Bieg maratoński – Wikipedia, wolna encyklopedia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Bieg maratoński

Bieg maratoński – bieg na dystansie 42 km 195 metrów.

Spis treści

[edytuj] Pochodzenie nazwy

Nazwa pochodzi od miejscowości Maraton w Grecji. Według Herodota po zwycięskiej dla Greków bitwie z Persami pod Maratonem w 490 p.n.e., armia perska zaokrętowała i wypłynęła w kierunku bezbronnych Aten. Widząc to, Grecy udali się co sił w nogach do miasta, przybywając praktycznie równocześnie z okrętami perskimi[1].

Bieg ten stał się podstawą romantycznych historii, według których posłaniec Filippides pobiegł do Aten, by obwieścić zwycięstwo i poinformować Ateńczyków, że płynie ku nim flota perska. Po przekazaniu tej wiadomości padł martwy. W 1879 r. brytyjski poeta Robert Browning napisał na kanwie tej historii znany wiersz Filippides (ang. Pheidippides).

Michel Bréal, francuski filolog, zainspirowany historią marszu zasugerował Pierre'owi de Coubertinowi, by włączył bieg na dystansie odpowiadającym odległości z Maratonu do Aten do programu pierwszych nowożytnych igrzysk olimpijskich w Atenach.

[edytuj] Dyscyplina olimpijska

W pierwszych igrzyskach bieg maratoński był rozgrywany na dystansie 40 km. W rzeczywistości dystans między Maratonem a Atenami wynosi 37 km, jednak postanowiono tę liczbę "zaokrąglić". Na igrzyskach w Londynie dystans zwiększono o 2195 metrów (przesuwając metę w pobliże miejsca, gdzie na trybunach siedziała królowa brytyjska). Bieg maratoński mężczyzn tradycyjnie kończy każde igrzyska olimpijskie. Maraton kobiet został włączony do programu igrzysk olimpijskich dopiero w 1984 roku w Los Angeles.

[edytuj] Masowy bieg uliczny

Od przeszło 100 lat na ulicach największych miast świata rozgrywane są masowe biegi uliczne m.in. na dystansie maratońskim. W przeciwieństwie do igrzysk olimpijskich i mistrzostw świata, w maratonach ulicznych udział może wziąć każdy. W największych imprezach (Londyn, Nowy Jork, Boston, Chicago, Wiedeń, Berlin) uczestniczy przeszło 30 tys. biegaczy zawodowców i amatorów. Najstarszy polski maraton organizowany jest w Dębnie. Dużą frekwencją jak na polskie warunki (około 4000 uczestników) cieszą się maratony: Poznań Maraton, Wrocław Maraton i Maraton Warszawski.

Najstarszym maratonem nowożytnym jest maraton w Bostonie (pierwsza edycja tego maratonu odbyła się 19 kwietnia 1897 roku), a w Europie - w Koszycach.

Największe maratony odbywają się: w Europie - w Berlinie (około 35 tys. uczestników) oraz w Londynie, a w Polsce - w Poznaniu (4702 uczestników w 2011 r.).

Na większości maratonów obowiązuje limit czasowy pokonania dystansu wynoszący 5 lub 6 godzin. Każda osoba, która ukończy maraton, otrzymuje pamiątkowy medal i dołącza do grona "Maratończyków".

Obecnie maratony rozgrywane są praktycznie na całym świecie nawet w miejscach tak ekstremalnych jak pustynia (Sahara-Marathon w Tunezji) czy biegun (Antarktika-Marathon). Są też Ice-Maraton (po jeziorze Bajkał przy temp. -30 st. C) czy Great Wall Marathon (po Wielkim Murze Chińskim).

Do ciekawych maratonów należy Istambul Euro-Asia Marathon, rozgrywany jednocześnie na dwóch kontynentach (trasa prowadzi przez most nad cieśniną Bosfor łączący Europę i Azję) oraz Two Oceans Marathon w Kapsztadzie, którego trasa wiedzie brzegami dwóch oceanów.

[edytuj] Większe maratony w Europie

[edytuj] Maratony w Polsce

Maratony w Polsce
Nazwa maratonu Miejsce imprezy Pierwsza edycja
Maraton Dębno Dębno 1969
Maraton Warszawski Warszawa 1979
Maraton Metropolii Bydgoszcz/Toruń 1983
Wrocław Maraton Wrocław 1983
Maraton Solidarności Gdańsk/Gdynia/Sopot 1995
Poznań Maraton Poznań 2000
Cracovia Maraton Kraków 2002
Maraton Jelcz-Laskowice Jelcz-Laskowice 2002
Łódź Maraton Dbam o Zdrowie Łódź 2004
Silesia Marathon Chorzów/Katowice/
Siemianowice Śląskie		 2009

[edytuj] Rekordziści

Oficjalne międzynarodowe rekordy w biegu maratońskim są certyfikowane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych.[2] Ze względu na nieporównywalność warunków, wyniki muszą być weryfikowane i podlegają pewnym restrykcjom:

  • Spadek trasy nie może być większy niż 42 m.[3]
  • Odległość startu od mety nie większa niż 21 km.[3]

[edytuj] Mężczyźni

czas zawodnik państwo data miejsce
Świata 2:03:38 Patrick Makau  Kenia 25 września 2011 Berlin
Europy 2:06:36 António Pinto  Portugalia 16 kwietnia 2000 Londyn
Polski 2:07:39 Henryk Szost  Polska 4 marca 2012 Ōtsu

[edytuj] Kobiety

czas zawodnik państwo data miejsce
Świata 2:15:25 Paula Radcliffe  Wielka Brytania 13 kwietnia 2003 Londyn
Europy 2:15:25 Paula Radcliffe  Wielka Brytania 13 kwietnia 2003 Londyn
Polski 2:24:18 Wanda Panfil  Polska 15 kwietnia 1991 Boston (trasa nieuznawana; oficjalnie rekord Polski ma Małgorzata Sobańska, ustanowiony na maratonie w Chicago)

Maratony biegają też ludzie starsi. Rekordzistą świata na tym dystansie w kategorii wiekowej 81 lat i wyżej jest Polak Jerzy Kuszakiewicz.

Pierwsza kobieta, Roberta "Bobbi" Gibb pokonała dystans maratoński w 1966 r., jednak nie została oficjalnie sklasyfikowana jako uczestniczka maratonu bostońskiego. Pierwszą kobietą, która została "oficjalnie" zgłoszona do udziału w maratonie (Boston) i ukończyła maraton (mimo kilku nieprzyjemności - w zgłoszeniu podała tylko swoje inicjały imienia, a podczas samego biegu próbowano ją zepchnąć z trasy) była Kathrine Switzer w 1967 r. Uzyskała czas: 4 godz. 20 min. W ten sposób kobiety przełamały dyskryminację na maratonie.

[edytuj] Polscy finaliści olimpijscy (1-8)

[edytuj] mężczyźni

[edytuj] Polscy finaliści mistrzostw świata (1-8)

[edytuj] mężczyźni

[edytuj] kobiety

[edytuj] Polacy w dziesiątkach światowych tabel rocznych

[edytuj] Mężczyźni

[edytuj] Kobiety

[edytuj] Polacy w rankingu Track and Field News

[edytuj] mężczyźni

[edytuj] kobiety

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Herodot Dzieje, księga 6
  2. ↑ Marathon All Time International Association of Athletics Federations (ang.)
  3. ↑ 3,0 3,1 IAAF: IAAF Rules 260.28b) 260.28c) (ang.). [dostęp 2010-07-11]. ss. 222, 223.

[edytuj] Linki zewnętrzne