Jakub Marian Krzemieński
generał brygady
Data i miejsce urodzenia	16 czerwca 1882 Austro-Węgry Czerlany
Data i miejsce śmierci	11 października 1955 Londyn Wielka Brytania
Przebieg służby
Lata służby	od 1914
Siły zbrojne	cesarska i królewska Armia
Jednostki	Najwyższy Sąd Wojskowy
Stanowiska	sędzia, wiceprezydent, prezydent Najwyższego Sądu Wojskowego
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa
Późniejsza praca	prezes Najwyższej Izby Kontroli
Odznaczenia

Jakub Marian Krzemieński (ur. 16 czerwca 1882 we wsi Czerlany, w pow. gródeckim, zm. 11 października 1955 w Londynie) – generał brygady Wojska Polskiego, doktor prawa, prezes Najwyższej Izby Kontroli, wolnomularz. ^[1]

[edytuj] Życiorys

Ukończył studia prawnicze we Lwowie, w 1909 obronił doktorat prawa. W 1911 rozpoczął praktykę adwokacką. Od sierpnia 1914 pełnił służbę Legionach Polskich. Był sędzią Sądu Polowego przy Cesarskiej i Królewskiej Komendzie Legionów Polskich. Po kryzysie przysięgowym wcielony został do cesarskiej i królewskiej Armii i w okresie od 1 sierpnia do 1 września 1917 orzekał w Sądzie przy Komendzie Obwodowej w Piotrkowie. Następnie pełnił służbę w Sądzie Polowym Polskiego Korpusu Posiłkowego. W lutym 1918 został internowany z tą częścią żołnierzy korpusu, którym nie udało się przebić pod Rarańczą linii frontu austriacko-rosyjskiego i połączyć z II Korpusem Polskim w Rosji. Po zwolnieniu z internowania kontynuował służbę w c. i k. Armii, zasiadając w sądach 2 Armii i Komendy IV Korpusu.

W listopadzie 1918 przyjęty został do Wojska Polskiego. Do lutego 1919 był referentem prawnym w Naczelnym Dowództwie WP na Galicję Wschodnią i kierownikiem sądu polowego przy tymże dowództwie. 21 marca 1919 wyznaczony został na stanowisko zastępcy szefa Departamentu Wojskowo-Prawnego Ministerstwa Spraw Wojskowych i zastępcą Naczelnego Prokuratora Wojskowego. 10 marca 1920, w stopniu podpułkownika, powołany został na stanowisko pomocnika szefa Oddziału VI Prawnego Sztabu M.S.Wojsk.. Dekretem Naczelnego Wodza z dnia 1 maja 1920 zatwierdzony został w stopniu generała podporucznika z dniem 1 kwietnia 1920.

Równocześnie od 1 kwietnia 1919 do 1 lipca 1923 był doradcą prawnym w sprawach wojskowych Naczelnika Państwa, a następnie Prezydenta RP. W 1923 otrzymał nominację na sędziego Najwyższego Sądu Wojskowego, a w styczniu 1926 został wiceprezydentem tego sądu. 10 czerwca 1926 Prezydent RP mianował go Prezydentem Najwyższego Sądu Wojskowego, w miejsce zwolnionego gen. bryg. Aleksandra Pika.

18 października 1930 przeszedł na stanowisko prezesa Najwyższej Izby Kontroli jako następca Stanisława Wróblewskiego. W związku z pozostawaniem w służbie cywilnej (w stanie nieczynnym) z dniem 31 października 1932 został przeniesiony do rezerwy z prawem do noszenia munduru^[2].

Wraz z władzami państwowymi po wybuchu wojny znalazł się 18 września 1939 w Rumunii. W grudniu 1939 został odwołany z funkcji prezesa NIK. Jego następcą, już w izbie na emigracji, został Tadeusz Tomaszewski. Okres wojny spędził w większości w Palestynie, po 1945 osiadł w Wielkiej Brytanii. Zmarł w Londynie.

[edytuj] Awanse

• porucznik 1 sierpnia 1915 (z pominięciem podporucznika ^[3])
• major - 8 marca 1919
• podpułkownik - 8 sierpnia 1919
• pułkownik - ? ^[4]
• generał podporucznik - 1 maja 1920 zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920, w 1922 zweryfikowany w stopniu generała brygady ze starszeństwem 1 czerwca 1919

[edytuj] Ordery i odznaczenia

• Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1933 - „za wybitne zasługi na polu pracy państwowej”)^[5]
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
• Krzyż Niepodległości
• Krzyż Walecznych – dwukrotnie
• Złoty Krzyż Zasługi
• Krzyż Oficerski Legii Honorowej

Przypisy

[edytuj] Bibliografia

• Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski, Generałowie Polski Niepodległej, Warszawa 1991 (tam m.in. fotografia)
• Ryszard Szawłowski, Najwyższe państwowe organy kontroli II Rzeczypospolitej, Warszawa 2004
• Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917

p • d • e Prezesi Najwyższej Izby Kontroli II RP Józef Higersberger • Jan Żarnowski • Stanisław Wróblewski • Jakub Krzemieński • Tadeusz Tomaszewski