Prokurator – Wikipedia, wolna encyklopedia
Prokurator – funkcjonariusz publiczny prokuratury uprawniony do samodzielnego wykonywania czynności prokuratorskich. Jako funkcjonariusz prokuratury strzeże praworządności oraz czuwa nad ściganiem przestępstw.
W II Rzeczypospolitej i Polsce Ludowej istniały trzy stopnie służbowe w prokuraturze:
- prokurator
- wiceprokurator
- podprokurator
Spis treści |
[edytuj] Urząd
[edytuj] Kategorie
Obecnie w Polsce, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, prokuraturę stanowią:
- Prokurator Generalny
- prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury
- prokuratorzy wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury
- prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu
Funkcję Prokuratora Generalnego do 31 marca 2010 r sprawował z urzędu Minister Sprawiedliwości – od 1 kwietnia 2010 r. Prokurator Generalny jest powoływany przez prezydenta na jedną sześcioletnią kadencję, spośród dwóch kandydatów wskazywanych przez Krajową Radę Sądownictwa i Krajową Radę Prokuratorów.
Prokuratorami powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury są prokuratorzy Prokuratury Generalnej, prokuratur apelacyjnych, okręgowych i rejonowych.
Prokuratorami wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury są prokuratorzy Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wojskowych prokuratur okręgowych i wojskowych prokuratur garnizonowych.
Prokuratorami Instytutu Pamięci Narodowej są prokuratorzy Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, a także prokuratorzy Biura Lustracyjnego i oddziałowych Biur Lustracyjnych.
[edytuj] Powołanie
Prokuratorem może być powołany ten, kto:
- posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich
- jest nieskazitelnego charakteru
- ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne uznane w Polsce
- jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków prokuratora
- ukończył 26 lat
- złożył egzamin prokuratorski lub sędziowski[1]
- pracował w charakterze asesora prokuratorskiego lub sądowego co najmniej rok albo odbył w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury okres służby przewidziany w przepisach o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych[1][2]
Ponadto na prokuratora w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury może być powołany tylko oficer zawodowy lub oficer służby okresowej.
Prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury i prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury powołuje Prokurator Generalny na wniosek Krajowej Rady Prokuratury.
Prokuratorów Głównej Komisji oraz oddziałowych komisji powołuje Prokurator Generalny na wniosek Prezesa IPN.
[edytuj] Utrata uprawnień
Art. 16. Ustawy o prokuraturze. 1. Prokurator Generalny może odwołać prokuratora jednostki organizacyjnej prokuratury, jeżeli prokurator, mimo dwukrotnego ukarania przez sąd dyscyplinarny karą wymienioną w art. 67 ust. 1 pkt 2-4 lub art. 113 pkt 2-4, popełnił przewinienie służbowe, a w tym dopuścił się oczywistej obrazy przepisów prawa lub uchybił godności urzędu prokuratorskiego; przed podjęciem decyzji Prokurator Generalny wysłuchuje wyjaśnień prokuratora, chyba że nie jest to możliwe, oraz zasięga odpowiednio opinii zebrania prokuratorów Prokuratury Generalnej lub Naczelnej Prokuratury Wojskowej albo opinii właściwego zgromadzenia prokuratorów w prokuraturze apelacyjnej.
[edytuj] Status
[edytuj] Niezależność
Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] Sytuacja materialna
Zarobki prokuratorów są regulowane odpowiednimi ustawami i rozporządzeniami, uzależnione są od umiejscowienia w hierarchii prokuratorskiej i zajmowanej funkcji. Zajmowane stanowiska kierownicze (kierownik sekcji, naczelnik wydziału, Prokurator Rejonowy, Okręgowy lub Apelacyjny) zwiększają zasadnicze wynagrodzenie o 10-20 procent.
[edytuj] Prawa i obowiązki
[edytuj] Obowiązki
Prokurator jest obowiązany postępować zgodnie ze ślubowaniem prokuratorskim, w służbie i poza służbą strzec powagi sprawowanego urzędu i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności prokuratora lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności. W okresie zajmowania stanowiska prokurator nie może należeć do partii politycznej ani brać udziału w żadnej działalności politycznej (ubiegającemu się o mandat posła, senatora albo radnego udziela się urlopu bezpłatnego na czas kampanii wyborczej). Prokurator jest obowiązany stale podnosić kwalifikacje zawodowe. Ustawa nakłada też na prokuratora obowiązek uczestniczenia w szkoleniach i innych formach doskonalenia zawodowego.
[edytuj] Uprawnienia
- Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] Aplikanci i asesorzy
[edytuj] Aplikant
[edytuj] Asesor
[edytuj] Zobacz też
Ilustracje i media w Wikimedia Commons
Definicje słownikowe w Wikisłowniku
Cytaty w WikicytatachPrzypisy
- ↑ 1,0 1,1 nie dotyczy:
- profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych w polskich szkołach wyższych, w Polskiej Akademii Nauk oraz w instytutach naukowo-badawczych i innych placówkach naukowych
- sędziów oraz oficerów, którzy w sądach wojskowych zajmowali stanowiska sędziów
- adwokatów oraz radców prawnych, którzy wykonywali ten zawód co najmniej trzy lata
- ↑ nie dotyczy notariuszy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Zbiór Zasad Etycznych Prokuratora
- Standardy Zawodowej Odpowiedzialności, Podstawowych Obowiązków i Praw Prokuratorów (ang.)
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 1985 r. Nr 31, poz. 138)
- Wskazania ONZ dotyczące prokuratorów
- Zalecenie Rec(2000)19 Rady Europy z dnia 6 października 2000 r. dotyczące roli prokuratury w wymiarze sprawiedliwości w sprawach karnych
