Région Martinique Martynika
Flaga Martyniki Herb Martyniki
Hymn: La Marseillaise (Marsylianka)
Język urzędowy	francuski
Stolica	Fort-de-France
Status terytorium	Departament zamorski
Zależne od	Francji
Głowa terytorium	prezydent François Hollande
Prefekt	Laurent Prévost
Szef rządu	Przewodniczący Rady Regionu Alfred Marie-Jeanne
Powierzchnia  • całkowita	1128 km²
Liczba ludności (2006)  • całkowita   • gęstość zaludnienia	399 000 353,7 osób/km²
Jednostka monetarna	euro (EUR, €)
Rok utworzenia	wydzielenie z Antyli Francuskich 1783
Strefa czasowa	UTC -4
Kod ISO 3166	MQ/MTQ/474
Domena internetowa	.mq
Kod telefoniczny	+596

Martynika (fr. Martinique) – departament zamorski Francji^[1] , obejmujący karaibską wyspę Martynika, położoną w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach, między dwoma niezależnymi państwami Dominiką na północy i Saint Lucią na południu.

[edytuj] Geografia

 Osobny artykuł: Geografia Martyniki.

Martynika to górzysta wyspa pochodzenia wulkanicznego. Posiada ona kilka wulkanów, z których najbardziej znany, a zarazem najwyższy, to Montagne Pelée (1397 m n.p.m.). Podczas erupcji 8 maja 1902 gorąca chmura wulkaniczna zniszczyła całkowicie nadmorskie miasto Saint-Pierre. Zginęło wówczas 30 tysięcy osób. Ostatni wybuch tego wulkanu miał miejsce w 1929.

Na wyspie panuje klimat równikowy wilgotny ze średnimi temperaturami 24-28 °C. Średnie roczne sumy opadów wynoszą od 1250 mm na wybrzeżu po 5000 mm we wnętrzu wyspy.

Na żyznych glebach wulkanicznych rosną bujne lasy równikowe, choć występują tu również sprowadzone z Europy gatunki drzew. Na wybrzeżach spotyka się roślinność namorzynową.

[edytuj] Historia

Wyspa została odkryta przez Krzysztofa Kolumba, który w 1502 roku podczas swojej czwartej podróży do Ameryki na krótko przybił do brzegu w okolicach dzisiejszego Le Carbet. Pierwsi francuscy osadnicy pojawili się jednak dopiero w 1635 roku. Od tego czasu wyspa pozostaje nieomal nieprzerwanie w rękach Francuzów. Francuscy plantatorzy sprowadzali na wyspę niewolników do pracy przy trzcinie cukrowej. Dopiero w 1848 uzyskali oni wolność. Od tej pory tworzą oni swoistą kreolską kulturę wyspy.

W 1946 Martynika uzyskała status departamentu zamorskiego Francji. Z inspiracji komunistycznych władz kubańskich od 2 połowy lat 60. XX wieku zaczęły aktywnie działać na wyspie ugrupowania o orientacji lewicowej, których celem jest niepodległość wyspy. W latach 70. i 80 cieszyły się poparciem nawet kilkunastu procent Martynikańczyków. Ugrupowania te do końca lat 80. XX wieku zorganizowały łącznie kilkanaście demonstracji proniepodległościowych. By rozładować społeczne napięcie, władze francuskie w roku 1982 zdecydowały się na ograniczone reformy decentralizacyjne i samorządowe. W ich wyniku Martynika, będąc departamentem zamorskim Francji, uzyskała również status regionu. Z budżetu centralnego Francji wydzielono znaczne środki na rozwój tego biednego i przeludnionego terytorium. W 1998 roku wyspa uzyskała dodatkowe, ograniczone uprawnienia autonomiczne, m.in. powołano do życia Radę Regionalną. Działania te przyniosły skutek w postaci zaniku żądań niepodległościowych (popiera je 2-4% obywateli). Skuteczność działań władz francuskich potwierdziły wyniki referendum z 7 grudnia 2003 roku przy frekwencji wynoszącej 43,94% uprawnionych, minimalna większość z głosujących bo 50,34%, opowiedziała się za politycznym i administracyjnym status quo wyspy (departament i region zamorski Francji — DOM i ROM). Za autonomią wewnętrzną w ramach tzw. zbiorowości zamorskiej (collectivité d'outremer) na wzór innych francuskich terytoriów zależnych: Majotty, Polinezji Francuskiej, Saint-Barthélemy, Saint-Martin, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuna, opowiedziało się 49,52% głosujących. Martynika, jako integralna część Republiki Francuskiej, jest członkiem Unii Europejskiej (jest jej regionem peryferyjnym).

