24 maja jest 144. (w latach przestępnych 145.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 221 dni.

[edytuj] Święta

• Imieniny obchodzą: Amalia, Dawid, Donacjan, Franciszek, Jan, Joanna, Ludwik, Maria, Milena, Orion, Tomira, Ubysława, Wanesa, Wincenty i Zuzanna.
• Bermudy – Bermuda Day
• Belize – Dzień Wspólnoty Narodów
• Bułgaria – Dzień Edukacji i Kultury
• Ekwador – Uroczystość Bitwy pod Pichinchą
• Erytrea – Święto Niepodległości
• państwa Europy – Europejski Dzień Parków Narodowych^[1] (w rocznicę utworzenia 1.europejskiego parku "Sarek" w Szwecji)
• Macedonia – Święto Św. Cyryla i Metodego
• Polska – Święto Wojsk Specjalnych (od 2008)^[2]
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[3][4], obchodzą:
  • Najświętsza Maryja Panna Wspomożycielka Wiernych^[5]
  • św. Dawid I (król Szkocji)
  • bł. Ludwik Zefiryn Moreau (biskup)
  • św. Wincenty z Lerynu (mnich i ojciec Kościoła)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1609 – Zygmunt III Waza opuścił wraz z rodziną Wawel. W ten sposób nieformalnie odbyło się przeniesienie stolicy do Warszawy.
• 1800 – Kielce: pożar strawił większość domów mieszkalnych w centrum miasta oraz ratusz.
• 1807 – Dowództwo pruskie podpisało akt kapitulacji Gdańska przed wojskami Napoleona I.
• 1829 – Car Mikołaj I został koronowany w Warszawie na króla Polski.
• 1889 – W Kurierze Codziennym ukazał się ostatni odcinek powieści Lalka Bolesława Prusa.
• 1893 – Józef Friedlein został prezydentem Krakowa.
• 1906 – Oddano do użytku kamienną wieżę widokową na Wielkiej Sowie w Sudetach.
• 1909 – W Poznaniu utworzono Polskie Towarzystwo Demokratyczne.
• 1931 – Oddano do użytku maszt radiowy w Raszynie.
• 1943:
  • Josef Mengele otrzymał przeniesienie do obozu Auschwitz.
  • Rzeź wołyńska: 170 osób zostało zamordowanych przez UPA we wsi Niemodlin w powiecie kostopolskim.
• 1944 – W Szymbarku, w odwecie za zastrzelenie Niemca, rozstrzelano 10 działaczy z Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski".
• 1945 – Utworzono: Uniwersytet Łódzki, Politechnikę Łódzką, Politechnikę Gdańską i Politechnikę Śląską.
• 1976 – Premiera filmu Con amore.
• 1988 – Podczas rozbiórki kamienicy w Środzie Śląskiej została odkryta i rozgrabiona druga część tzw. skarbu średzkiego.
• 1996 – Premiera filmu Gry uliczne.
• 1999 – Ks. prof. Stanisław Wielgus, wieloletni rektor KUL, został mianowany biskupem diecezji płockiej.
• 2001:
  • Odsłonięto Pomnik Ofiar Katynia w Katowicach.
  • Rozpoczęła się 3-dniowa wizyta premiera Rosji Michaiła Kasjanowa.
• 2002 – Sejm przyjął ustawę o rozwiązaniu Urzędu Ochrony Państwa i powołaniu w jego miejsce Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu.
• 2007:
  • Sejm przyjął ustawę dotyczącą finansowania leczenia ofiar wypadków drogowych z OC.
  • Sejm przyjął ustawę o utworzeniu Wojsk Specjalnych RP.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

