14 kwietnia jest 104. (w latach przestępnych 105.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 261 dni.
- Imieniny obchodzą: Ardalion, Ernestyna, Izabela, Jadwiga, Julianna, Justyna, Krzysztof, Lambert, Lamberta, Lawinia, Lawiniusz, Maksym, Maria, Myślimir, Piotr, Symplicja, Tomaida, Trofim, Tyburcja, Tyburcjusz, Tyburcy, Walerian i Wszegniew.
- Angola – Dzień Młodzieży
- Gruzja – Dzień Języka Gruzińskiego
- Haiti, Honduras – Święto Ameryki
- Polska – Dzień Ludzi Bezdomnych
- Uganda – Dzień Upadku Idi Amina Dady
- Sikhizm – założenie Khalsy i 1 Vaisakh 539 Nanakshahi
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[1][2]:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
Zaprowadzenie chrześcijaństwa – obraz Jana Matejki z 1889
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 43 p.n.e. – Wojny domowe Rzymu: w bitwie pod Forum Gallorum wojska senackie pokonały zwolenników Gajusza Juliusza Cezara.
- 69 – W bitwie pod Bedriacum uzurpator Witeliusz odniósł zwycięstwo nad wojskami cesarza rzymskiego Marka Salwiusza Otona, który po bitwie popełnił samobójstwo.
- 972 – W Rzymie odbył się ślub cesarza niemieckiego Ottona II i księżniczki bizantyjskiej Teofano.
- 1028 – Henryk III Salicki został koronowany na króla Niemiec.
- 1205 – W bitwie pod Adrianopolem Bułgarzy odnieśli miażdżące zwycięstwo nad wojskami Cesarstwa Łacińskiego.
- 1312 – Margrabia brandenburski Waldemar Wielki zmusił wziętego w niewolę margrabiego Miśni Fryderyka I Dzielnego do podpisania układu pokojowego w Tangermünde.
- 1457 – Stefan III Wielki został koronowany na hospodara mołdawskiego.
- 1471 – Wojna Dwóch Róż: w bitwie pod Barnet Edward IV York pokonał siły Ryszarda, hrabiego Warwick.
- 1574 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo wojsk hiszpańskich nad niderlandzkimi rebeliantami w bitwie pod Mook.
- 1632 – Wojna trzydziestoletnia: rozpoczęła się bitwa pod Rain am Lech.
- 1639 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo Szwedów nad armią sasko-austriacką w bitwie pod Chemnitz.
- 1784 – Następca duńskiego tronu książę Fryderyk VI Oldenburg, zastępujący chorego psychicznie ojca Chrystiana VII Oldenburga, obalił ministra Ove Høegh-Guldberga i przejął pełnię władzy w kraju.
- 1847 – Podpisano persko-osmański Traktat w Erzurum.
- 1849 – Przywódca rewolucji węgierskiej Lajos Kossuth ogłosił w Debreczynie deklarację niepodległości i detronizację Habsburgów, przyjęte 19 kwietnia przez węgierski sejm.
- 1864 – Wojna Chile i Peru z Hiszpanią: hiszpańska eskadra zajęła peruwiańskie wyspy Chincha z bogatymi złożami guana, przynoszącymi ok. 60% dochodów gospodarki peruwiańskiej.
- 1865 – W Teatrze Forda w Waszyngtonie 16. prezydent USA Abraham Lincoln został postrzelony w głowę przez aktora Johna Wilkesa Bootha, w wyniku czego zmarł następnego dnia w szpitalu.
- 1883 – W Paryżu odbyła się premiera opery Lakmé Léo Delibesa.
- 1900:
- 1912:
- Tuż przed północą parowiec RMS Titanic zderzył się na północnym Atlantyku z górą lodową i zaczął nabierać wody.
- Założono brazylijski klub piłkarski Santos FC.
- 1916 – Bułgaria przyjęła kalendarz gregoriański.
- 1921 – Dekretem prezydenta Augusto Bernardino Leguíi y Salcedo z okazji setnej rocznicy proklamowania niepodległości wznowiono nadawanie Orderu Słońca Peru.
- 1922 – Oddziały Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA) dowodzone przez Rory'ego O'Connora, który sprzeciwiał się podpisanemu porozumieniu angielsko-irlandzkiemu, rozpoczęły okupację gmachu sądowego Four Courts w Dublinie.
- 1927 – Rozpoczęła się produkcja ÖV4, pierwszego osobowego modelu Volvo.
- 1929 – Odbył się pierwszy wyścig samochodowy o Grand Prix Monako.
- 1931:
- 1935 – Potężna burza piaskowa przeszła przez amerykańskie stany: Nowy Meksyk, Kolorado i Oklahoma. Zdarzenie to upamiętnił amerykański pieśniarz folkowy Woody Guthrie w utworze Dust bowl ballads.