[edytuj] Ustrój polityczny

Martynika ma jednocześnie status departamentu i regionu administracji Francji, co oznacza, że ma swoich bezpośrednich przedstawicieli we francuskim Zgromadzeniu Narodowym wybieranych bezpośrednio w wyborach. Na czele wyspy stoi prefekt, który zarządza radą generalną. W 2003 pojawił się projekt połączenia administracji regionalnej i departamentalnej, ale został on odrzucony podczas referendum.

Departament Martyniki dzieli się na 34 gminy (fr. commune).

[edytuj] Społeczeństwo

Martynika jest gęsto zaludnioną wyspą - na 1 km² przypada 354 mieszkańców. Jest zróżnicowana pod względem etnicznym: mieszkają tu Murzyni, Mulaci, Hindusi, Chińczycy, Kreole i Europejczycy. Większość ludności wyznaje katolicyzm. Językiem urzędowym kraju jest język francuski, ale mieszkańcy wysp posługują się językiem kreolskim.

Religia(2000):

• Katolicyzm: 73,35%

 Osobny artykuł: Metropolia Martyniki.

• Protestantyzm: 9,88%:
  • Kościół Adwentystów Dnia Siódmego: 5,06%
  • Chrześcijańska Misja Ewangeliczna: 1,57%
  • Zielonoświątkowcy: 1,52%
  • Chrześcijański Kościół Braterski (wolni chrześcijanie): 0,33%
• Świadkowie Jehowy: 1,17%

 Osobny artykuł: Świadkowie Jehowy na Martynice.

• Bahaizm: 0,5%
• Islam: 0,5%
• Hinduizm: 0,3%

[edytuj] Gospodarka

Gospodarka wyspy opiera się na dwóch sektorach: rolnictwie i turystyce. Uprawy mają głównie charakter plantacji, produkujących głównie na potrzeby eksportu trzcinę cukrową, banany i kwiaty egzotyczne. Ponadto na potrzeby miejscowej ludności uprawia się bataty i maniok. Pewne znaczenie ma hodowla zwierząt. Za to słabo rozwinięte jest leśnictwo i rybołówstwo.

Martynikański przemysł ogranicza się głównie do przemysłu cukrowniczego, któremu obok produkcji cukru towarzyszy destylacja rumu.

Wyspę najczęściej odwiedzają oczywiście turyści z Francji, a także ze Stanów Zjednoczonych. Z tymi dwoma krajami Martynika ma regularne połączenia lotnicze z portu w Le Lamentin, koło Fort-de-France.

Głównym partnerem handlowym Martyniki jest Francja.

[edytuj] Zobacz też

  Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Martynika

• Zamieszki we francuskich departamentach zamorskich (2009)
• gminy departamentu Martynika

