République centrafricaine Republika Środkowoafrykańska
Flaga Republiki Środkowoafrykańskiej Herb Republiki Środkowoafrykańskiej
Dewiza: (fr.) Unité, Dignité, Travail (Jedność, Godność, Praca)
Hymn: La Renaissance
Język urzędowy	francuski, sango (narodowy)
Stolica	Bangi
Ustrój polityczny	republika
Głowa państwa	prezydent François Bozizé
Szef rządu	premier Faustin-Archange Touadéra
Powierzchnia  • całkowita  • wody śródlądowe	44. na świecie 622 984 km² ~0%
Liczba ludności (2007)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	126. na świecie 4 370 000▲ 7 osób/km²
Jednostka monetarna	frank CFA (XAF)
Niepodległość	od Francji 13 sierpnia 1960
Strefa czasowa	UTC +1
Kod ISO 3166	CF
Domena internetowa	.cf
Kod samochodowy	RCA
Kod samolotowy	TL
Kod telefoniczny	+236

Republika Środkowoafrykańska

Republika Środkowoafrykańska (franc. République centrafricaine) – państwo w środkowej Afryce, w dorzeczach rzek Konga i Szari, graniczące z Kamerunem, Czadem, Sudanem, Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga i Kongiem.

• święto narodowe – 1 grudnia, Dzień Republiki (rocznica proklamowania republiki 1958)
• główne grupy etniczne – Baja 33%, Banda 27%
• religie – wierzenia animistyczne 35%, protestanci 25%, katolicy 25%, muzułmanie 15%
• największe miasta: Bangi, Bouar, Bambari, Bimbo

[edytuj] Ustrój polityczny

Zgodnie z konstytucją przyjętą w referendum w 2004 r. Republika Środkowoafrykańska jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 6-letnią kadencję. Władzą ustawodawczą jest 1-izbowe Zgromadzenie Narodowe ze 105 miejscami, wybierane w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzą wykonawczą sprawuje rząd na czele z premierem powoływanym przez prezydenta. Obecny prezydent objął urząd w wyniku przewrotu wojskowego w marcu 2003 r.

Zobacz też artykuł Wybory parlamentarne w Republice Środkowoafrykańskiej w 2005

[edytuj] Podział administracyjny

 Osobny artykuł: Podział administracyjny Republiki Środkowoafrykańskiej.

Kraj podzielony jest na 14 prefektur, 2 prefektury ekonomiczne i okręg wydzielony Bangi.

[edytuj] Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Republiki Środkowoafrykańskiej.

Kraj położony w środkowej części Afryki, prawie całkowicie na wyżynie Azande. Wyżyna obniża się na północy w kierunku jeziora Czad, zmieniając się w płaskie, częściowo zabagnione tereny równinne.

• najniżej położony punkt – rzeka Ubangi 335 m n.p.m.
• najwyżej położony punkt – góry Bongo 1420 m n.p.m.
• klimat – przeważa podrównikowy wilgotny; gorące, suche zimy i łagodne do gorących, deszczowe lata
• średnie temperatury miesięczne – 25-30 °C
• bogactwa naturalne – diamenty, rudy uranu, drewno, złoto

Naturalną szatę roślinną kraju stanowią na południu wilgotne lasy równikowe zamieszkane przez wiele gatunków małp (m.in. przez goryle) oraz na północy sawanna trawiasta z nielicznymi drzewami, będąca siedliskiem dla bawołów, słoni, antylop, hien. W dolinach rzek lasy galeriowe, w których żyją krokodyle i hipopotamy.

[edytuj] Historia

Terytorium kraju wchodziło między XVI a XIX wiekiem w skład sułtanatu Bagirmi. Pod koniec XIX wieku tereny te zostały zajęte przez Francję i przekształcone w kolonię Ubangi-Szari, która następnie została włączona do Francuskiej Afryki Równikowej. W 1958 w wyniku referendum federacja została rozwiązana, a Ubangi-Szari pod nazwą Republika Środkowoafrykańska stała się republiką autonomiczną.
Republika pełną niepodległość uzyskała 13 sierpnia 1960 lecz była jednym z najbardziej niestabilnych państw w Afryce. 1 stycznia 1966 pułkownik Jean-Bédel Bokassa obalił urzędującego prezydenta Davida Dacko. Bokassa rządził w sposób dyktatorski, a w 1976 proklamował Cesarstwo Środkowoafrykańskie samego siebie ogłaszając cesarzem Bokassą I. Na skutek nieudolnych dyktatorskich rządów Bokassa został obalony w 1979 w wyniku przewrotu wspartego przez wojska francuskie. Po przywróceniu republiki władzę ponownie objął David Dacko jednak został obalony 20 września 1981 przez generała Andre Kolingbę. Kolingba wprowadził dyktaturę monopartyjną i objął funkcję szefa państwa i rządu. W wyniku nacisków opozycji w 1991 Kolingba zgodził się wprowadzić system wielopartyjny i przeprowadzić wolne wybory. Wybory z 1992, które wygrał Kolingba, zostały uznane za nieważne. Wybory w 1993 wygrała opozycja, a prezydentem został Ange-Felix Patasse, który został obalony w 2003 przez François Bozizé. Bozizé zawiesił konstytucję i rozwiązał parlament obiecując równocześnie przeprowadzenie nowych wyborów, które odbyły się w roku 2005.

