1793 – Wikipedia, wolna encyklopedia
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1793 / MDCCXCIII
stulecia: XVII wiek ~ XVIII wiek ~ XIX wiek
lata: 1783 « 1788 « 1789 « 1790 « 1791 « 1792 « 1793 » 1794 » 1795 » 1796 » 1797 » 1798 » 1803
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
- 23 stycznia
- 27 stycznia – w Kargowej w Wielkopolsce polska kompania piechoty obsadziła ratusz i otworzyła ogień do wkraczającego do miasta batalionu pruskiego przeciwstawiając się zajmowaniu przez Prusaków ziem polskich.
- 25 lutego – rozpoczął się kryzys bankowy, spowodowany zrujnowaniem gospodarki w wyniku wojny polsko-rosyjskiej i wprowadzeniem rządów konfederacji targowickiej.
- 17 marca – poddano twierdzę Jasna Góra wojskom pruskim.
- 21 marca – Andrzej Rafałowicz został prezydentem Warszawy.
- 17 czerwca – w Grodnie rozpoczął się ostatni sejm Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
- 22 lipca – II rozbiór Polski: deputacja sejmu grodzieńskiego, obradującego pod lufami armat wojsk rosyjskich podpisała traktat z Rosją, w którym Rzeczpospolita zrzekła się województw: mińskiego, kijowskiego, bracławskiego i podolskiego oraz części wileńskiego, nowogródzkiego, brzeskolitewskiego i wołyńskiego (250 tys. km²).
- 17 sierpnia – spłonął zamek Czocha.
- 15 września – rozwiązanie konfederacji targowickiej na odbywającym się w Grodnie ostatnim sejmie. Zaakceptowano drugi rozbiór Polski.
- 25 września – II rozbiór Polski: podpisano traktat z Prusami, w którym otrzymały one 58 tys. km². kw. powierzchni Polski.
- 14 października – sterroryzowany przez rosyjskie wojsko Sejm grodzieński przyjął napisany przez Katarzynę II projekt wieczystego sojuszu polsko-rosyjskiego.
- 23 października – sejm grodzieński ratyfikował II rozbiór Polski.
- 23 listopada – zakończenie prac sejmu grodzieńskiego, ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej.
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 11 stycznia – rewolucja francuska: król Ludwik XVI został skazany na śmierć.
- 21 stycznia – rewolucja francuska: Ludwik XVI został stracony na gilotynie.
- 1 marca – Francja dokonała aneksji Belgii.
- 3 marca – w Bretanii rozpoczęło się powstanie szuanów.
- 12 marca – w Wandei rozpoczęło się powstanie szuanów.
- 18 marca – I koalicja antyfrancuska: stoczono bitwę pod Neerwinden.
- 25 marca – Anglia i Rosja zawarły sojusz przeciwko Francji.
- 6 kwietnia – rewolucja francuska: Konwent Narodowy powołał Komitet Ocalenia Publicznego i Komitet Bezpieczeństwa Powszechnego.
- 23 maja – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk austriacko-angielsko-hanowerskich w bitwie pod Famars.
- 31 maja – rewolucja francuska: jakobini obalili żyrondystów.
- 2 czerwca – rewolucja francuska: tłumy kierowane przez jakobinów zmusiły francuski Konwent Narodowy do aresztowania żyrondystów.
- 9 czerwca – rewolucyjna armia francuska pokonała Austriaków w bitwie pod Arlon i zajęła miasto.
- 10 czerwca – założono Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu.
- 24 czerwca – rewolucja francuska: uchwalenie przez Konwent konstytucji jakobinów. Francuzi w referendum większością ponad 99% głosów przyjęli uchwaloną konstytucję. W głosowaniu wzięło udział około 25% obywateli.
- 13 lipca – został zamordowany Jean Paul Marat, francuski polityk, jeden z przywódców Wielkiej Rewolucji Francuskiej.
- 23 lipca – wojska pruskie zdobyły po trzymiesięcznym oblężeniu zajmowaną przez Francuzów Moguncję.
- 1 sierpnia – we Francji wprowadzono system metryczny.
