Stanisław Lubomirski (marszałek wielki koronny) – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Stanisław Lubomirski | |
 |
|
 Szreniawa bez Krzyża |
|
| Data urodzenia | ok. 1720 |
| Data śmierci | 1783 |
| Rodzina | Lubomirscy |
| Rodzice | Józef Lubomirski Teresa Lubomirska |
| Małżeństwo | Izabela Lubomirska |
| Dzieci | Julia Potocka Aleksandra z Lubomirskich Potocka |
| Odznaczenia | |
  |
|
Stanisław Lubomirski herbu Szreniawa bez Krzyża (ur. ok. 1720, zm. 1783) – od 1753 r. marszałek wielki koronny i strażnik wielki koronny od 1766, poseł na sejm (1746-1762), członek Stronnictwa Familii.
Syn Józefa Lubomirskiego, wojewody czernihowskogo, i Teresy Mniszchówny, brat Antoniego, kasztelana i wojewody krakowskiego.
Był osobą zamożną i wspierał interesy Familii. Odgrywał rolę jednego z przywódców obozu Czartoryskich (ożenił się z Elżbietą, córką Augusta Aleksandra Czartoryskiego). Jego córkami były Julia Potocka, Konstancja Rzewuska, Izabela Potocka i Aleksandra Potocka. Później był nieprzejednanym wrogiem ostatniego króla Polski - Stanisława Augusta Poniatowskiego. Zasłużony dla rozwoju Warszawy, zwalczał wpływy rosyjskie w Polsce.
Poseł województwa sandomierskiego na sejm 1746 roku.[1] Poseł koronny z Inflant na sejm 1748 roku. [2] W 1758 reaktywował polską lożę masońską - Aux Trois Frères. W 1764 był jednym z inicjatorów reform sejmu konwokacyjnego. W 1764 roku podpisał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego.[3]Otrzymawszy 1766 laskę marszałkowską uczynił dużo dla podniesienia Warszawy, pracował nad reformą sądownictwa karnego. W czasie konfederacji barskiej umacniał St. Augusta w oporze przeciw Rosji, usiłując go przeciągnąć na stronę konfederatów i Francji. Jako członek delegacji na Sejmie Rozbiorowym 1773-1775 był przedstawicielem opozycji. [4] Po pierwszym rozbiorze należał do opozycji magnackiej, działającej przeciw królowi w oparciu o Austrię, zasiadał w Radzie Nieustającej.
Przekazał fundusze na budowane przez Nataniela Mateusza Wolfa obserwatorium astronomiczne na Biskupiej Górce w Gdańsku. [5]W 1757 odznaczony Orderem Orła Białego.[6] W 1765 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława.[7]
[edytuj] Bibliografia
- Zdanie Lubomirskiego Marszałka W. Koronnego na Sessyi Delegacyiney miane dnia 28 lutego 1775 Roku.
- Stanisław Lubomirski, Pod władzą księcia Repnina, opracował i wstępem poprzedził Jerzy Łojek, Warszawa 1971
Przypisy
- ↑ Dyaryusze sejmowe z wieku XVIII.T.II. Dyaryusz sejmu z r.1746. Diaria comitiorum Poloniae saeculi XVIII wydał Władysław Konopczyński, Warszawa 1912, s. 236.
- ↑ Dyaryusze sejmowe z wieku XVIII.T.I. Dyaryusz sejmu z r.1748. Diaria comitiorum Poloniae saeculi XVIII i Diarium comitiorum anni 1748 wydał Władysław Konopczyński, Warszawa 1911, s. 307.
- ↑ Elektorów poczet, którzy niegdyś głosowali na elektorów Jana Kazimierza roku 1648, Jana III. roku 1674, Augusta II. roku 1697, i Stanisława Augusta roku 1764, najjaśniejszych Królów Polskich, Wielkich Książąt Litewskich, i.t.d. / ułożył i wydał Oswald Zaprzaniec z Siemuszowej Pietruski, Lwów 1845, s. 197.
- ↑ Ryszard Chojecki, Patriotyczna opozycja na sejmie 1773 r., w: Kwartalnik Historyczny, LXXIX, nr 3, 1972, s. 557, 559.
- ↑ Historia Gdańska pod redakcją Edmunda Cieślaka, t. III, /1: 1655-1793, Gdańsk 1993, s. 688.
- ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 188.
- ↑ Zbigniew Dunin-Wilczyński, Order Świętego Stanisława, Warszawa 2006, s. 177.
