3 marca jest 62. (w latach przestępnych 63.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 303 dni.
- Imieniny obchodzą: Agrypin, Asteriusz, Eutropiusz, Gerwin, Gerwina, Hieronim, Innocenty, Jakub, Kleonik, Kleonika, Kolumba, Kunegunda, Marcjusz, Maryn, Maryniusz, Piotr, Samuel, Teodor, Teresa, Tycjan, Tycjana i Wirzchosława.
- Bułgaria – Święto Wyzwolenia
- Gruzja – Dzień Matki
- Japonia – Dzień Dziewczynek (jap. Hinamatsuri, odpowiednik Dnia Dziecka)
- Libia – Deklaracja Władzy Ludowej
- Malawi – Dzień Męczenników
- Międzynarodowe – Międzynarodowy Dzień Pisarzy[1] (ustanowione w 1984 przez PEN Club – stowarzyszenie pisarzy założone w 1921 w Londynie)
- Sudan – Dzień Jedności Narodowej
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[2][3]:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1067 – Książę połocki i wielki książę kijowski Wsiesław Briaczysławicz uległ koalicji książąt ruskich w bitwie nad Niemigą.
- 1284 – Wydano Statut z Rhuddlan, który ogłaszał przyłączenie Walii do Korony Angielskiej.
- 1298 – Papież Bonifacy VIII promulgował zbiór prawa kanonicznego Liber sextus.
- 1326 – Zawarto porozumienie kończące tzw. wojnę czterech władców – konflikt feudalny w regionie francuskiego miasta Metz.
- 1357 – We Francji ogłoszono tzw. wielki ordonans marcowy, który ustanowił m.in. zasadę wolnego zwoływania Stanów Generalnych.
- 1431 – Eugeniusz IV został wybrany na papieża.
- 1575 – Cesarz Akbar z dynastii Wielkich Mogołów w północnych Indiach odniósł decydujące zwycięstwo nad wojskami bengalskimi w bitwie pod Tukaroi.
- 1585 – We włoskiej Vicenzy oddano do użytku Teatro Olimpico.
- 1613 – Michał I został wybrany przez Sobór Ziemski na cara Rosji.
- 1638 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk protestanckich w II bitwie pod Rheinfelden.
- 1776 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: amerykańska marynarka wojenna, w swej pierwszej akcji bojowej, dokonała desantu pod Nassau na brytyjskich Bahamach.
- 1779 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: zwycięstwo Brytyjczyków w bitwie nad Brier Creek (Georgia).
- 1813 – Okupowana od 1810 roku przez Brytyjczyków francuska Gwadelupa została na 15 miesięcy scedowana na rzecz Szwecji.
- 1814 – Wojna Francji z VI koalicją: skapitulowała francuska twierdza Soissons.
- 1817 – Utworzono Terytorium Alabamy.
- 1845 – Floryda jako 27. stan dołączyła do Unii.
- 1849 – Utworzono Terytorium Minnesoty.
- 1857 – II wojna opiumowa: Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę Chinom.
- 1861 – W Rosji zniesiono poddaństwo.
- 1871 – Odbyły się pierwsze wybory do niemieckiego Reichstagu.
- 1875:
- 1878 – Podpisano rosyjsko-turecki traktat pokojowy w San Stefano, dzięki któremu Bułgaria została wyzwolona spod okupacji tureckiej.
- 1885 – W Nowym Jorku założono przedsiębiorstwo telekomunikacyjne AT&T.
- 1896 – Założono klub piłkarski Lyn Oslo.
- 1915 – W USA utworzono komitet doradczy do spraw aeronautyki (NACA), będący poprzednikiem NASA.
- 1917 – W Rosji wybuchła rewolucja lutowa.
- 1918 – W Brześciu podpisano traktat pokojowy między Cesarstwem Niemieckim i Austro-Węgrami oraz ich sojusznikami: Królestwem Bułgarii i Imperium Osmańskim, a Rosyjską Federacyjną Socjalistyczną Republiką Radziecką (RFSRR).
- 1921 – U południowych wybrzeży Chin rozbił się o skały statek pasażerski SS Hong Moh; zginęło ponad 1000 osób.
- 1922 – Włoscy faszyści dokonali zamachu stanu w Wolnym Mieście Rijece.
- 1923 – Ukazało się pierwsze wydanie amerykańskiego tygodnika Time.
- 1924 – Tureckie Zgromadzenie Narodowe uchwaliło zniesienie kalifatu.
- 1931 – Pieśń Gwiaździsty Sztandar stała się oficjalnym hymnem państwowym USA.
- 1938 – W Arabii Saudyjskiej odkryto ropę naftową.
- 1942:
- 1945:
- Finlandia wypowiedziała wojnę III Rzeszy.
- Pijani lotnicy brytyjscy zbombardowali omyłkowo jedną z dzielnic holenderskiej Hagi, w wyniku czego zginęło około 500 osób, 200 odniosło rany, a 30 tys. straciło dach nad głową.