Central Park na Manhattanie – widok współczesny

  W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
24 maja

• 1086 – Wiktor III został papieżem.
• 1153 – Malcolm IV został królem Szkocji.
• 1218 – V wyprawa krzyżowa: flota krzyżowców wypłynęła z Akki w Ziemi Świętej i skierowała się na Damiettę w Egipcie.
• 1276 – Magnus I został koronowany na króla Szwecji.
• 1337 – Francuski król Filip VI ogłosił konfiskatę angielskiego lenna Gujenny, co rozpoczęło wojnę stuletnią.
• 1370 – Dania i Liga Hanzeatycka podpisały Traktat stralsundzki.
• 1430 – Joanna d'Arc została pojmana przez Burgundczyków.
• 1487 – Oszust Lambert Simnel, podający się za zaginionego hrabiego Warwick Edwarda Plantageneta, został jako Edward VI koronowany w Dublinie na samozwańczego króla Anglii.
• 1621 – Unia Protestancka została formalnie rozwiązana.
• 1626 – Dyrektor Generalny Nowych Niderlandów Peter Minuit kupił za dobra wartości 60 guldenów wyspę Manhattan od plemienia Algonkinów.
• 1667 – Wybuchła wojna dewolucyjna między Francją a Hiszpanią.
• 1681 – We Francji otwarto Kanał Południowy.
• 1689 – Akt tolerancyjny zapewnił opiekę protestantom na Wyspach Brytyjskich, w dokumencie celowo zostali pominięci katolicy.
• 1738 – Został zapoczątkowany ruch metodystyczny w łonie protestantyzmu.
• 1795 – Rząd francuski ogłosił zakaz zgromadzeń kobiet.
• 1798 – Nacjonaliści irlandzcy powstali zbrojnie przeciwko okupacji brytyjskiej, podejrzewając, iż wojska francuskie rozpoczynają inwazję Irlandii.
• 1810 – Argentyna rozpoczęła powstanie przeciwko Hiszpanii.
• 1822 – Ekwador uzyskał niepodległość (od Hiszpanii).
• 1829 – Papież Pius VIII wydał encyklikę Traditi humilitati, potępiającą nowe doktryny filozoficzne faworyzujące indyferentyzm, nowe tłumaczenia Pisma Świętego pozbawione imprimatur kościelnego, stowarzyszenia sekretne i broniącą sakramentalnego związku małżeńskiego.
• 1832 – W czasie konferencji londyńskiej ogłoszono powstanie Królestwa Grecji.
• 1844 – Samuel Morse wysłał z Waszyngtonu do Baltimore pierwszą wiadomość telegraficzną.
• 1846 – Wojna amerykańsko-meksykańska: generał Zachary Taylor zajął Monterrey.
• 1862 – Powstała masońska Wielka Loża Chile.
• 1866 – Wojna paragwajska: zwycięstwo wojsk koalicji antyparagwajskiej w bitwie pod Tuyuti.
• 1883 – W Nowym Jorku otwarto Most Brookliński.
• 1900 – Został zwodowany rosyjski krążownik Aurora.
• 1903:
  • Wystartował samochodowy wyścig Paryż-Madryt, przerwany tego samego dnia z powodu licznych wypadków, w których zginęło 8 osób.
  • Założono niemiecki automobilklub ADAC.
• 1914 – Założono klub piłkarski Lewski Sofia.
• 1918:
  • I wojna światowa: rozpoczęła się bitwa pod Karakilisa.
  • Budapeszt: premiera opery Zamek Sinobrodego Béli Bartóka
• 1928 – Sterowiec Italia pod dowództwem Umberto Nobile zdobył biegun północny.
• 1930 – Został aresztowany seryjny morderca Peter Kürten, znany jako wampir z Düsseldorfu.
• 1932 – Niemiecki astronom Karl Wilhelm Reinmuth odkrył planetoidę Apollo, potencjalnie zagrażającą Ziemi.
