Ten artykuł od 2007-11 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: określić realia czasowe, nadać formę i język bardziej encyklopedyczne. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Wczasy, dawniej wywczas, to wypoczynek połączony ze zmianą środowiska, otoczenia, klimatu. Z czasem określenie to zaczęło oznaczać wypoczynek zorganizowany. Osoba korzystająca z takiej formy wypoczynku to wczasowicz.

[edytuj] Organizatorzy

• 1933 - Robotnicze Towarzystwo Turystyczne, Łódź i Bielsko-Biała
• 1934 - Stowarzyszenie Rodzina Kolejowa, Warszawa
• 1936 - Stowarzyszenie "Urlopy Robotnicze", Łódź
• 1937 - Spółdzielnia Turystyczno-Wypoczynkowa "Gromada" (działająca na wsi)
• 1938 - Centralne Biuro Wczasów, Warszawa
• 1949 - Fundusz Wczasów Pracowniczych, instytucja, która przejęła bazę wypoczynkową i do lat 90 zmonopolizowała organizowanie różnych form wypoczynku dla pracujących
• 1957 - wczasy organizują również samorządy robotnicze przy zakładach pracy.

Ośrodki wypoczynkowe tworzyły także przedsiębiorstwa - samodzielnie, lub jako wspólną inwestycją pod nazwą międzyzakładowy dom wczasowy, utrzymywany wspólnie przez kilka przedsiębiorstw.

[edytuj] Baza

Dom wczasowy to zarówno niewielki pensjonat jak i spory budynek mieszczący, oprócz pomieszczeń noclegowych, stołówkę, świetlicę, oraz inne urządzenia uatrakcyjniające pobyt. Ośrodek wczasowy to kompleks domów wczasowych, ale także zespół domków kempingowych. Miejscowość wczasowa to wczasowisko.

[edytuj] Formy

Dla pracowników kolei i ich rodzin organizowano wczasy wagonowe w przystosowanych do zamieszkania wagonach, ustawionych na bocznicach kolejowych.

Mieszczuchom oferowano wczasy pod gruszą, w sielskim otoczeniu, z możliwością uczestniczenia w sielskich zajęciach i sielskim obyczaju, lub wczasy w siodle. Współcześnie formy te znane są pod określeniem agroturystyka.

Miłośnicy turystyki wybierali wczasy turystyczne, np. piesze, kajakowe, samochodowe, dofinansowywane z funduszu socjalnego pod warunkiem zaliczenia zadanego limitu kilometrów potwierdzonego pieczęciami urzędów pocztowych, hoteli, schronisk lub nawet sklepów w odwiedzonych miejscowościach.

[edytuj] Rytuały

Najpierw należy uzyskać skierowanie na wczasy. Zwykle oznacza to zgłoszenie chęci i cierpliwe oczekiwanie na swoją kolej. Przy centralnym planowaniu możliwe było skoordynowanie działań i dla wczasowiczów przygotowywane były specjalne pociągi wczasowe, z rezerwacją miejsc. Sezon wypoczynku zorganizowanego dzielony jest na, zwykle dwutygodniowe, turnusy. Potocznie, turnusem nazywa się też każdą kolejną grupę wczasowiczów. Pierwszy dzień wczasów to zwykle związane z zakwaterowaniem formalności oraz wieczorek zapoznawczy. Czasem na takim wieczorku wybiera się starostę i starościnę, czyli reprezentantów grupy wczasowiczów dla kontaktów z administracją. Posiłki wydawane są w turach, co wymusza pewną dyscyplinę czasową. Czas pomiędzy posiłkami pomaga wypełnić kaowiec, czyli instruktor kulturalno-oświatowy organizujący gry, konkursy, wycieczki.

zobacz też: letnik, letnisko, kuracjusz, kurort,