- Wojska amerykańskie wyzwoliły Manilę.
- 1947 – Grecki rząd zwrócił się do USA o pomoc w walce z komunistyczną partyzantką.
- 1951 – Ustanowiono najwyższe włoskie odznaczenie – Order Zasługi Republiki Włoskiej.
- 1955 – Elvis Presley po raz pierwszy wystąpił w telewizji, w programie muzycznym Louisiana Hayride.
- 1959:
- 1960 – Elvis Presley powrócił do USA po zakończeniu służby wojskowej w RFN. Wcześniej tego dnia, w trakcie międzylądowania pod Glasgow, jedyny raz w życiu stanął na ziemi brytyjskiej.
- 1961 – Hassan II został koronowany na króla Maroka.
- 1962 – Utworzono Brytyjskie Terytorium Antarktyczne.
- 1969 – Rozpoczęła się załogowa misja Apollo 9.
- 1972:
- 1973 – W Waszyngtonie została podpisana Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES).
- 1974 – 346 osób zginęło w katastrofie samolotu typu DC 10 należącego do tureckich linii lotniczych, który rozbił się pod Paryżem.
- 1980 – Został wycofany ze służby pierwszy atomowy okręt podwodny USS Nautilus.
- 1981 – Chun Doo-hwan został prezydentem Korei Południowej.
- 1985:
- 1991:
- 1992 – Bośnia i Hercegowina ogłosiła niepodległość (od Jugosławii).
- 1996 – 19 Izraelczyków zginęło w palestyńskim samobójczym zamachu bombowym na autobus w Jerozolimie.
- 1997:
- 2002:
- 2003:
- 2004 – Vojislav Koštunica został premierem Serbii.
- 2005:
- 2007 – Adam Małysz zdobył w japońskim Sapporo swój czwarty tytuł mistrza świata w skokach narciarskich.
- 2008 – 10 osób zginęło w Nepalu w katastrofie śmigłowca Mi-17 przewożącego personel ONZ.
- 2009:
- 2010 – Rada Najwyższa Ukrainy wyraziła wotum nieufności dla rządu Julii Tymoszenko.
- 2011 – Adam Małysz ogłosił zakończenie kariery sportowej.
[edytuj] Urodzili się
- 1455 – Jan II Doskonały, król Portugalii (zm. 1495)
- 1746 – Izabela Czartoryska, księżna, polska mecenaska sztuki, pisarka (zm. 1835)
- 1756 – William Godwin, angielski publicysta polityczny, myśliciel, prekursor anarchizmu (zm. 1836)
- 1758 – Joachim Moszyński, polski polityk, prezydent Warszawy (zm. 1821)
- 1797 – Gotthilf Heinrich Ludwig Hagen, niemiecki fizyk, inżynier (zm. 1884)
- 1805 – Jonas Furrer, szwajcarski polityk, prezydent Konfederacji Szwajcarskiej (zm. 1861)
- 1807 – Kazimierz Władysław Wóycicki, polski pisarz, wydawca, historyk Warszawy (zm. 1879)
- 1823 – Gyula Andrássy, węgierski polityk, premier Węgier (zm. 1890)
- 1831 – George Pullman, amerykański konstruktor wagonów kolejowych (zm. 1897)
- 1845 – Georg Cantor, niemiecki matematyk (zm. 1918)
- 1847 – Alexander Graham Bell, szkocki wynalazca telefonu (zm. 1922)
- 1870 – Géza Maróczy, węgierski szachista (zm. 1951)
- 1872 – Artur Markowicz, polski malarz, litograf (zm. 1934)
- 1875 – Cyryl Ratajski, polski polityk, prezydent Poznania, minister spraw wewnętrznych, delegat Rządu na Kraj (zm. 1942)
- 1878 – Leopold Jessner, niemiecki reżyser filmowy (zm. 1945)
- 1882 – Kazimierz Bartel, polski matematyk, polityk, premier Polski, rektor Uniwersytetu Lwowskiego (zm. 1941)
- 1888:
- 1891 – Arthur Drewry, angielski działacz sportowy (zm. 1961)
- 1893 – Aleksander Roman Boroński, polski dowódca wojskowy (zm. 1975)
- 1895 – Ragnar Frisch, norweski ekonomista, laureat Nagrody Nobla (zm. 1973)
- 1902:
- 1910:
- 1911 – Jean Harlow, amerykańska aktorka (zm. 1937)
- 1913:
- 1915 – Kazimierz Plater, polski szachista (zm. 2004)
- 1916:
- 1917 – Alfred Tarnowski, polski szachista (zm. 2003)
- 1918 – Arthur Kornberg, amerykański biochemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2007)
- 1919:
- 1920 – James Doohan, kanadyjski aktor (zm. 2005)
- 1921:
- 1922:
- 1924 – Ottmar Walter, niemiecki piłkarz