• 1933 – Zakończyła się wojna kolumbijsko-peruwiańska.
• 1935 – Następca tronu Danii, książę Fryderyk, ożenił się z księżniczką szwedzką Ingrid Bernadotte.
• 1939 – Dokonana oblotu włoskiego myśliwca Reggiane Re.2000.
• 1941 – II wojna światowa: w Cieśninie Duńskiej niemiecki pancernik Bismarck zatopił brytyjski krążownik HMS Hood z 1 418 marynarzami i oficerami na pokładzie.
• 1944 – Na Islandii przeprowadzono referendum w sprawie przyszłości i ustroju politycznego kraju.
• 1956 – We szwajcarskim Lugano odbył się pierwszy Konkurs Piosenki Eurowizji.
• 1960 – Został wystrzelony amerykański satelita szpiegowski MIDAS 2.
• 1961 – Cypr został członkiem Rady Europy.
• 1962 – Odbył się lot Mercury-Atlas 7 z czwartym amerykańskim astronautą, Scottem Carpenterem.
• 1964 – 318 osób zginęło, a ponad 500 zostało rannych w zamieszkach po meczu piłkarskim Peru-Argentyna w Limie.
• 1970 – Na Półwyspie Kolskim na północy Rosji rozpoczęto wiercenie najgłębszego odwiertu na świecie SG-3 (12 226 m).
• 1972 – Frakcja Czerwonej Armii dokonała w Heidelbergu zamachu na kwaterę główną armii amerykańskiej w Europie. Zginęło 3 żołnierzy, 5 zostało rannych.
• 1975 – Z kosmodromu Bajkonur został wystrzelony Sojuz 18 z dwuosobową zagłogą.
• 1981:
  • W katastrofie lotniczej zginął prezydent Ekwadoru Jaime Roldós Aguilera.
  • Została odkryta Larissa, księżyc Neptuna.
• 1991:
  • Podczas ewakuacji etiopskich Żydów w trakcie operacji "Salomon", izraelski Jumbo Jet zabrał na pokład rekordowych 1 122 pasażerów.
  • Premiera filmu Thelma i Louise.
• 1992 – Ibrahim Rugova został prezydentem Kosowa.
• 1993:
  • 33 tureckich żołnierzy i kilku cywilów zginęło w ataku na autobus przeprowadzonym przez kurdyjskich rebeliantów w południowo-wschodniej Turcji.
  • Erytrea uzyskała niepodległość od Etiopii.
• 1994 – 4 sprawców pierwszego zamachu terrorystycznego na World Trade Center w Nowym Jorku zostało skazanych na kary po 240 lat więzienia.
• 1998 – W Hongkongu odbyły się wybory do Rady Legislacyjnej, będące pierwszymi wielopartyjnymi w historii komunistycznych Chin.
• 2000 – Amerykański Instytut Matematyczny Claya przedstawił 7 matematycznych problemów milenijnych, ustanawiając za rozwiązanie każdego z nich nagrodę miliona dolarów.
• 2001 – W wyniku zarwania się podłogi podczas uroczystości weselnej w Jerozolimie 23 osoby zginęły, a ponad 300 zostało rannych.
• 2002:
  • Norweska księżniczka Marta Ludwika wyszła za mąż za pisarza Ariego Behna.
  • Premiera filmu Pianista.
  • Prezydenci Władimir Putin i George W. Bush podpisali w Moskwie Traktat o redukcji strategicznej broni ofensywnej (SORT).
• 2004 – Bingu wa Mutharika został prezydentem Malawi.
• 2007:
  • 38 górników zginęło w kopalni "Jubilejnaja" w Kuźnieckim Zagłębiu Węglowym w Rosji.
  • Odbyły się wybory parlamentarne w Irlandii.
• 2008 – Dima Biłan z Rosji wygrał 53. Konkurs Piosenki Eurowizji w Belgradzie.
• 2009 – Cachiagijn Elbegdordż wygrał w I turze wybory prezydenckie w Mongolii.