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Prefektura Martyniki
• Fotografia podróżnicza - Martynika - zdjęcia i informacje

p • d • e Podział administracyjny Francji Regiony metropolitalne Akwitania • Alzacja • Bretania • Burgundia • Centralny • Dolna Normandia • Franche-Comté • Górna Normandia • Île-de-France • Korsyka • Kraj Loary • Langwedocja-Roussillon • Limousin • Lotaryngia • Midi-Pyrénées • Nord-Pas-de-Calais • Owernia • Pikardia • Poitou-Charentes • Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże • Rodan-Alpy • Szampania-Ardeny Regiony zamorskie Gujana Francuska • Gwadelupa • Majotta • Martynika • Reunion

p • d • e Terytoria zależne Francji Departamenty zamorskie Gwadelupa (971) • Majotta (985) • Martynika (972) • Gujana Francuska (973) • Reunion (974) Zbiorowości zamorskie Saint-Pierre i Miquelon (975) • Wallis i Futuna (986) • Polinezja Francuska (987) • Saint-Barthélemy • Saint-Martin Nowa Kaledonia Nowa Kaledonia (988) Terytoria bez stałej ludności Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne (984) • Wyspa Clippertona Zobacz też: Podział administracyjny Francji

p • d • e Okręgi regionu/departamentu Martynika (972) Arrondissement Fort-de-France • La Trinité • Marin • Saint-Pierre

p • d • e Państwa Ameryki Północnej Antigua i Barbuda • Bahamy • Barbados • Belize • Dominika • Dominikana • Grenada • Gwatemala • Haiti • Honduras • Jamajka • Kanada • Kostaryka • Kuba • Meksyk • Nikaragua • Panama • Saint Kitts i Nevis • Saint Lucia • Saint Vincent i Grenadyny • Salwador • Stany Zjednoczone • Trynidad i Tobago Terytoria zależne Anguilla (Wielka Brytania) • Bermudy (Wielka Brytania) • Brytyjskie Wyspy Dziewicze (Wielka Brytania) • Grenlandia (Dania) • Gwadelupa • Kajmany (Wielka Brytania) • Martynika (Francja) • Montserrat (Wielka Brytania) • Navassa (Stany Zjednoczone) • Portoryko (Stany Zjednoczone) • Saba (Holandia) • Saint-Barthélemy (Francja) • Saint-Martin (Francja) • Saint-Pierre i Miquelon (Francja) • Sint Eustatius (Holandia) • Sint Maarten (Holandia) • Turks i Caicos (Wielka Brytania) • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych (Stany Zjednoczone)

p • d • e Unia Europejska Państwa członkowskie Austria (1995) • Belgia (1958) • Bułgaria (2007) • Cypr (2004) • Czechy (2004) • Dania (1973) • Estonia (2004) • Finlandia (1995) • Francja (1958) • Grecja (1981) • Hiszpania (1986) • Holandia (1958) • Irlandia (1973) • Litwa (2004) • Luksemburg (1958) • Łotwa (2004) • Malta (2004) • Niemcy (1958/1990) • Polska (2004) • Portugalia (1986) • Rumunia (2007) • Słowacja (2004) • Słowenia (2004) • Szwecja (1995) • Węgry (2004) • Wielka Brytania (1973) • Włochy (1958) Terytoria specjalne wchodzące w skład Unii na podst. art. 349 TFUE Athos (gr.) • Azory (port.) • Büsingen am Hochrhein (niem.) • Campione d'Italia (wł.) • Ceuta (hiszp.) • Gibraltar (bryt.) • Gujana Francuska (fr.) • Gwadelupa (fr.) • Livigno (wł.) • Helgoland (niem.) • Madera (port.) • Martynika (fr.) • Melilla (hiszp.) • Reunion (fr.) • Saint-Barthélemy * (fr.) • Saint-Martin * (fr.) • Wyspy Alandzkie (fiń.) • Wyspy Kanaryjskie (hiszp.) Oficjalni kandydaci Chorwacja • Czarnogóra • Islandia • Macedonia • Serbia • Turcja Państwa aplikujące Albania Terytoria, które wchodziły w skład EWG/UE Algieria (1958-1962 jako de iure część Francji) • Grenlandia (1973-1985) • Saint-Pierre i Miquelon (1976-1985 jako departament zamorski Francji) * do 22 lutego 2007 wchodził w skład UE jako integralna część Gwadelupy, ponownie jako część Unii od 1 grudnia 2009