4 maja jest 124. (w latach przestępnych 125.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 241 dni.
- Imieniny obchodzą: Antonia, Antonina, Damian, Damiana, Florian, Gościwit, Gotard, Grzegorz, January, Kasjan, Leonida, Lucyla, Michał, Monika, Paulin, Pelagia, Tekla, Teodora, Strzedziwoj, Sylwan i Wespazjan
- Chińska Republika Ludowa – Dzień Młodzieży
- Holandia – Dzień Pamięci Ofiar Wojny
- Japonia – Dzień Zieleni
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Strażaka
- Namibia – Święto Cassingi
- Polska
- Tonga – Urodziny Księcia
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1201 – Burzące trzęsienie ziemi w austriackiej Górnej Styrii (Murau), odczuwane bardzo silnie w Czechach, na Morawach, w południowych i środkowych Niemczech oraz w Polsce i na Śląsku.
- 1415 – Sobór w Konstancji potępił poglądy Johna Wycliffe'a.
- 1471 – Wojna Dwóch Róż: król Anglii Edward IV York pokonał Lancasterów w bitwie pod Tewkesbury.
- 1493 – Papież Aleksander VI podzielił ziemie Nowego Świata pomiędzy Hiszpanię i Portugalię.
- 1521 – W celu uchronienia Marcina Lutra od prześladowań, książę saski Fryderyk III Mądry upozorował jego porwanie, a następnie pod przybranym imieniem rycerza Jerzego ukrył na 10 miesięcy na zamku w Wartburgu.
- 1626 – Holenderski żeglarz i zdobywca Peter Minuit wylądował na wyspie Manhattan.
- 1776 – Rhode Island jako pierwsza kolonia amerykańska ogłosiła niezależność od Wielkiej Brytanii.
- 1780 – Anglia: odbyły się pierwsze Epsom Derby, dziś jeden z najbardziej prestiżowych na świecie wyścigów koni trzyletnich.
- 1793 – Rewolucja francuska: Konwent Narodowy wprowadził rządowe ceny maksymalne.
- 1799 – Sułtan Tipu, władca Królestwa Mysore w południowych Indiach, zginął podczas obrony swej stolicy Srirangapatna przed Brytyjczykami.
- 1814 – Na Elbę przybył statek ze skazanym na zesłanie Napoleonem Bonaparte.
- 1843 – Brytyjczycy utworzyli Kolonię Natalu w południowo-wschodniej Afryce.
- 1855 – Grupa najemników z Williamem Walkerem na czele wypłynęła z San Francisco w celu wsparcia rebeliantów w wojnie domowej w Nikaragui.
- 1863 – Wojna secesyjna: zakończyła się nierozstrzygnięta bitwa pod Suffolk.
- 1869 – Rozpoczęła się Bitwa morska w zatoce Hakodate w Japonii.
- 1896 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego dziennika Daily Mail.
- 1897 – 129 osób zginęło (w tym księżniczka bawarska Zofia Charlotta Wittelsbach) w wyniku pożaru wywołanego zapaleniem się taśmy filmowej podczas pokazu kinowego w Paryżu.
- 1904:
- 1911 – Wilhelm Filchner wyruszył z Bremerhaven na swoim statku Deutschland w wyprawę na Antarktydę.
- 1912 – Wojna włosko-turecka: wojska włoskie zajęły wyspę Rodos.
- 1914 – Premiera filmu Bójka na deszczu, pierwszego całkowicie zrealizowanego przez Charliego Chaplina.
- 1917 – I wojna światowa: 412 osób zginęło w wyniku zatopienia przewożącego żołnierzy brytyjskiego okrętu SS Transylvania przez niemiecki okręt podwodny w Zatoce Genueńskiej.
- 1918 – Francuski marszałek Ferdinand Foch został naczelnym wodzem sił ententy na wszystkich frontach.
- 1919 – W Chinach powstał Ruch 4 Maja skierowany przeciwko postanowieniom Traktatu wersalskiego.
- 1924 – W Paryżu rozpoczęły się VIII Letnie Igrzyska Olimpijskie.
- 1930 – Brytyjczycy aresztowali Mahatmę Gandhiego.
- 1932 – Skazany na 11 lat pozbawienia wolności za oszustwa podatkowe Al Capone został przewieziony do ciężkiego więzienia federalnego w Atlancie.
- 1940 – II wojna światowa: pod Narwikiem niemieckie samoloty zatopiły niszczyciel ORP Grom. Zginęło 59 członków załogi.
- 1945:
- 1949:
- 1953 – Ernest Hemingway otrzymał Nagrodę Pulitzera za powieść Stary człowiek i morze.
- 1954 – Generał Alfredo Stroessner Matiauda przeprowadził wojskowy zamach stanu w Paragwaju.
- 1959 – Odbyła się 1. ceremonia wręczenia amerykańskich nagród muzycznych Grammy (za rok 1958).
- 1964 – W Birmingham została założona grupa rockowa The Moody Blues.