[edytuj] Urodzili się

•     15 p.n.e. – Germanik, wódz rzymski (zm. 19)
• 1485 – Jan Bugenhagen, czołowy przedstawiciel protestantyzmu, teolog, organizator gmin protestanckich (zm. 1558)
• 1684 – Karol Aleksander, książę Wirtembergii (zm. 1737)
• 1686 – Daniel Gabriel Fahrenheit, niemiecki fizyk i inżynier (zm. 1736)
• 1743 – Jean-Paul Marat, francuski rewolucjonista (zm. 1793)
• 1751 – Karol Emanuel IV, król Sardynii (zm. 1819)
• 1819 – Wiktoria, królowa Wielkiej Brytanii (zm. 1901)
• 1871 – Stefan Moszczeński, polski ekonomista, twórca polskiej agroekonometrii (zm. 1946)
• 1878 – Helena Mniszkówna, polska pisarka (zm. 1943)
• 1899:
  • Suzanne Lenglen, francuska tenisistka (zm. 1938)
  • Henri Michaux, francuski pisarz, malarz (zm. 1984)
  • Jan Sokołowski, polski zoolog, ornitolog (zm. 1982)
• 1904 – Sefton Delmer, brytyjski dziennikarz, działacz czarnej propagandy przeciwko III Rzeszy (zm. 1979)
• 1905 – Michaił Szołochow, rosyjski pisarz, laureat Literackiej Nagrody Nobla (zm. 1984)
• 1909 – Demetrio Aguilera Malta, ekwadorski pisarz i dyplomata (zm. 1981)
• 1912 – Joan Hammond, australijska śpiewaczka operowa (sopran) (zm. 1996)
• 1914 – George Tabori, brytyjski dramaturg, reżyser teatralny (zm. 2007)
• 1923:
  • Ivano Blason, włoski piłkarz (zm. 2002)
  • Seijun Suzuki, japoński reżyser filmowy
• 1926 – Stefan Milewski, polski lekkoatleta, skoczek w dal, prezes PZLA (zm. 2009)
• 1927 – Claude Abbes, francuski piłkarz (zm. 2008)
• 1928 – Kurt Weber, polski operator filmowy
• 1930:
  • Ryszard Dyja, polski dziennikarz sportowy (zm. 2002)
  • Marian Korczak, polski polityk (zm. 1994)
• 1932 – Jan Waleczek, polski dziennikarz, polityk (zm. 2012)
• 1936 – Harold Budd, amerykański muzyk
• 1937:
  • Maryvonne Dupureur, francuska lekkoatletka (zm. 2008)
  • Serafin Fanko, albański aktor
• 1940:
  • Josif Brodski, rosyjski poeta, eseista (zm. 1996)
  • Jan Szlaga, polski duchowny katolicki, biskup pelpliński (zm. 2012)
• 1941:
  • Bob Dylan, amerykański piosenkarz, kompozytor
  • Andrés García, dominikański aktor
• 1944 – Patti LaBelle, amerykańska piosenkarka
• 1945:
  • Bärbel Bohley, niemiecka malarka, działaczka społeczna (zm. 2010)
  • Driss Jettou, marokański polityk, premier Maroka
  • Priscilla Presley, amerykańska aktorka
• 1946 – Irena Szewińska, polska lekkoatletka, działaczka sportowa
• 1947 – Jerzy Swatoń, polski polityk
• 1951 – Rolf Köhler, niemiecki wokalista, kompozytor, producent muzyczny (zm. 2007)
• 1952:
  • Mieczysław Abramowicz, polski pisarz
  • Krzysztof Martens, polski brydżysta, polityk
• 1953 – Alfred Molina, brytyjski aktor
• 1954 – Rainald Goetz, niemiecki pisarz
• 1957:
  • Joanna Białek, polska śpiewaczka operowa (sopran), aktorka (zm. 2011)
  • Walter Moers, niemiecki pisarz, autor komiksów, malarz
• 1958 – Les Collins, brytyjski żużlowiec
• 1959:
  • Aleš Pipan, słoweński trener koszykówki
  • Grażyna Torbicka, polska dziennikarka telewizyjna, konferansjer
• 1960:
  • Pat Bonner, irlandzki piłkarz, bramkarz
  • Guy Fletcher, brytyjski muzyk, członek grupy Dire Straits
  • Kristin Scott Thomas, brytyjska aktorka
• 1961 – Dariusz Gnatowski, polski aktor
• 1962 – Gene Anthony Ray, amerykański aktor, tancerz, choreograf (zm. 2003)
• 1963 – Michael Chabon, amerykański pisarz
• 1964:
  • Erik Lindh, szwedzki tenisista stołowy
  • Liz McColgan, szkocka biegaczka długodystansowa
• 1966:
  • Manfred Bender, niemiecki piłkarz, trener piłkarski
  • Éric Cantona, francuski piłkarz
• 1967:
  • Dana Ashbrook, amerykański aktor
  • Victor Browne, kanadyjski aktor
  • Eric Close, amerykański aktor
  • Cezary Gmyz, polski dziennikarz
  • Heavy D, amerykański raper (zm. 2011)
• 1968 – Marcin Kydryński, polski dziennikarz radiowy, producent muzyczny
• 1969 – Erlend Loe, norweski pisarz, scenarzysta
• 1972 – Maksim Surajew, rosyjski kosmonauta
• 1973:
  • Elisa Bridges, amerykańska aktorka, modelka (zm. 2002)
  • Rusłana, ukraińska piosenkarka
• 1974:
  • Florence Baverel-Robert, francuska biathlonistka
  • Jens Lapidus, szwedzki pisarz
  • María Vento-Kabchi, wenezuelska tenisistka
• 1975:
  • Marc Gagnon, kanadyjski łyżwiarz szybki
  • Janis Gumas, grecki piłkarz
• 1976 – Terrance Quaites, amerykański piosenkarz
• 1977:
  • Patrycja Durska-Mruk, polska aktorka
  • Marek Gwóźdź, polski skoczek narciarski
  • Tamarine Tanasugarn, tajlandzka tenisistka
• 1978:
  • Bryan Greenberg, amerykański aktor, piosenkarz
  • Jarosław Kaszowski, polski piłkarz
  • Nicola Ventola, włoski piłkarz
• 1979 – Tracy McGrady, amerykański koszykarz
• 1980:
  • Teresa Branna, czeska aktorka pochodzenia polskiego
  • Aleksandra Janusz, polska pisarka fantasy
• 1981 – Wiktor Ruban, ukraiński łucznik
• 1982:
  • DaMarcus Beasley, amerykański piłkarz
  • Tiago Camilo, brazylijski judoka
• 1983 – Hanna Konarowska, polska aktorka
• 1984 – Kenneth Bjerre, duński żużlowiec
• 1987 – Laura Thorpe, francuska tenisistka
• 1988 – Ilja Iljin, kazachski sztangista

