Hideki Tōjō
Data urodzenia	30 grudnia 1884
Data śmierci	23 grudnia 1948
40. Premier Japonii
Okres urzędowania	od 1941 do 1944
Poprzednik	Fumimaro Konoe
Następca	Kuniaki Koiso
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Hideki Tōjō (jap. 東條英機, Tōjō Hideki^?, ur. 30 grudnia 1884, zm. 23 grudnia 1948) – japoński polityk i wojskowy, nazywany Hitlerem Dalekiego Wschodu. W latach 1941-1944 premier Japonii (w rzeczywistości sprawował władzę dyktatorską). Uznany za zbrodniarza wojennego, skazany na śmierć i stracony 23 grudnia 1948 roku. Tōjō nosił pseudonim Kamisori Tōjō (jap. カミソリ東條, Tōjō-brzytwa^?).

[edytuj] Droga do władzy

W 1915 ukończył Cesarską Akademię Wojskową ze stopniem podporucznika. W latach 1919-1922 przebywał w Niemczech i Szwajcarii jako attaché wojskowy. Od 1920 związał się z Toseiha (Ugrupowaniem Kontroli), będącą obok Kōdō-ha (Ugrupowaniem Cesarskiej Drogi) jedną z czołowych nacjonalistycznych frakcji w armii. W latach 1935-1937 był dowódcą Kempeitai, japońskiej żandarmerii wojskowej w Armii Kwantuńskiej, stacjonującej na półwyspie Guandong, a następnie został szefem jej sztabu. Nie brał czynnego udziału w próbie przewrotu wojskowego zwanego incydentem 26 lutego 1936 roku. W 1938 otrzymał stanowisko wiceministra wojny. W latach 1940-1941 został mianowany ministrem wojny w drugim gabinecie księcia Fumimaro Konoe. W przeciwieństwie do polityki zagranicznej Konoe, Tōjō opowiadał się za wypowiedzeniem wojny Stanom Zjednoczonym. Był za ścisłym sojuszem z Państwami Osi oraz za wspólnym zwalczaniem międzynarodowego komunizmu.

[edytuj] Premier Japonii

Książę Fumimaro Konoe podał się do dymisji 18 października 1941. Cesarz Hirohito mianował tego samego dnia Tōjō na stanowisko premiera. Tōjō stanął na czele rządu, a zarazem pozostał w czynnej służbie wojskowej. Zyskał dzięki temu władzę dyktatorską i dowództwo nad japońskimi siłami zbrojnymi. Był pomysłodawcą ataku na Pearl Harbor, skutkiem czego Japonia przystąpiła do II wojny światowej. Tōjō ponosi odpowiedzialność za dalszą politykę ekspansji oraz za masowe ludobójstwo i zbrodnie wojenne popełniane na terenach Azji oraz Pacyfiku, wskutek których śmierć poniosło 8 milionów ludzi. Wydał m.in. rozkaz bezwzględnego traktowania wziętych do niewoli żołnierzy alianckich oraz mordowania schwytanych lotników, którzy według niego byli zbrodniarzami wojennymi. Popierał prowadzenie dalszych badań w obozach takich jak oddział 731, w których przeprowadzano eksperymenty na ludziach. W związku z niepomyślnym dla Cesarstwa Japonii przebiegiem wojny, ustąpił ze stanowiska premiera 22 lipca 1944 roku.

[edytuj] Tōjō przed Trybunałem Tokijskim

Po zakończeniu II wojny światowej próbował popełnić samobójstwo, jednak udało się go uratować i został aresztowany przez aliantów. Został postawiony w 1946 roku przed Międzynarodowym Trybunałem Wojskowym dla Dalekiego Wschodu w Tokio i oskarżony o udział w zbrodniach wojennych. W 1948 roku został uznany za winnego i został skazany na karę śmierci przez powieszenie. Egzekucja odbyła się w Tokio, 23 grudnia 1948 roku.

[edytuj] Bibliografia

• Encyklopedia PWN
• Rycerze Bushido, Lord Russell of Liverpool
• Kempeitai – japońska tajna policja, Raymond Lamont-Brown

p • d • e Premierzy Japonii H. Itō • Kuroda • Sanjō • Yamagata • Matsukata • H. Itō • Kuroda • Matsukata • H. Itō • Ōkuma • Yamagata • H. Itō • Saionji • Katsura • Saionji • Katsura • Saionji • Katsura • Yamamoto • Ōkuma • Terauchi • Hara • Uchida • Takahashi • To. Katō • Uchida • Yamamoto • Kiyoura • Ta. Katō • Wakatsuki • G. Tanaka • Hamaguchi • Shidehara • Hamaguchi • Wakatsuki • Inukai • Takahashi • Saitō • Okada • Gotō • Okada • Hirota • Hayashi • Konoe • Hiranuma • N. Abe • Yonai • Konoe • Tōjō • Koiso • K. Suzuki • Higashikuni • Shidehara • Yoshida • Katayama • Ashida • Yoshida • I. Hatoyama • Ishibashi • Kishi • Ikeda • Satō • K. Tanaka • Miki • T. Fukuda • Ōhira • M. Itō • Z. Suzuki • Nakasone • Takeshita • Uno • Kaifu • Miyazawa • Hosokawa • Hata • Murayama • Hashimoto • Obuchi • Aoki • Mori • Koizumi • S. Abe • Y. Fukuda • Asō • Y. Hatoyama • Kan • Noda kursywa - p.o. premiera