- 1939 – W USA ukazała się powieść Grona gniewu Johna Steinbecka.
- 1940 – II wojna światowa: pod Narwikiem wylądowały brytyjsko-francusko-polskie siły ekspedycyjne.
- 1942 – Amerykański niszczyciel zatopił u wybrzeży Karoliny Północnej niemiecki okręt podwodny U-85. Zginęła cała 46-osobowa załoga.
- 1943 – Przebywający w niewoli w niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen syn Józefa Stalina, Jakow Dżugaszwili, zginął od postrzału lub porażenia prądem, gdy po odmowie udania się do baraku rzucił się na ogrodzenie.
- 1944 – Brytyjski frachtowiec SS Fort Stikine z 800 tonami amunicji eksplodował w porcie w Bombaju. Zginęło około 800 osób, około 3000 zostało rannych.
- 1945 – Założono gwatemalski klub piłkarski Aurora Gwatemala.
- 1948 – Amerykanie przeprowadzili pierwszy test bomby atomowej na atolu Eniwetok (Operacja Sandstone).
- 1954 – Założono cypryjski klub sportowy Apollon Limassol.
- 1956 – W Chicago zaprezentowano pierwszy magnetowid.
- 1958 – Nad duńską wyspą Bornholm spłonął w atmosferze Sputnik 2 z martwym psem Łajką.
- 1962 – Georges Pompidou został premierem Francji.
- 1965:
- 1967:
- 1969 – Odbyła się 41. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1971 – Premiera filmu Zawieszeni na drzewie.
- 1980:
- 1981 – Zakończyła się misja STS-1 wahadłowca Columbia.
- 1986 – Bangladesz: 92 osoby zginęły w wyniku opadu rekordowo ciężkich (1,02 kg) kul gradowych.
- 1988 – Afganistan, Pakistan, USA i ZSRR podpisały w Genewie porozumienie dotyczące konfliktu w Afganistanie.
- 1994 – 29 żołnierzy i cywilów zginęło w północnym Iraku wskutek omyłkowego ostrzelania dwóch własnych helikopterów UH-60 Black Hawk, przez amerykańskie myśliwce F-15.
- 1999:
- 75 osób zginęło w zbombardowanym przez samoloty NATO konwoju albańskich uchodźców w zachodniej części Kosowa.
- Odbył się ostatni lot naddźwiękowego samolotu pasażerskiego Tu-144.
- 2002:
- 2003:
- 2006 – Ehud Olmert został premierem Izraela.
- 2007:
- 2009 – Gordon Bajnai został premierem Węgier.
- 2010:
[edytuj] Urodzili się
- 216 – Mani, perski reformator religijny, twórca manicheizmu (zm. ok. 276)
- 1336 – Go-Kōgon, cesarz Japonii (zm. 1374)
- 1563 – Guru Arjan, piąty sikhijski Guru
- 1578 – Filip III Habsburg, król Hiszpanii (zm. 1621)
- 1629 – Christiaan Huygens, holenderski matematyk, astronom (zm. 1695)
- 1741 – Momozono, cesarz Japonii (zm. 1762)
- 1745 – Denis Fonwizin, rosyjski pisarz, satyryk (zm. 1792)
- 1803 – Leontyna Halpertowa, polska aktorka, tłumaczka (zm. 1895)
- 1805 – Stanisław Wysocki, polski inżynier, malarz, budowniczy Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej (zm. 1868)
- 1835 – Jan Walery Jędrzejewicz, polski astronom, lekarz (zm 1887)
- 1853 – Franciszek Spinelli, włoski ksiądz, błogosławiony katolicki (zm. 1913)
- 1861 – Stefan Szolc-Rogoziński, polski podróżnik, odkrywca (zm. 1896)
- 1862 – Piotr Stołypin, rosyjski polityk, premier Rosji (zm. 1911)
- 1879 – Rita von Gaudecker, niemiecka pisarka (zm. 1968)
- 1889 – Arnold Toynbee, brytyjski historyk (zm. 1975)
- 1890 – Wilhelm Kritzinger, niemiecki polityk, sekretarz stanu Kancelarii III Rzeszy, uczestnik Konferencji w Wannsee (zm. 1947)
- 1892:
- 1895 – Wacław Szymanowski, polski fizyk, polityk, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego i Politechniki Warszawskiej, minister łączności (zm. 1965)
- 1897:
- 1900 – Nina Chruszczowa, pierwsza dama ZSRR (zm. 1984)
- 1901 – Tomotaka Tasaka, japoński reżyser filmowy (zm. 1974)
- 1903 – Henry Corbin, francuski filozof i iranista, badacz ezoteryki (zm. 1978)
- 1904:
- 1907 – François Duvalier, haitański polityk, prezydent Haiti (zm. 1971)
- 1909 – Paweł Bagiński, polonista (zm. 1992)
- 1912 – Robert Doisneau, francuski fotoreporter (zm. 1994)
- 1915 – Jan Zumbach, polski lotnik (zm. 1986)
- 1916 – Wojciech Żukrowski, polski pisarz (zm. 2000)
- 1918:
- 1919:
- 1920 – Emilio Colombo, włoski polityk, premier Włoch, przewodniczący Parlamentu Europejskiego
- 1921 – Thomas Schelling, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych za rok 2005 (razem z Israelem Robertem Johnem Aumannem)
- 1922:
- 1924 – Andrzej Zalewski, polski dziennikarz radiowy (zm. 2011)
- 1925:
- 1926:
- 1927:
- 1930:
- 1931 – Pandi Raidhi, albański aktor (zm. 1999)
- 1932 – Marek Lusztig, polski kompozytor (zm. 1972)
- 1935:
- 1936:
- Ivan Dias, indyjski duchowny katolicki, arcybiskup Bombaju, kardynał
- Jan Zylber, polski perkusista jazzowy, animator kultury, polityk, poseł na Sejm RP (zm. 1997)
- 1937 – Václav Kozák, czeski wioślarz (zm. 2004)
- 1938 – Petr Nárožný, czeski aktor
- 1941:
- 1942:
- 1943 – Fouad Siniora, libański polityk
- 1944 – Jerzy Odsterczyl, polski piłkarz (zm. 2009)
- 1945:
- 1948 – Hanna Maria Giza, polska aktorka, dziennikarka
- 1949 – Waldemar Kownacki, polski aktor
- 1950 – Péter Esterházy, węgierski pisarz
- 1951 – Julian Lloyd Webber, angielski wiolonczelista, kompozytor
- 1954:
- 1956 – Barbara Bonney, amerykańska śpiewaczka operowa (sopran)
- 1957 – Wiktor Wekselberg, rosyjski przedsiębiorca
- 1958:
- 1960:
- 1961 – Robert Carlyle, brytyjski aktor
- 1962 – Rafał Paczkowski, polski realizator nagrań, muzyk
- 1964:
- 1966 – Jan Boklöv, szwedzki skoczek narciarski
- 1967:
- 1968 – Tomasz Arabski, polski dziennikarz, polityk
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974 – Oksana Dorodnowa, rosyjska wioślarka
- 1975:
- 1976 – Jacek Kurowski, polski dziennikarz sportowy
- 1977:
- 1979:
- 1982:
- 1983 – James McFadden, szkocki piłkarz
- 1985 – Christoph Leitgeb, austriacki piłkarz
- 1986 – Mariusz Pawelec, polski piłkarz
- 1987 – Erwin Hoffer, austriacki piłkarz
- 1988:
- 1990:
- 1996 – Abigail Breslin, amerykańska aktorka
- 911 – Sergiusz III, papież (ur. ?)
- 1132 – Mścisław I Harald, wielki książę kijowski (ur. 1076)
- 1464 – Jan III Sprowski, arcybiskup metropolita gnieźnieński i prymas Polski
- 1759 – Georg Friedrich Händel, niemiecki kompozytor, organista (ur. 1685)
- 1917 – Ludwik Zamenhof, polski lekarz, twórca esperanto (ur. 1859)
- 1920 – Teodor Jeske-Choiński, polski pisarz, publicysta (ur. 1854)
- 1930 – Władimir Majakowski, rosyjski poeta (ur. 1893)
- 1935 – Emmy Noether, niemiecka matematyk (ur. 1882)
- 1943 – Jakow Dżugaszwili, gruziński wojskowy (ur. 1907)
- 1950 – Ramana Maharishi, indyjski mistyk, święty, guru (ur. 1879)
- 1953 – Frederick Laurence Green, brytyjski pisarz (ur. 1902)
- 1974 – Wacław Okulicz-Kozaryn, polski zapaśnik (ur. 1884)
- 1975 – Fredric March, amerykański aktor (ur. 1897)
- 1980 – Gianni Rodari, włoski pisarz (ur. 1920)
- 1983 – Pete Farndon, angielski basista zespołu The Pretenders (ur. 1952)
- 1984 – Thorold Dickinson, brytyjski reżyser filmowy (ur. 1903)
- 1986:
- 1995 – Burl Ives, amerykański aktor (ur. 1909)
- 1996 – Helena Stankiewicz, polska działaczka społeczna, pisarka (ur. 1904)
- 1997 – Gerda Christian, niemiecka urzędniczka, sekretarka Adolfa Hitlera (ur. 1913)
- 2001:
- 2003 – Lubow Małaja, ukraińska kardiolog (ur. ?)
- 2004:
- 2005 – Saunders Mac Lane, amerykański matematyk, współtwórca teorii kategorii (ur. 1909)
- 2007:
- 2008:
- 2009:
- 2010:
- 2011:
- 2012 – Piermario Morosini, włoski piłkarz (ur. 1986)
Przypisy