- 1925:
- 1926:
- 1927 – Waldemar Kozłowski, polski leśnik, polityk, minister leśnictwa i przemysłu drzewnego (zm. 1993)
- 1929 – Kazimierz Orzechowski, polski duchowny katolicki, aktor
- 1934:
- 1935 – Malcolm Anderson, australijski tenisista
- 1936 – Achille Occhetto, włoski polityk
- 1937 – Bobby Driscoll, amerykański aktor (zm. 1968)
- 1939 – Ariane Mnouchkine, francuska reżyserka teatralna
- 1940:
- 1942 – Władimir Kowalonok, radziecki kosmonauta
- 1943 – Enzo Bianchi, włoski pisarz, założyciel Comunità di Bose
- 1944:
- 1945:
- 1947:
- 1949:
- 1951:
- 1952 – Wolfgang Kubicki, niemiecki polityk
- 1953:
- 1955 – Andrzej Maleszka, polski reżyser filmowy, realizator telewizyjny
- 1956 – Zbigniew Boniek, polski piłkarz
- 1958 – Miranda Richardson, angielska aktorka
- 1961 – Anita Hegerland, norweska piosenkarka
- 1962:
- 1965:
- 1967:
- 1969:
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1976 – Natalia Kukulska, polska piosenkarka
- 1977:
- 1978:
- 1979 – Michał Pałubski, polski artysta kabaretowy
- 1981:
- 1982:
- 1984 – Marie Gayanay Mikaelian, szwajcarska tenisistka
- 1986 – Patrick Steuerwald, niemiecki siatkarz
- 1989 – Ioana Raluca Olaru, rumuńska tenisistka
- 116 – Aleksander I, papież (ur. ?)
- 1239 – Włodzimierz IV Dymitr Rurykowicz, wielki książę kijowski (ur. 1187)
- 1421 – Jan Kropidło, polski duchowny katolicki, arcybiskup gnieźnieński (ur. pomiędzy 1360 a 1364)
- 1554 – Jan Fryderyk Wspaniałomyślny, elektor Saksonii (ur. 1503)
- 1588 – Henryk XI, książę legnicki (ur. 1539)
- 1605 – Klemens VIII, papież (ur. 1536)
- 1669 – Maria Miłosławska, caryca Rosji, żona Aleksego I Romanowa (ur. 1624)
- 1703 – Robert Hooke, angielski fizyk, biolog, astronom (ur. 1635)
- 1706 – Johann Pachelbel, niemiecki kompozytor (ur. 1653)
- 1707 – Aurangzeb, władca Imperium Mogołów w Indiach (ur. 1618)
- 1768 – Nicola Porpora, włoski kompozytor, nauczyciel śpiewu (ur. 1686)
- 1804 – Giovanni Domenico Tiepolo, włoski malarz, rysownik i grafik okresu rokoka (ur. 1727)
- 1824 – Giovanni Battista Viotti, włoski skrzypek, kompozytor (ur. 1755)
- 1852 – Teresa Eustochio Verzeri, włoska święta Kościoła katolickiego, założycielka Zgromadzenia Sióstr Najświętszego Serca Jezusowego (ur. 1801)
- 1916 – Edward Herrmann, niemiecki duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. 1836)
- 1925 – Alf Pedersen, norweski bokser (ur. 1904)
- 1926 – Julius Epstein, austriacki pianista, pedagog (ur. 1838)
- 1928 – Hugo Koch, holenderski wynalazca, twórca maszyny do szyfrowania Enigma (ur. 1870)
- 1932 – Eugen d'Albert, niemiecki kompozytor (ur. 1864)
- 1959 – Lou Costello, amerykański aktor (ur. 1906)
- 1961 – Paul Wittgenstein, amerykański pianista pochodzenia austriackiego (ur. 1887)
- 1962 – Pierre Benoît, francuski pisarz (ur. 1886)
- 1973 – Wiera Panowa, rosyjska pisarka (ur. 1905)
- 1974 – Adolph Gottlieb, amerykański malarz (ur. 1903)
- 1975 – László Németh, węgierski pisarz (ur. 1901)
- 1976 – Jerzy Srokowski, polski grafik, ilustrator książek, scenograf (ur. 1910)
- 1978 – Józef Marek, polski duchowny katolicki, biskup wrocławski (ur. 1932)
- 1982:
- 1983:
- 1987 – Danny Kaye, amerykański aktor (ur. 1913)
- 1988 – Henryk Szeryng, polski skrzypek (ur. 1918)
- 1993:
- 1994:
- 1996:
- 1999 – Gerhard Herzberg, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1904)
- 2000 – Sandra Schmirler, kanadyjska curlerka (ur. 1963)
- 2003:
- 2004:
- 2005 – Rinus Michels, holenderski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1928)
- 2006:
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
- 2012:
Przypisy