- 1967 – Została wystrzelona amerykańska sonda księżycowa Lunar Orbiter 4.
- 1970 – Masakra na uniwersytecie w Kencie: Gwardia Narodowa zastrzeliła 4 i zraniła 9 studentów protestujących przeciwko wojnie wietnamskiej.
- 1974 – Japonki Mieko Mori, Naoko Nakaseko i Masako Uchida jako pierwsze w historii kobiety osiągnęły wierzchołek ośmiotysięcznika (Manaslu w Himalajach).
- 1979 – Stojąca na czele Partii Konserwatywnej Margaret Thatcher została pierwszą kobietą-premierem Wielkiej Brytanii.
- 1982 – Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjski niszczyciel HMS Sheffield został zatopiony przez Argentyńczyków. Zginęło 20 marynarzy.
- 1985 – W szwedzkim Göteborgu odbył się 30. Konkurs Piosenki Eurowizji
- 1988 – W Henderson w stanie Nevada doszło do wybuchu w zakładach chemicznych, w wyniku którego zginęły 2 osoby, a 372 zostały ranne.
- 1989 – Z pokładu wahadłowca Atlantis została wystrzelona sonda kosmiczna Magellan, przeznaczona do badań Wenus.
- 1990 – Łotwa proklamowała niepodległość (od ZSRR).
- 1991 – W Rzymie odbył się 36. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1994 – Premier Izraela Icchak Rabin i przewodniczący Organizacji Wyzwolenia Palestyny Jaser Arafat podpisali w Kairze porozumienie o autonomii Strefy Gazy i Jerycha.
- 1996 – José María Alfredo Aznar López został premierem Hiszpanii.
- 1998:
- 2000:
- 2001 – Otwarto nowy budynek Muzeum Sztuki w Milwaukee, zaprojektowany przez hiszpańskiego architekta Santiago Calatravę Vallsa.
- 2002:
- 2003 – Maria Maravillas od Jezusa została kanonizowana w Madrycie przez papieża Jana Pawła II.
- 2004 – Całkowite zaćmienie Księżyca.
- 2007 – Tornado zniszczyło Greensburg w stanie Kansas.
- 2008 – 5 milicjantów zginęło w zamachu bombowym w stolicy Czeczenii Groznym.
- 2009:
[edytuj] Urodzili się
- 1008 – Henryk I, król Francji (zm. 1060)
- 1622 – Juan de Valdés Leal, hiszpański malarz (zm. 1690)
- 1654 – Kangxi, cesarz Chin (zm. 1722)
- 1733 – Jean-Charles de Borda, francuski fizyk i matematyk (zm. 1799)
- 1817 – Florian Ceynowa, kaszubski działacz narodowy, lekarz, badacz folkloru i języka kaszubskiego (zm. 1881)
- 1825 – Thomas Henry Huxley, angielski zoolog i filozof (zm. 1895)
- 1861 – Robert Resiger, właściciel drukarni w Łodzi, społecznik (zm. 1943)
- 1863 – Edmund Osterloff, polski fotograf (zm. 1938)
- 1873 – Joe De Grasse, kanadyjski reżyser filmowy (zm. 1940)
- 1879 – Leonid Mandelsztam, rosyjski fizyk (zm. 1944)
- 1889 – Francis Joseph Spellman, amerykański duchowny katolicki, kardynał (zm. 1967)
- 1892 – Otto Rosenfeld, niemiecki as myśliwski z I wojny światowej (zm. 1918)
- 1894 - Stanisław Styrczula, polski dyplomowany oficer piechoty, kawaler Virtuti Militari, zamordowany w 1940 roku w Charkowie.
