Skopje – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Skopje
Herb Flaga
Herb Skopje Flaga Skopje
Panorama Skopja
Panorama Skopja
Państwo  Macedonia
państwo Macedonia
Burmistrz Koce Trajanowski
Powierzchnia 1818 km²
Wysokość 240 m n.p.m.
Ludność (2006)
• liczba ludności
• gęstość
668 518▲
279 os./km²
Nr kierunkowy (0)2
Kod pocztowy główny kod 1000
Tablice rejestracyjne SK
Miasta partnerskie Turcja Ankara (Turcja)

Bułgaria Błagojewgrad (Bułgaria)
Wielka Brytania Bradford (Wielka Brytania)
Francja Dijon (Francja)
Niemcy Drezno (Niemcy)
Kanada East York (Kanada)
Rumunia Krajowa (Rumunia)
Stany Zjednoczone Pittsburgh (USA)
Czarnogóra Podgorica (Czarnogóra)
Francja Roubaix (Francja)
Turcja Stambuł (Turcja)
Stany Zjednoczone Tempe (USA)
Belgia Waremme (Belgia)
Położenie na mapie Macedonii
Macedonia location map.svg
"Skopje"
Skopje
42°00′N 21°26′E / 42, 21.433Na mapach: 42°00′N 21°26′E / 42, 21.433
Położenie na mapie
Wikisłownik Hasło Skopje w Wikisłowniku
Strona internetowa miasta
migawki ze Skopje
akwedukt Justyniana

Skopje[1][2], dawniej też (obecnie niezalecane) Skopie[3] (maced. Скопје, serb. Скопље – Skoplje, alb. Shkup, gr. Σκόπια, tur. Üsküp) – stolica Republiki Macedonii, położona w kotlinie na wschód od Szar Płaniny, nad rzeką Wardar. Ludność: 507 tys. mieszkańców (2002). Główny ośrodek gospodarczy i naukowy kraju, węzeł kolejowy, ze stacją Skopje, drogowy, międzynarodowy port lotniczy.

Spis treści

[edytuj] Pochodzenie nazwy miasta

Obecna nazwa miasta może pochodzić od greckiego słowa σκοπιά - skopia [4], oznaczającego wojskowe, obserwacyjne posterunki wartownicze [5]. Ponadto, w pobliżu obecnego miasta położone było antyczne miasto greckie Σκουποί[6], zniszczone trzęsieniem ziemi, w 520 r. Miasto odbudowane zostało dzięki pomocy cesarza Justyniana I Wielkiego, jego nazwę zmieninono wtedy na na Ιουστινιανή - Justiniani.

[edytuj] Historia

26 sierpnia 1910 r. w tym mieście urodziła się Matka Teresa z Kalkuty[7].

[edytuj] Spór o tradycję historyczną

Skopianie odwołują się do historycznej tradycji starożytnych Makedonów. Znalazło to m.in. wyraz w nazewnictwie międzynarodowego portu lotniczego "Aleksander Wielki", nowej nazwie głównego stadionu sportowego "Filip II", pomnikach Filipa II i Aleksandra Wielkiego, publicznych ekspozycji oryginalnych fragmentów starożytnych rzeźb, przed najważniejszymi gmachami państwa itp.[8]. Toteż także w dziedzinie historii trwa spór międzypaństwowy z Grecją, szczególnie emocjonujący mieszkańców greckiej Macedonii. Toteż jest ewenementem lotnictwa na skalę światową, że inny, międzynarodowy port lotniczy, położony obok greckiego, macedońskiego miasta Kawala, także nosi imię "Aleksander Wielki".