[edytuj] Gospodarka

Główny artykuł: Gospodarka Republiki Środkowoafrykańskiej

Pomimo faktu, że kraj posiada duże walory turystyczne i bogactwa naturalne, Republika Środkowoafrykańska jest słabo rozwiniętym krajem rolniczym. Uprawiane są m.in.: bawełna, kawa, tytoń, maniok, bataty, proso. 70% społeczeństwa utrzymuje się z uprawy roli i leśnictwa, a rolnictwo generuje połowę PKB szacowanego na 4,5 mld USD. PKB na jednego mieszkańca wynosi 1.200 USD (wg siły nabywczej), jednak na najbogatsze 20% społeczeństwa przypada 65% dochodu. Wzrost gospodarczy wyniósł w 2003 1%, inflacja 3,6%, a stopa bezrobocia 8%, lecz w stolicy dochodzi do 23%.
Większość eksportu szacowanego na 172 mln USD stanowią nieprzetworzone surowce: diamenty stanowią 54% wartości eksportu, a drewno 16%. Głównymi partnerami handlowymi są Belgia i Francja.
Istotnymi ograniczeniami rozwoju są:

• brak dostępu do morza
• niestabilna sytuacja polityczna
• brak infrastruktury transportowej
• niewykwalifikowana siła robocza.

Kraj ten jest właściwie jedynym na świecie, który de facto zbankrutował. W stolicy kraju, Bangi, w głównej siedzibie banku narodowego widnieje informacja o zamknięciu aż do odwołania.

[edytuj] Religia

• Chrześcijaństwo – 56%
  • Protestantyzm – 36,9%:
    • Ewangeliczna Unia Braterska – 9,7%
    • Zielonoświątkowcy – 8,1%
    • Baptyzm – 6,5%
    • Kościół Ewangeliczny "Elim" – 3,9%
    • Ewangeliczny Kościół Centralnej Afryki – 2,5%
    • Luteranizm – 2%
  • Katolicyzm – 18,7%

 Osobny artykuł: Podział Kościoła katolickiego w Republice Środkowoafrykańskiej.

• • Świadkowie Jehowy – 0,4%

 Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy w Republice Środkowoafrykańskiej.

• Islam – 15,6%
• Animizm – 13%
• Bahaizm – 0,3%^[1]

[edytuj] Demografia

Populacja kraju zwiększyła się od czasu odzyskania niepodległości niemal 4-krotnie. W 1960 kraj liczył 1 232 000 mieszkańców, teraz populacja liczy 4 442 000 mieszkańców. Na ludność kraju składa się ponad 80 grup etnicznych, każda posługująca się własnym językiem. Największą grupą etniczną jest Gbaya(33%), Banda(27%), Mandjia(7%), Sara(10%).

Szacunki ONZ mówią, że około 11% populacji w wieku od 15 do 49 lat jest nosicielem wirusa HIV.^[2] Jedynie 3% populacji ma dostęp do terapii antyretrowirusowej, w porównaniu do 17% w pobliskim Czadzie.^[3]

[edytuj] Szkolnictwo

Edukacja w Republice Środkowoafrykańskiej jest darmowa. Obowiązek szkolny obejmuje lata 6-14.^[4] Około 45% społeczeństwa jest niepiśmienna.^[5] Uniwersytet Bangui jest jedyną instytucją szkolnictwa wyższego w kraju.