- 1895 – René Mayer, polityk francuski, premier (zm. 1972)
- 1898 – Halina Górska, polska pisarka (zm. 1942)
- 1899 – Fritz von Opel, niemiecki przedsiębiorca samochodowy (zm. 1971)
- 1900 – Antun Augustinčić, chorwacki rzeźbiarz (zm. 1979)
- 1901:
- 1904 – Joaquín García-Morato y Castaño, hiszpański pilot (zm. 1939)
- 1909 – Wacław Komar, polski dowódca wojskowy, generał brygady (zm. 1972)
- 1910:
- 1915:
- 1917 – Nick Joaquin, filipiński pisarz (zm. 2004)
- 1918:
- 1920:
- 1921 – Edo Murtić, chorwacki malarz (zm. 2005)
- 1924 – Halina Klatkowa, polski geograf, geomorfolog, badacz czwartorzędu, naukowiec, profesor Uniwersytetu Łódzkiego (UŁ) (zm. 1997)
- 1925:
- 1926:
- 1928:
- 1929:
- 1930 – Miljan Miljanić, serbski piłkarz, trener piłkarski (zm. 2012)
- 1931 – Giennadij Rożdiestwienski, rosyjski dyrygent
- 1936 – Andrzej Bober, polski dziennikarz
- 1937 – Ron Carter, amerykański kontrabasista jazzowy
- 1938 – Hanna Stankówna, polska aktorka
- 1939 – Amos Oz, izraelski pisarz
- 1940 – Robin Cook, amerykański pisarz
- 1941:
- 1944 – Edmund Wnuk-Lipiński, polski pisarz, socjolog
- 1948 – Jerzy Tupou V, tongański polityk, król Tonga (zm. 2012)
- 1949 – Graham Swift, brytyjski pisarz
- 1950 – Stanisław Bereś, polski poeta, krytyk literacki, tłumacz, historyk literatury
- 1951:
- 1952 – Krzysztof Magowski, polski reżyser filmowy
- 1954 – Pia Zadora, amerykańska aktorka, piosenkarka
- 1956 – Ulrike Meyfarth, niemiecka lekkoatletka
- 1958:
- 1960:
- 1961 – Monika Rosca, polska aktorka dziecięca, później pianistka
- 1964:
- 1968:
- 1969:
- 1970 – Rafał Łukaszewicz, polski operator filmowy (zm. 2004)
- 1971 – Fabien Bertrand, francuski narciarz dowolny
- 1972:
- 1973:
- 1974 – Jurij Wirt, ukraiński piłkarz, bramkarz
- 1975:
- 1976 – Mariusz Jurasik, polski piłkarz ręczny
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1981 – Eric Djemba-Djemba, kameruński piłkarz
- 1983 – Neuza Silva, portugalska tenisistka
- 1984 − Sarah Meier, szwajcarska łyżwiarka
- 1987:
- 304 – św. Florian, męczennik i święty katolicki (ur. 250)
- 1471 – Ścibor z Gościeńczyc, polski duchowny katolicki, biskup płocki (ur. ?)
- 1485 – Michał Giedroyć, sługa boży, Kanonik od Pokuty, zakrystianin (ur. 1420/1425)
- 1505 – Władysław z Gielniowa, błogosławiony, polski kapłan, poeta (ur. ok. 1440)
- 1519 – Lorenzo II di Piero de' Medici, książę Urbino, władca Florencji (ur. 1492)
- 1571 – Fryderyk Kazimierz frysztacki, książę cieszyński (ur. 1541/1542)
- 1605 – Ulisse Aldrovandi, włoski przyrodnik (ur. 1522)
- 1824 – Jan Siestrzyński, lekarz, litograf (ur. 1788)
- 1887 – Juliusz Konstanty Ordon, polski wojskowy, uczestnik powstania listopadowego (ur. 1810)
- 1897 – Zofia Charlotta Wittelsbach, bawarska księżniczka (ur. 1847)
- 1901 – Antoni Franciszek Sotkiewicz, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (ur. 1826)
- 1903 – Goce Delčev, macedoński rewolucjonista (ur. 1872)
- 1924 – Edith Nesbit, angielska pisarka (ur. 1858)
- 1935 – Józef Mikułowski-Pomorski, polski chemik rolny, rektor SGGW, polityk, minister (ur. 1868)
- 1936 – Jan Łopuszański, polski inżynier hydrotechnik, profesor i rektor Politechniki Lwowskiej, minister robót publicznych (ur. 1875)
- 1938:
- 1945 – Fedor von Bock, niemiecki feldmarszałek (ur. 1880)
- 1955:
- 1961:
- 1966:
- 1972 – Edward Calvin Kendall, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za rok 1950 (razem z Tadeuszem Reichsteinem i Philipem Showalterem Henchem) (ur. 1886)
- 1974 – Gerhard Lamprecht, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1897)
- 1978 – Henryk Magnuski, amerykański inżynier polskiego pochodzenia, twórca jednego z pierwszych walkie-talkie (ur. 1909)
- 1979 – Anna Jaraczówna, polska aktorka (ur. 1916)
- 1980 – Josip Broz Tito, jugosłowiański polityk, prezydent Jugosławii (ur. 1892)
- 1984 – Diana Dors, brytyjska aktorka (ur. 1931)
- 1987 – Konstanty Jeleński, polski pisarz, krytyk literacki, tłumacz (ur. 1922)
- 1988 – Jan Mazurkiewicz, polski generał, żołnierz Legionów, Wojska Polskiego i Armii Krajowej (ur. 1896)
- 1991 – Jerzy Strzałkowski, polski oficer, powstaniec warszawski, wychowawca młodzieży (ur. 1911)
- 1994 – Heinrich Homann, niemiecki polityk (ur. 1911)
- 1995:
- 2000 – Hendrik B. G. Casimir, duński fizyk teoretyczny (ur. 1909)
- 2002 – Stanisław Niwiński, polski aktor (ur. 1932)
- 2003 – Zofia Kurzowa, polska językoznawczyni (ur. 1931)
- 2004:
- 2004 – Hugh Gillin, amerykański aktor (ur. 1925)
- 2007 – Tadeusz Kotula, polski historyk (ur. 1923)
- 2008 – Fred Haines, amerykański scenarzysta (ur. 1936)
- 2009 – Dominick DeLuise, amerykański aktor (ur. 1933)
- 2010:
- 2011:
- 2012:
Przypisy
