwo Prus (1742-1809)
wydzielenie z domeny królewskiej na Śląsku	1502
Likwidacja autonomii administracyjnej w ramach Prus i przekształcenie w powiat[potrzebne źródło]	1809
Fragment mapy J.W. Wielanda z 1736 r., Wodzisławskie Państwo Stanowe

Wodzisławskie Państwo Stanowe (z łac. Status Minor Vladislaviensis) – kształtujące się od 1474 r. a ostatecznie ukształtowane i utworzone po bezpotomnej śmierci Jana IV Karniowskiego oraz walkach o ziemię wodzisławską pomiędzy Jan V Raciborskim a Maciejem Korwinem. Ostatecznie Władysław Jagiellończyk zdecydował w 1502 r. o przekazaniu ziemi wodzisławskiej pierwszemu panu stanowemu Jerzemu Salenbergowi. Państwo wodzisławskie wydzielono z południowo-wschodniej części księstwa raciborskiego. Do roku 1526 Wodzisławskie Państwo Stanowe pozostawało pod zwierzchnią władzą królów czeskich, do 1742 roku pod berłem Niemieckiego Cesarstwa Habsburgów, a do roku 1809 było w granicach Niemieckiego Państwa Pruskiego. Zachowało ono odrębność administracyjną do początków XIX wieku.

Oprócz samego Wodzisławia początkowo w skład wchodziło 10 okolicznych wsi: Czyżowice, Turza Mała (Turzyczka), Wielka Turza, Skrzyszów, Krostoszowice, Karkoszka, Podbucze, Marusze, Radlin i Obszary, a ponadto 11 folwarków liczących 8000 morgów ziemi uprawnej, 1600 morgów 4000 morgów lasów. Z czasem właściciele państwa wodzisławskiego przyłączyli do niego tereny min. wokół dzisiejszego miasta Jastrzębie-Zdrój min. Moszczenicę i Ruptawę. Tym samym z czasem doszło do utrwalenia terminu ziemi wodzisławskiej. W okresie istnienia tego państwa Wodzisław posiadał status miasta prywatnego. Wiele cennych informacji o dziejach wodzisławskiego państwa przekazał nam w swej kronice Franz Ignatz Henke.

[edytuj] Władcy Wodzisławia i Wodzisławskiego Państwa Stanowego

• 1337 - 1351 : Konstancja wodzisławska
• 1437 - 1454 : Mikołaj V
• 1454 - 1456 : Jan IV Starszy, Wacław III
• 1456 - 1483 : Jan IV Starszy
• 1483 - 1491 : Jan V, Maciej Korwin 1474 i 1490
• 1491 - 1502 : Władysław II Jagiellończyk
• 1502 - 1517 : Jerzy Salenberg
• 1517 - 1527 : Baltazar Welczek
• 1528 - 1556 : Jan Planknar
• 1556 - 1601 : Jan Planknar II
• 1602 - 1616 : Jerzy Plawecki

[edytuj] Bibliografia

• M. Furmanek S. Kulpa, "Zamek wodzisławski i jego właściciele", Wodzisław Śl. 2003