Urząd Kontroli Skarbowej – Wikipedia, wolna encyklopedia
Urząd Kontroli Skarbowej - jednostka organizacyjna kontroli skarbowej podległa ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Działa na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 1991 r. Nr 100, poz. 442), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie organizacji urzędów kontroli skarbowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 96, poz. 856) oraz statutu nadanego zarządzeniem nr 42 Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2003 r. w sprawie nadania statutu urzędom kontroli skarbowej (Dz. Urz. Min. Fin. nr 17, poz. 96). Urząd Kontroli Skarbowej jest jednostką budżetową, prowadzącą gospodarkę finansową według zasad określonych w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104).
Spis treści |
[edytuj] Cel i przedmiot kontroli
Celem kontroli skarbowej jest ochrona interesów i praw majątkowych Skarbu Państwa oraz zapewnienie skuteczności wykonywania zobowiązań podatkowych i innych należności stanowiących dochód budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych. Celem kontroli skarbowej jest również badanie zgodności z prawem gospodarowania mieniem innych państwowych osób prawnych, przeciwdziałanie i zwalczanie naruszeń prawa obowiązującego w zakresie obrotu towarowego z zagranicą i obrotu towarami przywożonymi z zagranicy oraz zapobieganie i ujawnianie przestępstw określonych w art. 228-231 Kodeksu karnego wśród osób zatrudnionych lub pełniących służbę w jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Do zakresu kontroli skarbowej należy:
- kontrola rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa, a także innych należności pieniężnych budżetu państwa lub państwowych funduszy celowych,
- ujawnianie i kontrola niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej, a także dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów,
- kontrola źródeł pochodzenia majątku, w przypadku niezgłoszenia do opodatkowania działalności gospodarczej, a także dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów,
- kontrola celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi oraz środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej i międzynarodowych instytucji finansowych, podlegającymi zwrotowi,
- kontrola wywiązywania się z warunków finansowania pomocy ze środków, o których mowa w punkcie 4,
- certyfikacja i wydawanie deklaracji zamknięcia pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej,
- badanie celowości w czasie podejmowania decyzji i zgodności z prawem wykorzystania i rozporządzania mieniem państwowym, a w szczególności ujawnianie niedoborów, a także innych szkód w tym mieniu,
- badanie wykorzystania mienia otrzymanego od Skarbu Państwa w celu realizacji zadań publicznych oraz prawidłowości prywatyzacji mienia Skarbu Państwa,
- kontrola rzetelności wypełniania zobowiązań wynikających z udzielonych przez Skarb Państwa poręczeń i gwarancji,
- kontrola zgodności wykorzystania środków, których spłatę poręczył lub gwarantował Skarb Państwa, z ich przeznaczeniem,
- kontrola zgodności z prawem przywozu towarów dopuszczonych do obrotu na polskim obszarze celnym lub mających inne przeznaczenie celne oraz wywozu towarów za granicę, a także kontrola i ujawnianie towarów nielegalnie wprowadzonych na polski obszar celny,
- ujawnianie składników majątkowych podmiotów zobowiązanych do uiszczenia należności publicznych lub podejrzanych o czyny zagrożone karą grzywny lub karami pieniężnymi, w celu zapewnienia skuteczności poboru tych należności oraz wykonania orzeczeń lub mandatów karnych,
- kontrola oświadczeń o stanie majątkowym osób - obowiązanych do ich składania - zatrudnionych lub pełniących służbę w jednostkach organizacyjnych administracji celnej, podatkowej oraz kontroli skarbowej podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w tym w urzędzie obsługującym tego ministra,
- kontrola resortowa jednostek organizacyjnych administracji celnej, podatkowej oraz kontroli skarbowej podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w tym urzędu obsługującego tego ministra,
- badanie przestrzegania przez rezydentów i nierezydentów ograniczeń i obowiązków określonych w przepisach prawa dewizowego oraz warunków udzielonych na ich podstawie zezwoleń, zezwoleń dewizowych i zezwoleń na prowadzenie działalności kantorowej,
- prowadzenie działalności analitycznej i prognostycznej w odniesieniu do negatywnych zjawisk występujących w obszarze właściwości kontroli skarbowej oraz przedstawianie w tym zakresie informacji i analiz organom administracji rządowej.
