Sąd referendarski – Wikipedia, wolna encyklopedia
| Ten artykuł od 2012-04 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Sąd referendarski, referendaria – królewski sąd dominialny w Rzeczypospolitej szlacheckiej.
Wykształcił się w przeciągu XVI w., był prowadzony przez referendarzy. W jego kompetencji leżały sprawy wnoszone przez chłopów z królewszczyzn przeciwko ich dzierżawcom oraz starostom. W sądzie orzekał jednoosobowo jeden z referendarzy, procedura sądowa była uproszczona i używano w niej języka polskiego; terminy dla stron były zawsze zawite. Sądem apelacyjnym dla sądu referendarskiego była asesoria.
Wyroki były egzekwowane przez komisarzy naznaczonych przez referendarza, jednak wobec rosnącej potęgi szlachty i magnatów, tak wnoszenie spraw, jak i egzekucja wyroków były utrudnione.