- 8 sierpnia – francuski Konwent Narodowy zakazał działalności wszystkich akademii.
- 23 sierpnia – rewolucja francuska: Komitet Ocalenia Publicznego we Francji wprowadził obowiązkową służbę wojskową.
- 8 września – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk francuskich w bitwie pod Hondschoote.
- 17 września – francuski Konwent Narodowy wydał Dekret o podejrzanych.
- 15 października – rewolucja francuska: królowa Francji Maria Antonina, nazywana przez rewolucjonistów "Wdową Capet", została skazana na karę śmierci.
- 16 października – rewolucja francuska: na gilotynie stracono królową Marię Antoninę.
- 27 października – wojny wandejskie: bitwa pod Entrames.
- 31 października – rewolucja francuska: na Placu Rewolucji w Paryżu ścięto na gilotynie 22 żyrondystów.
- 8 listopada – otwarto muzeum w Luwrze.
- 28 listopada – I koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Kaiserslautern.
- 30 listopada – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo wojsk pruskich nad francuskimi w bitwie pod Kaiserslautern.
- 12 grudnia – wojny wandejskie: rozpoczęła się bitwa pod Le Mans.
- 18 grudnia – rewolucja francuska: wojska Republiki zdobyły zbuntowany Tulon.
- 19 grudnia – rewolucja francuska: Napoleon Bonaparte został mianowany generałem.
- 22 grudnia – I koalicja antyfrancuska: zwycięstwo francuskiej Armii Mozeli nad wojskami pruskimi w bitwie pod Froeschwiller.
- 23 grudnia – antyrewolucyjna francuska Wielka Armia Katolicka i Królewska poniosła ostateczną klęskę w bitwie pod Savenay.
- 31 grudnia – rewolucja francuska: zgilotynowano Armanda Louisa de Biron, członka francuskiej Konstytuanty, generała głównodowodzącego Armii Reńskiej. Postawiono go przed Trybunałem Rewolucyjnym za nieobywatelską postawę: poproszony o podanie tożsamości, odpowiedział: „Kapusta Pietruszka Biron – jak sobie życzycie”. Była to aluzja do panującej mody na zastępowanie imion świętych nazwami warzyw albo narzędzi rolniczych.
- Proklamowanie zniesienia niewolnictwa na San Domingo.
[edytuj] Urodzili się
- 3 czerwca – Antoni Malczewski, poeta polski (zm. 1826)
- 20 czerwca – Aleksander Fredro, komediopisarz polski (zm. 1876)
- 29 lipca – Ján Kollár, słowacki duchowny luterański, poeta, publicysta, archeolog, językoznawca; ideolog panslawizmu i słowackiego odrodzenia narodowego (zm. 1852)
- 9 sierpnia – Aleksander Kokular, polski malarz, pedagog i kolekcjoner (zm. 1846)
- Michaił Gorczakow, rosyjski generał, namiestnik Królestwa Polskiego (zm. 1861)
- Augustyn Pak Chong-wŏn, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1840)
[edytuj] Zmarli
- 21 stycznia – Ludwik XVI, król Francji (stracony) (ur. 1754)
- 6 lutego – Carlo Goldoni, komediopisarz włoski (ur. 1707)
- 13 lipca – Jean Paul Marat, rewolucjonista francuski (ur. 1743)
- 16 października – Maria Antonina, królowa Francji (stracona) (ur. 1755)
- 8 grudnia – Hrabina du Barry, ostatnia z wielkich francuskich faworyt, metresa Ludwika XV (stracona) (ur. 1743)
[edytuj] Święta ruchome
- Tłusty czwartek: 7 lutego
- Ostatki: 12 lutego
- Popielec: 13 lutego
- Niedziela Palmowa: 24 marca
- Wielki Czwartek: 28 marca
- Wielki Piątek: 29 marca
- Wielka Sobota: 30 marca
- Wielkanoc: 31 marca
- Poniedziałek wielkanocny: 1 kwietnia
- Wniebowstąpienie: 9 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 19 maja
- Boże Ciało: 30 maja