W ramach kontroli skarbowej prowadzonej w zakresie, o którym mowa w punktach: 1 i 2, badaniu podlega również rzetelność deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowość obliczania i wpłacania zobowiązań podatkowych stanowiących dochód jednostek samorządu terytorialnego. Do zakresu kontroli skarbowej należy również zapewnianie ochrony fizycznej i technicznej inspektorom i pracownikom, a za zgodą Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej także innym organom i instytucjom państwowym. Zadania te wykonują wyodrębnione komórki kontroli skarbowej. W granicach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach kontrola skarbowa obejmuje ponadto:
- badanie prawidłowości stosowania cen urzędowych, a także cen umownych w zakresie objętym ograniczeniami swobodnego kształtowania ich poziomu,
- rozpoznawanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z obrotem z zagranicą towarami i technologiami objętymi kontrolą międzynarodową, naruszających prawa ochrony dóbr kultury narodowej, narodowego zasobu archiwalnego i ochrony własności intelektualnej, wprowadzania na polski obszar celny i wyprowadzania z tego obszaru środków płatniczych pochodzących z przestępstw, a także ściganych na mocy umów i porozumień międzynarodowych,
- zapobieganie i ujawnianie przestępstw, o których mowa w art. 228-231 Kodeksu karnego, popełnianych przez osoby zatrudnione lub pełniące służbę w jednostkach organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu ds. finansów publicznych.
[edytuj] Kontrolowane podmioty
Kontroli skarbowej podlegają:
- zobowiązani do świadczeń pieniężnych na rzecz Skarbu Państwa lub państwowych funduszy celowych,
- wydatkujący, przekazujący i otrzymujący środki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o kontroli skarbowej,
- zobowiązani do wywiązywania się z warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy,
- władający i zarządzający mieniem państwowym,
- jednostki wykorzystujące mienie przekazane przez Skarb Państwa w celu realizacji zadań publicznych oraz sprywatyzowane mienie Skarbu Państwa,
- beneficjenci poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa oraz podmioty, za które Skarb Państwa poręczył lub gwarantował,
- osoby zatrudnione lub pełniące służbę w jednostkach organizacyjnych administracji celnej,
- podatkowej oraz kontroli skarbowej podległych ministrowi właściwemu ds. finansów publicznych, w tym w urzędzie obsługującym tego ministra, zobowiązane do składania oświadczeń o stanie majątkowym,
- jednostki organizacyjne administracji celnej, podatkowej oraz kontroli skarbowej podległe ministrowi właściwemu ds. finansów publicznych, w tym urząd obsługujący tego ministra.
Kontroli skarbowej podlegają także płatnicy i inkasenci podatków i innych należności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej.
Nie podlega kontroli skarbowej celowość i sposób wykorzystywania środków budżetowych oraz mienia państwowego na cele specjalne w jednostkach podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez ministra właściwego ds. obrony narodowej, w Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, jednostkach wojskowych podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych oraz w jednostkach organizacyjnych Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.
Organy kontroli skarbowej określa art. 8 ustawy o kontroli skarbowej. Są nimi:
- wspomniany powyżej minister właściwy ds. finansów publicznych (jako naczelny organ kontroli skarbowej),
- Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej (GIKS) jako organ wyższego stopnia nad dyrektorami UKS,
- dyrektor UKS.
[edytuj] Organizacja
Urzędem Kontroli Skarbowej kieruje Dyrektor przy pomocy Wicedyrektorów, Głównego Księgowego, Naczelników Wydziałów, Kierowników oddziałów i referatów i innych pracowników zatrudnionych na samodzielnych stanowiskach. Urzędem kontroli skarbowej kieruje dyrektor, który jednocześnie jest organem kontroli skarbowej. Dyrektor urzędu kontroli skarbowej jest odpowiedzialny przed Generalnym Inspektorem Kontroli Skarbowej za prawidłową i terminową realizację zadań urzędu. Dyrektor UKS w szczególności:
- organizuje pracę UKS i jest przełożonym zatrudnionych w nim inspektorów oraz innych pracowników,
- ustala plany kontroli,
- upoważnia inspektorów i pracowników do przeprowadzenia czynności kontrolnych,
- wydaje decyzje w sprawach określonych w ustawie o kontroli skarbowej,
- wydaje wyniki kontroli,
- dokonuje, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zmiany inspektora lub pracownika prowadzącego czynności kontrolne,
- może podawać do wiadomości publicznej zbiorcze informacje dotyczące działalności kontroli skarbowej na terenie objętym zasięgiem działania UKS.
Wydziałami kierują naczelnicy, a pozostałymi komórkami organizacyjnymi - kierownicy lub koordynatorzy.
Dyrektor UKS sprawuje nadzór nad pracą pracowników urzędu. Pracownicy komórek wywiadu skarbowego, w zakresie wykonywanych czynności operacyjno-rozpoznawczych, podlegają nadzorowi Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Dyrektora UKS powołuje, spośród kandydatów wyłonionych w drodze konkursu, i odwołuje minister właściwy ds. finansów publicznych, na wniosek GIKS. Wicedyrektorów UKS powołuje, spośród inspektorów kontroli skarbowej, i odwołuje GIKS, na wniosek dyrektora UKS.