Poważnym problemem jest bardzo rozpowszechniona praca dzieci. Według UNICEF 63,5% dzieci w wieku od 5 do 14 lat jest zmuszanych do pracy. Zjawisko jest bardzo szczególnie widoczne w wiejskich regionach. Dzieci pracują w rolnictwie, górnictwie diamentów, pomocy domowej, hodowli bydła, a także utrzymaniu dróg.^[4]

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Zobacz hasło Republika Środkowoafrykańska w Wikisłowniku

• Afrykańscy Pigmeje Kultura i fotografie pierwszych mieszkańców Afryki (Republika Środkowoafrykańska)

p • d • e Państwa Afryki Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Sudan Południowy • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe Terytoria zależne Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego (Wielka Brytania) • Majotta (Francja) • Reunion (Francja) • Wyspa Świętej Heleny, Wyspa Wniebowstąpienia i Tristan da Cunha (Wielka Brytania) Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej Sahara Zachodnia[1] • Somaliland[2] Integralne części państw położonych poza Afryką Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii) ↑ obecnie okupowana przez Maroko. ↑ nieuznana niepodległość od Somalii ogłoszona 18 maja 1991

Członkostwo w organizacjach międzynarodowych p • d • e Unia Afrykańska Algieria • Angola • Benin • Botswana • Burkina Faso • Burundi • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dżibuti • Egipt • Erytrea • Etiopia • Gabon • Gambia • Ghana • Gwinea • Gwinea Bissau • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kenia • Komory • Kongo • Lesotho • Liberia • Libia • Madagaskar • Malawi • Mali • Mauretania • Mauritius • Mozambik • Namibia • Niger • Nigeria • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Sahara Zachodnia • Senegal • Seszele • Sierra Leone • Somalia • Suazi • Sudan • Tanzania • Togo • Tunezja • Uganda • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca • Zambia • Zimbabwe p • d • e Strefa franka CFA Zachodnioafrykański frank CFA Benin • Burkina Faso • Gwinea Bissau • Mali • Niger • Senegal • Togo • Wybrzeże Kości Słoniowej Środkowoafrykański frank CFA Czad • Gabon • Gwinea Równikowa • Kamerun • Kongo • Republika Środkowoafrykańska p • d • e Światowa Organizacja Handlu (WTO) Albania • Angola • Antigua i Barbuda • Arabia Saudyjska • Argentyna • Armenia • Australia • Bahrajn • Bangladesz • Barbados • Belize • Benin • Birma • Boliwia • Botswana • Brazylia • Brunei • Burkina Faso • Burundi • Chile • Chiny • Chorwacja • Czad • Demokratyczna Republika Konga • Dominika • Dominikana • Dżibuti • Egipt • Ekwador • Fidżi • Filipiny • Gabon • Gambia • Ghana • Grenada • Gruzja • Gujana • Gwatemala • Gwinea • Gwinea Bissau • Haiti • Honduras • Hongkong • Indie • Indonezja • Islandia • Izrael • Jamajka • Japonia • Jordania • Kambodża • Kamerun • Kanada • Katar • Kenia • Kirgistan • Kolumbia • Kongo • Korea Południowa • Kostaryka • Kuba • Kuwejt • Lesotho • Liechtenstein • Macedonia • Madagaskar • Makau • Malawi • Malediwy • Malezja • Mali • Maroko • Mauretania • Mauritius • Meksyk • Mołdawia • Mongolia • Mozambik • Namibia • Nepal • Niger • Nigeria • Nikaragua • Norwegia • Nowa Zelandia • Oman • Pakistan • Panama • Papua-Nowa Gwinea • Paragwaj • Peru • Republika Południowej Afryki • Republika Środkowoafrykańska • Republika Zielonego Przylądka • Rwanda • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Senegal • Sierra Leone • Singapur • Sri Lanka • Stany Zjednoczone • Suazi • Surinam • Szwajcaria • Tanzania • Tajlandia • Tajwan • Togo • Tonga • Trynidad i Tobago • Tunezja • Turcja • Uganda • Ukraina • Urugwaj • Wenezuela • Wietnam • Wybrzeże Kości Słoniowej • Wyspy Salomona • Zambia • Zimbabwe • Zjednoczone Emiraty Arabskie • Unia Europejska, w tym poszczególne kraje członkowskie: Austria • Belgia • Bułgaria • Cypr • Czechy • Dania • Estonia • Finlandia • Francja • Grecja • Hiszpania • Holandia • Irlandia • Litwa • Luksemburg • Łotwa • Malta • Niemcy • Polska • Portugalia • Rumunia • Słowacja • Słowenia • Szwecja • Węgry • Wielka Brytania • Włochy