[edytuj] Zmarli

• 1153 – Dawid I Szkocki, król Szkocji (ur. 1084)
• 1377 – Olgierd Giedyminowic, książę Litwy (ur. ok. 1296)
• 1471 – Jan Lutek, polski duchowny katolicki, biskup krakowski (ur. ok. 1405)
• 1543 – Mikołaj Kopernik, polski astronom (ur. 1473)
• 1627 – Luis de Góngora y Argote, hiszpański poeta (ur. 1561)
• 1839:
  • Magdalena Kim Ŏb-i, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1774)
  • Anna Pak A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1783)
  • Agata Yi So-sa, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1784)
  • Agata Kim A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1787)
  • Augustyn Yi Kwang-hŏn, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1787)
  • Barbara Han A-gi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1792)
  • Łucja Pak Hŭi-sun, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1801)
  • Damian Nam Myŏng-hyŏg, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1802)
  • Piotr Kwŏn Tŭg-in, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1805)
• 1939 – Aleksander Brückner, polski językoznawca (ur. 1856)
• 1958 – Tadeusz Grodyński, polski ekonomista, kierownik resortu skarbu (ur. 1888)
• 1959 – Henri Grappin, francuski pisarz (ur. 1881)
• 1962 – Eino Nieminen, fiński językoznawca, slawista i polonista (ur. 1891)
• 1968 – Henryk Grzondziel, polski duchowny katolicki, biskup opolski (ur. 1897)
• 1972 – Michał Choromański, polski pisarz (ur. 1904)
• 1974 – Duke Ellington, amerykański pianista jazzowy (ur. 1899)
• 1982 – Stanisława Perzanowska, polska aktorka (ur. 1898)
• 1983 – Otto Axer, polski scenograf, malarz, grafik, ilustrator książek, pedagog (ur. 1906)
• 1995 – Harold Wilson, brytyjski polityk, premier Wielkiej Brytanii (ur. 1916)
• 1996 – Marek Rostworowski, polski historyk sztuki, muzeolog, polityk minister kultury i sztuki (ur. 1921)
• 1997 – Edward Mulhare, amerykański aktor, prezenter telewizyjny (ur. 1923)
• 2000 – Kurt Schork, amerykański dziennikarz, korespondent (ur. 1947)
• 2003:
  • Edward Bogusławski, polski kompozytor, pedagog, profesor (ur. 1940)
  • Rachel Kempson, brytyjska aktorka (ur. 1910)
• 2004 – Ibrahim Tukiçi, albański wokalista, kompozytor (ur. 1926)
• 2006 – Michał Życzkowski, polski uczony, inżynier, profesor mechaniki (ur. 1930)
• 2007 – David Renton, brytyjski polityk (ur. 1908)
• 2008:
  • Buchuti Gurgenidze, gruziński szachista (ur. 1933)
  • Stefan Jarzębski, polski polityk, minister ochrony środowiska i zasobów naturalnych (ur. 1917)
  • Robert Knox, brytyjski aktor (ur. 1989)
  • Józef Szaflik, polski historyk (ur. 1930)
• 2010:
  • Paul Gray, amerykański basista grupy Slipknot (ur. 1972)
  • Petr Muk, czeski muzyk i wokalista (ur. 1965)

Przypisy