[edytuj] Podział administracyjny

Nr Gmina
(Општина)		 Powierzchnia
(km²)		 Populacja
(2002)
1 MMCA(Centar).png Centar (Центар) 7,52 45 412
2 MMCA(Gazi Baba).png Gazi Baba (Гази Баба) 110,86 72 617
3 Grb aerodrom.png Aerodrom (Аеродром) 21,85 72 009
4 Coat of arms of Čair Municipality, Macedonia.svg Czair (Чаир) 3,52 64 773
5 MMCA(Kisela Voda).png Kisela Voda (Кисела Вода) 34,24 57 236
6 Butelski grb.jpg Butel (Бутел) 54,79 36 154
7 MMCA(Shuto Orizari).png Szuto Orizari (Шуто Оризари) 7,48 22 017
8 MMCA(Karposh).png Karposz (Карпош) 35,21 59 666
9 Petrovsko zname.jpg G´orcze Petrow (Ѓорче Петров) 66,93 41 634
10 Sarajski grb.png Saraj (Сарај) 229,06 35 408
Total Coat of arms of Skopje.svg Skopje 571,46 506 926

[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne

  • rzymsko-bizantyński akwedukt z I wieku n.e., rozbudowany w VI wieku n.e. przez Justyniana Wielkiego.
  • twierdza Skopsko Kale ze śladami osadnictwa z epok: neolitu i brązu, a także czasów rzymskich i bizantyjskich (obecnie trwają tam badania archeologiczne)
  • Cerkiew św. Pantelejmona w Nerezi, na przedmieściach Skopia, z 1161 z zachowanymi freskami będącymi wspaniałym przykładem malarstwa bizantyjskiego.
  • kamienny średniowieczny most na rzece Wardar
  • cerkiew św. Nikity z XIV wieku
  • architektura z okresu panowania tureckiego (łaźnie, zajazdy, meczety głównie z XV wieku)
  • cerkiew św. Spasa z XVII-XIX wieku
  • synagoga Beit Jakow

[edytuj] Nazwa w języku polskim

Nazwa miasta Skopje jest w języku polskim rodzaju nijakiego i odmienia się jak słońce, np. Byłem w Skopju. Jedziemy do Skopja lub pozostaje nieodmieniona, np. Byłem w Skopje. Jedziemy do Skopje.

Przypisy

  1. ↑ Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) Nazwy państw świata, ich stolic i mieszkańców, 2007 Wykaz w formacie PDF, s. 26
  2. ↑ Protokół z IV, V i VI posiedzenia Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski, które odbyły się w dniu 20 lutego, 13 marca i 17 kwietnia 2002 roku, s. 4 [1]
  3. ↑ Włodzimierz Pianka, Zuzanna Topolińska, Božidar Vidoeski Słownik macedońsko-polski i polsko-macedoński, wydawcy: PWN i Knigoizdatelstvo "Makedonska kniga", Warszawa - Skopje 1990 r.
  4. ↑ Strona wyszukiwarki Google, jako Σκοπια wymienia jedno miasto na terenie Republiki Macedonii i 4 miejscowości na terenie Republiki Grecji.
  5. ↑ m.in. Podręczny Słownik Grecko-Polski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1999, str. 292.
  6. ↑ Σκουποί czyta się po grecku podobnie, jak łacińskie "Scupi"
  7. ↑ Kathryn Spink: Matka Teresa. Autoryzowana biografia. Lublin: Wydawnictwo Gaudium, 2001. ISBN 83-88615-22-X. Cytat: Tak obojętnie podchodziła do chronologii swojego życia i faktycznie tak daleko była od chęci czytania tego, co o niej pisano, że przez wiele lat, a zatem także w wielu książkach błędnie podawano jako datę jej urodzenia 27 sierpnia 1910 r. Ta sama figuruje nawet w rejestrze (...) Zgromadzenia Sióstr Loretanek w Indiach. Tymczasem jak wyznała Eileen Egan, (...) była to data chrztu.. 
  8. ↑ Artykuł w "The Christian Science Monitor" 2,300 years later, 'Alexander-mania' grips Macedonia ; Artykuł w Der Spiegel (ang.) "Which Macedonia Was Alexander the Great From?"

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

  • Skrót historii regionu Macedonii i Republiki Macedonii.
Commons in image icon.svg
  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Skopje