W Urzędzie Kontroli Skarbowej prowadzone ewidencje i rejestry dotyczą postępowań kontrolnych i karno skarbowych. Informacje gromadzone i przetwarzane w ramach kontroli skarbowej stanowią tajemnicę skarbową (art. 34-34c ustawy z 28.09.1991 r. o kontroli skarbowej; Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65).
[edytuj] Inspektor kontroli skarbowej
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Wszelkie niezbędne wymagania potrzebne do otrzymania mianowania na stanowisko inspektora kontroli skarbowej (i.k.s.) określa Ustawa o kontroli skarbowej z 28 września 1991 r.
[edytuj] Inne stanowiska
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
- referendarz do spraw kontroli skarbowej
- starszy referendarz do spraw kontroli skarbowej
- komisarz kontroli skarbowej
- starszy komisarz kontroli skarbowej
[edytuj] Wywiad skarbowy
Z organizacją UKS wiąże się również pojęcie wywiadu skarbowego, który jest jedną z form wykonywania kontroli skarbowej. Przeprowadzanie czynności wywiadu skarbowego polega na: uzyskiwaniu, gromadzeniu, przetwarzaniu i wykorzystywaniu informacji o osobach oraz o: dochodach, obrotach, rzeczach i prawach majątkowych podmiotów podlegających kontroli skarbowej w celu ustalenia należności, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w ust. 2, oraz w celu wykonania zadań, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 12 i 14 oraz w art. 3 ustawy o kontroli skarbowej. Czynności wywiadu skarbowego przeprowadzają wyznaczeni do ich wykonywania pracownicy zatrudnieni w wywiadzie skarbowym. Wywiad skarbowy współdziała z organami, służbami i instytucjami państwowymi uprawnionymi do wykonywania czynności operacyjno - rozpoznawczych oraz, w przypadkach i na zasadach określonych w odrębnych ustawach, z innymi organami. Wywiad skarbowy to zatem szczególna forma wykonywania kontroli skarbowej. Swym zakresem obejmuje czynności, w tym również czynności operacyjno-rozpoznawcze, pozwalające na:
- określenie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania,
- ujawnianiu nie zgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej i dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów,
- kontrolę finansów jednostek samorządowych,
- kontrolę towarową z zagranicą,
- ujawnianie i zapobieganie korupcji.
[edytuj] Lista urzędów kontroli skarbowej w Polsce
- Urząd Kontroli Skarbowej Białystok
- Urząd Kontroli Skarbowej Gdańsk
- Urząd Kontroli Skarbowej Kielce
- Urząd Kontroli Skarbowej Kraków
- Urząd Kontroli Skarbowej Łódź
- Urząd Kontroli Skarbowej Olsztyn
- Urząd Kontroli Skarbowej Opole
- Urząd Kontroli Skarbowej w Bydgoszczy
- Urząd Kontroli Skarbowej w Katowicach
- Urząd Kontroli Skarbowej w Lublinie
- Urząd Kontroli Skarbowej w Poznaniu
- Urząd Kontroli Skarbowej w Rzeszowie
- Urząd Kontroli Skarbowej w Warszawie
- Urząd Kontroli Skarbowej we Wrocławiu
- Urząd Kontroli Skarbowej Zielona Góra
- Urząd Kontroli Skarbowej w Szczecinie
Urzędy kontroli skarbowej oprócz swoich szesnastu siedzib w stolicach województw jw., posiadają też ośrodki zamiejscowe. Przykładem jest tu: Ośrodek Zamiejscowy w Legnicy, czy Jeleniej Górze. Taki sam status posiadał do 1 kwietnia 2011 r. posiadał również Urząd Kontroli Skarbowej we Wrocławiu - OZ w Wałbrzychu. Utworzenie ww. jednostek jest w gestii poszczególnych dyrektorów generalnych Urzędów. Ich powołanie jest uzasadnione m.in.: warunkami geograficzno-urbanistycznymi występującymi w danym województwie oraz ułatwieniem prac wykonywanych przez urzędy (dostępnością dla potencjalnych kontrolowanych podmiotów i podatników).
Poniżej lista wszystkich głównych siedzib i ich ośrdoków:
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] 20-lecie powołania Urzędu
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Swoje dwudziestolecie powołania Urząd Kontroli Skarbowej obchodził 7 lutego 2012 r. Jako jeden z elementów polskiej administracji skarbowej jest najmłodszą tego typu instytucją. Pozostałe to: urzędy skarbowe i izby skarbowe.