Ten artykuł dotyczy miasta nad Baryczą. Zobacz też: inne znaczenie tego słowa.

Żmigród
Ruiny pałacu Hatzfeldów
Herb Żmigrodu Flaga Żmigrodu
Państwo	Polska
Województwo	dolnośląskie
Powiat	trzebnicki
Gmina	Żmigród gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1253 r.
Burmistrz	Robert Lewandowski (od 2008)
Powierzchnia	9,49 km²
Wysokość	ok. 80 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba • gęstość	6542 695 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 71
Kod pocztowy	55-140
Tablice rejestracyjne	DTR
Położenie na mapie Polski Żmigród
51°28′13″N 16°54′18″E / 51.47028, 16.905Na mapach: 51°28′13″N 16°54′18″E / 51.47028, 16.905
TERC (TERYT)	5020320064
Urząd miejski pl. Wojska Polskiego 2-3 55-140 Żmigród
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło Żmigród w Wikisłowniku
Strona internetowa

Żmigród - wieża zamkowa

Żmigród (niem. Trachenberg, dawna polska nazwa: Straburek) – miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żmigród, leży nad rzeką Barycz i Sąsiecznica.

Według danych z 30 czerwca 2008 miasto liczyło 6542 mieszkańców^[1].

[edytuj] Położenie

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 9,49 km²^[2].

Miasto jest położone na wysokości ok. 80 m n.p.m.^{[potrzebne źródło]}

Żmigród historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego.

[edytuj] Historia

Najstarsze źródła mówią o osadzie istniejącej w III okresie epoki brązu. Pierwsze wzmianki pojawiają się w bulli papieża Hadriana IV z 1155. Obecne miasto zostało ulokowane przez Henryka III Białego w 1253 roku nad brzegami Baryczy, w miejscu, gdzie brodem przekraczano rzekę. Nowa osada powstała, naprzeciw dawnej osady słowiańskiej Zunigrod. Gród został ufortyfikowany, otoczony solidną palisadą, wałem i fosą, zbudowano dwie bramy, które zlikwidowano dopiero w 1819 roku.

W 1560 wzniesiono obronną basztę mieszkalną, która w czasie wojny trzydziestoletniej była kilkakrotnie oblegana. W 1642 zamek został zdobyty przez wojska szwedzkie pod dowództwem gen. Lennarta Torstensona. Szwedzi władali zamkiem do 1650. W tym czasie rozbudowano zamek. Następna rozbudowa miała miejsce w latach 1655–1657 z inicjatywy ówczesnego właściciela Żmigrodu, Melchiora Hatzfelda. W 1691 r. wzniesiono nowe fortyfikacje.

W połowie XVII wieku polsko-niemiecka granica językowa przebiegała niedaleko Żmigrodu, włączając miasto do terytorium o dominacji języka polskiego^[3].

W 1813 roku, w barokowym pałacu Hatzfeld, doszło do spotkania króla Prus Fryderyk Wilhelm III z carem Rosji Aleksander I, podczas którego podpisano protokół trachenberski (żmigrodzki), którego celem było ostateczne pokonanie Napoleona Bonaparte^[4].

23 stycznia 1945 wojska X Korpus Pancerny Gwardii 4 Armii Pancernej gen. Dmitrija Daniłowicza Leluszenki zdobyły Żmigród broniony przez garnizon niemiecki. Miasto zostało zniszczone z wyjątkiem zamku, który został podpalony już po zakończeniu walk. Miasto zostało przyłączone do Polski, zaś jego dotychczasowa ludność wysiedlona do Niemiec.

[edytuj] Nazwa

Nazwa miasta Żmigród oznacza "gród żmija". W językach słowiańskich pojęciem zmej (od którego pochodzi hiperpoprawna polska forma żmij) oznaczano smoka. W bulli wrocławskiej z 1155 r. jest mowa o villa super vadum Zuuigrod, w 1228 r. Smigrod, w 1245 r. Zmnigrod. Stanisław Rospond domniemywał, że nazwa może pochodzić od żmij^[5] (które mają wspólną, ze żmijem, czyli smokiem etymologię), jednak przeczy temu niemiecka nazwa miasta Trachenberg (1322 r.), ś-w-n. Trache, od którego pochodzi niem. Drache, oznacza smoka + berg = góra (częste w niemieckich nazwach miejscowych), dosłownie przetłumaczyć można by na smoczą górę. Wizerunek żmija utrwalono w herbie miasta.

[edytuj] Zabytki

• Pozostałości zamku z XIV wieku (z dawnego założenia zachowała się tylko kamienna wieża mieszkalna z 1560 roku.
• Pałac z lat 1656–1658, obecnie w ruinie.
• Kościół parafialny z XVII/XVIII w., odbudowany po pożarze w XVIII w.
• Kościół pw. św. Trójcy
• Wieża ciśnień
• Nadbarycki park z cennym starodrzewem
• Baszta
• Figura Świętego Jana Nepomucena
• Kapliczka
• Zabytkowe kamieniczki
• Kolumna Maryjna

[edytuj] Wspólnoty religijne

• Kościół Rzymskokatolicki
  • Parafia Trójcy Świętej
• Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny
  • Parafia św. Jerzego

[edytuj] Administracja

Miasto należy do Związku Miast Polskich.

[edytuj] Współpraca międzynarodowa

Miasta i gminy partnerskie:

• Bargteheide^[6]

[edytuj] Zobacz też

• Cerkiew św. Jerzego w Żmigrodzie
• Cmentarz żydowski w Żmigrodzie
• Żmigród (stacja kolejowa)

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Historia Żmigrodu
• Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
• Krajobrazy z okolicy Żmigrodu

p • d • e Miasta województwa dolnośląskiego Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród

p • d • e Gmina Żmigród Siedziba gminy: Żmigród Sołectwa Barkowo • Borek • Borzęcin • Bychowo • Chodlewo • Dębno • Dobrosławice • Garbce • Gatka • Grądzik • Kanclerzowice • Karnice • Kaszyce Milickie • Kędzie • Kliszkowice • Korzeńsko • Książęca Wieś • Laskowa • Łapczyce • Morzęcino • Niezgoda • Osiek • Powidzko • Przedkowice • Przywsie • Radziądz • Ruda Żmigrodzka • Sanie • Węglewo • Żmigródek Miejscowości niesołeckie Barkówko • Biedaszkowo • Borek-Leśniczówka • Bukołowo • Bukołowo-Osada • Czarny Las • Gola • Góreczki • Hucisko • Jamnik • Kliszkowice Małe • Łabuzki • Nowe Domy • Nowik • Osiek Mały • Rogożowa • Sieczków • Stróże • Szarlotka • Szarzyna • Szydłów • Wierzbina • Żmigród-Osada

p • d • e Powiat trzebnicki Miasta Oborniki Śląskie • Prusice • Trzebnica • Żmigród Gminy miejsko-wiejskie Oborniki Śląskie • Prusice • Trzebnica • Żmigród Gminy wiejskie Wisznia Mała • Zawonia